Hing ang amăng hrơi: 25/6/2022

VOV4.Jarai - Blan mă bruă yua kơ čơđai muai glăk dưi pok pơhai prong amăng đơ đam dêh čar. Hơdôm bôh tơring čar, ƀôn prong, ƀirô, anom bruă... hmâo hăng glăk pơphun hơdôm bruă mă sit nik kiăng gum tơngan hrom bơwih brơi, pơtô juăt hăng pơgang čơđai muai; pioh djop tơlơi lăng ba bơwih brơi kơ čơđai muai, biă ñu lĕ ƀing čơđai muai hmâo tơlơi hơdip tơnap, hmâo tơlơi hơdip dô̆ lu anô̆ tơnap. Bôh than mơng hơdôm bruă mă anai kiăng ba truh kơ ƀing čơđai sa bơyan pơdơi prong mơ-ak, pơhlôm, tŭ yua.

           

Tơring čar Gialai ră anai hmâo rơbêh kơ 451 rơbâo čô čơđai yŭ kơ 16 thun. Amăng anun čơđai hmâo tơlơi hơdip tơnap lĕ rơbêh kơ 5.300 čô čơđai (anun lĕ čơđai drit druai, čơđai arăng lui raih, čơđai ƀu hmâo anih gơnang, čơđai ƀu klă drơi jăn). Khă hnun hai truh ră anai kah mơng rơbêh kơ 3.190 čô čơđai tơnap tap dưi čơkă mă prăk djru rim blan.

           

Hăng anăn “Gum tơngan hrom pơgang čơđai muai, truh pơhiăp yơh pơgang, pơgăn tơlơi ngă sat, taih amang čơđai muai” blan mă bruă yua kơ čơđai muai thun anai ƀơi Gialai kiăng kơtưn tơlơi thâo, bôh thâo mơng čơđai muai, sang anô̆, plơi pla kơ gum tơngan hrom pơgang čơđai muai; hmao lăi pơhing, ƀom hơdôm bruă ngă sat, taih amang, kơtư̆ juă čơđai mă bruă; pơphun hơdôm anih pơtô brơi čơđai bôh thâo amăng tơlơi hơdip, bôh thâo pơgang mă pô, pơgang, pơgăn tơlơi ngă sat, tơlơi truh rơka ruă hăng hơdôm tơlơi bơdjơ̆ nao.

           

Rơngiao kơ anun, blan mă bruă yua kơ čơđai muai ƀơi tơring čar Gialai anăp nao bruă pơhlôm tal pơdơi prong pơhlôm klă hăng lu bruă mă pơhrăm, ngui ngor, pơdơi pơdă; iâu pơthưr hơdôm khul grŭp, mơnuih, gum tơngan hrom djru keh prăk kơ čơđai hmâo tơlơi tơnap, ƀu hmâo hlơi gơnang. Ơi Lò Xuân Trường, dô̆ ƀơi thôn 6, să Gào, plơi prong Pleiku pơdah pran jua:

           

“Čang rơmang ƀing khua git gai, hơdôm bôh ƀirô gơnong bruă khul grŭp amra ngă gal djru brơi ƀing čơđai lu hloh kiăng ƀing čơđai yak rơgao tơlơi tơnap pioh hmâo tơlơi hơdip kah hăng ƀing čơđai pơkon. Kâo čang rơmang hơdôm jơlan hơdră mă bruă yua kơ čơđai muai mơng tơring čar Gialai pơphun kah hăng hrơi anai amra lar hyu pơ̆ hơdôm tơring glông, să, hơdôm kual kơtuai guai kiăng gal brơi kơ abih bang čơđai tơnap tap dưi hrưn đĭ amăng tơlơi hơdip mơda.”

           

Tal anai, Keh prăk djru čơđai tơring čar Gialai hmâo ƀơk laih 30 anung prăk djru hrăm hră kơ čơđai tơnap tap ƀơi tơring čar. Hơdôm anom bruă, anom bơwih ƀong, mơnuih thâo tơngia hmâo gum hơgôp Keh prăk čơđai muai tơring čar Gialai rơbêh kơ 300 klăk prăk.

           

Blan mă bruă yua kơ čơđai muai ƀơi Lâm Đồng glăk pơphun hăng hơdôm bruă mă phun kah hăng: Čuă, brơi gơnam tam kơ čơđai muai ƀơi hơdôm anih anom gum djru mơnuih mơnam amăng tơring čar; ƀơk prăk djru hrăm hră kơ čơđai muai; pơphun hơdôm bruă pơsur mơnuih mơnam gum hrom djru brơi kơ čơđai ƀun rin, čơđai djuai ania ƀiă, čơđai hmâo tơlơi tơnap, čơđai bơbeč djơ̆ yua kơ klin Covdi-19... Tal anai Sang bruă bơwih ƀong Grŭp Hoa Sen hmâo ƀơk laih 1 klai prăk kơ Keh prăk gum djru čơđai muai tơring čar Lâm Đồng, Khul grŭp Dillon International ƀơk 100 anung prăk djru hrăm hră (rim anung nua ñu rơbêh kơ 1 klăk prăk) kơ čơđai muai hmâo tơlơi tơnap mơng tơring glông Dă Huoai.

           

Anăp nao Blan mă bruă yua kơ čơđai muai thun anai, Khul hlăk ai rơnuk Hồ Chí Minh hmâo pơphun hơdôm bruă mă bơyan pơdơi prong pioh kơ čơđai muai hăng lu bruă pơsir, nao hrom hăng hơdôm bruă mă ba jơlan hlâo gum djru mơng hlăk amăng bruă hlăk ai gum djru bơyan pơdơi prong; pơtrut kơtang pơphun hơdôm bruă pơgang, pơgăn čơđai ia ƀlung, pơdŏng pơkra anih pioh čơđai luai, pơphun hơdôm anih pơtô luai brơi đôč kơ čơđai. Amai Nguyễn Phạm Duy Trang, Khua git gai Khul hlăk ai, Khua grŭp dêh čar ta brơi thâo:

           

“Bơyan pơdơi prong, Khul hlăk ai dêh čar ta hăng hơdôm gưl khul, grŭp pơdŏng hăng jao brơi 1000 bôh anih anom ngui ngor kơ ƀing čơđai ƀơi djop anih amăng dêh čar; ƀơk brơi 40 bôh pông kơ su ngă anih luai ia djă hyu hăng anih luai ia man pơkra hơbit kiăng pơgang, pơgăn huĭ hmâo tơlơi truh rơka ruă hăng ia ƀlung ƀơi čơđai muai; pơkra glăi rơbêh kơ 700 bôh sang juă dlai ăt kah hăng pơkra phrâo 300 bôh sang juă dlai ƀơi hơdôm bôh sang hră pơ̆ plơi pla tơnap tap; pơdŏng hăng jao rơbêh 250 bôh sang dô̆ khăn gru mriah kơ ƀing čơđai muai tơnap tap.”

           

Khua Ding jum wai lăng mơnuih mă bruă tơhan rơka ruă hăng mơnuih mơnam Đào Ngọc Dung brơi thâo, amăng bruă pơgang čơđai muai, đơ đam dêh čar hmâo đing nao ngă tui lu hơdră pơtrun, bruă mă, jơlan gah pơgang, pơgăn taih amang, ngă sat čơđai muai; pơgang pơgăn tơlơi truh, rơka ruă kơ čơđai; hơdôm bruă bŏng glăi, ngă hrŏ trun anô̆ bơbeč mơng ayuh hyiăng ƀu klă ngă, pơplih ayuh hyiăng truh čơđai muai; pơgang čơđai ƀơi glông plăng internet; bơwih brơi čơđai muai tơnap tap.

           

“Hluai tui Blan mă bruă yua kơ čơđai muai thun anai, ƀing gơmơi čang rơmang rim amĭ ama čơđai, ơi yă, rim sang anô̆ khom thâo rơđah bruă gơgrong bơwih brơi, pơtô juăt, pơgang ba čơđai muai, gum tơngan hrom pơdŏng sang anô̆ pơhlôm klă, lăng ba na nao, bơwih brơi, lăng tui pơhlôm klă kơ ană bă pô, pơgang, pơgăn taih amang, ngă sat čơđai, tơlơi truh rơka ruă, pơgang pơgăn ia ƀlung. Rim mơnuih hăng khul mơnuih truh pơhiăp, thâo tañ, lăi pơhing, lăi pơthâo, ƀom bruă ngă sat ƀing čơđai muai truh pơ̆ hơdôm bôh ƀirô gơgrong bruă anai. Hơdôm bruă ngă soh hăng čơđai, biă ñu ngă sat čơđai muai, khom dưi hmâo ƀirô apăn bruă hăng gong gai pơsir hmao tlôn hloh, tơpă hloh hăng pơhlôm djru gum yua kơ hơdôm bôh tŭ yua klă hloh kơ čơđai muai. Hơi mơng hmâo dong, rim ding jum, gơnong bruă, gưl ping gah, gong gai hơdôm gưl khom hmâo tơlơi gir run lu hloh, gơgrong hlâo gum hrom pok pơhai ha amăng plĕ hăng hmao tlôn hơdôm hơdră pơtrun, hơdră bruă amăng pơsir tơlơi čơđai muai.”      

Siu H’ Prăk: Pơblang

ČRUAI PƠHIĂP DJUAI ɃIĂ VOV4 KUAL DAP KƠDƯ
Anih ngă bruă: 19 A Lê Duẩn, plơi prong Ƀuôn Ma Thuột, tơring čar Dak Lak, Việt Nam
Khua git gai: Vũ Hải  Định
Kơ-iăng Khua git gai: Ngô Quang Khương