Hing ang amăng hrơi: 1/7/2021

 

VOV4.Jarai - Tơdơi kơ thun blan nua tiu trun kơtang đơi, akŏ thun anai, tiu đĭ 70 rơbâo prăk laih lơ̆m 1 kĭ, laih anun dŏ hnong amăng hơdôm blan anai. Ră anai, mơnuih ngă hmua ƀơi lu tơring glông ƀơi Gia Lai pơphun pla glăi tiu dong laih. Khă hnun, anom bruă ngă hmua pơtă hlâo kiăng ană plơi pơmin dlăm ƀiă đah mơng pơhlôm pla tiu klă hăng plai ƀiă rơngiă prăk.

Hrŏm hăng sang anŏ ñu nao pơ sang čơ gah dơnung tơring glông Čư̆ Sê, tơring čar Gia Lai ruah blơi anah phun tiu, ayong Nguyễn Trọng Huấn, dŏ ƀơi plơi Ia Sâm, să Ia Roong, tơring glông Čư̆ Sê brơi thâo: bơyan anai, sang anŏ ñu amra pla phrâo 5 sao tiu. Tui hăng ayong Huấn, nua tiu hơmâo 70 rơbâo prăk/1kg tui ră anai lĕ pô pla tiu amra ƀong lơi năng ai 100 klăk prăk/ektar. Ayong Huấn brơi thâo, tơdơi kơ lu thun pơplih mơng pla tiu hơdai pla phun pơkŏn ƀiă hrơi, lŏn tơnah hiam ƀiă laih, hlăt kman ƀong phun tiu hơmâo amăng lŏn ăt plai ƀiă mơn. Anai lĕ tơlơi gêh gal yơh či pla tiu phrâo. Samơ̆ kiăng plai ƀiă hơmâo tơlơi ƀu klă, ayong Huấn pla mă ƀiă đôč, tơdah nua tiu hơđong, ñu amra pla lu ƀiă dong amăng hơdôm thun pơ anăp:

“Mơnuih ngă hmua ƀơi anai gơnang kơ phun tiu hăng kơphê đôč yơh. Ră anai nua kơphê rơgêh, tiu đĭ ƀiă yua hnun ƀing gơmơi pla glăi tiu. Ră anai kâo pla 500 truh 700 gong tiu ƀơ̆i hlâo, tơdah lăng dưi dăi lĕ pla thim dong. Tơdah nua tiu đĭ tui anai, truh 100 rơbâo prăk lĕ tơlơi hơdip amra plai mơn tơnap”.

 

 Mơnuih ngă hmua nao pơ sang čơ gah dơnung Čư̆ Sê blơi anah tiu

 

Phrâo pla giong 3 ektar đang tiu, pla plah amăng đang kyâo gáo 1 thun, ơi Lê Đình Huấn, dŏ ƀơi plơi An Điền, să Ia Ƀlang, tơring glông Čư̆ Sê brơi thâo, anai lĕ hơdră kiăng ñu plai ƀiă rơngiă gơnam tam lơ̆m pla glăi phun tiu. Rơngiao kơ pla plah, ơi Huấn ăt mă yua gong tiu hơđăp, blơi phun tiu lươn, anai lĕ phun tiu aka ƀu đah than kiăng rơgêh ƀiă. Tui hăng ñu pơmin, djuai tiu anai nua ñu 10 rơbâo prăk lơ̆m 1 ƀĕ phun, rơgêh hloh 5 rơbâo prăk pơhmu hăng phun tiu ác (anai lĕ phun đah than, than ñu prong, hơmâo lu akha laih), mơboh hai ăt kơnar mơn. Hăng sa gong tiu hơmâo 2 ƀĕ phun tiu, hrŏm hăng gong tiu, kmơk pruai, abih tih prăk pioh ngă 1 ektar đang tiu năng ai ñu 70 klăk prăk:

“Kâo pla plah hrŏm phun kyâo pơkŏn, tui anai jing plai ƀiă mơn hrŏ prăk. Ră anai, tiu ác aset biă yua hnun kâo hơdai pla tiu lươn dong, nua rơgêh hloh mơ̆ mơboh mơn, yua akha ñu dưi čă trun, tui anun klă biă”.

 

 Ơi Huấn pla plah tiu amăng đang kyâo gáo kraih ha thun.

 

Ơi Hoàng Phước Bình, Kơ-iăng khua khul wai lăng tiu Čư̆ Sê (Gia Lai) brơi thâo: tơlơi gêh gal mơng mơnuih ngă hmua lĕ thâo laih pla tiu. Hrŏm hăng anun, tơlơi kơđiăng lui tơdơi kơ thun blan tiu djai yua kman ƀong, ngă hmua hăng boh thâo phrâo pơkra lŏn hlao đơi hăng pok prong anih pla đơi amra djru neh met wa kơđiăng hloh amăng tal pla phrâo anai. Tui hăng ơi Bính, amăng hrơi blan pla phrâo, mơnuih ngă hmua ăt kiăng kơđiăng mơn:

“Tui hăng ƀing gơmơi pơtă pơtăn lĕ neh met wa ƀu dưi pla ƀơi lŏn hơmâo tiu djai ôh, kiăng ruah lŏn djơ̆ hăng phun tiu; ruah anah klă, hơmâo anăn păn rơđah rơđông; pla tiu ƀơi gong hơdip, kiăng pioh rok amăng đang, pơbôr lŏn, ƀu dưi klơi luh ƀơi phun tiu ôh, tui anun amuñ hơmâo ia dŏ đăm, amra hơmâo kman mơtăm yơh. Laih dong, kiăng yua măi pruih ia thâo pơkrem, pruih kah hăng ia hơjan, pruih ia tơdjoh đôč ƀơi phun ñu; kiăng pla hơdjă, pruai kmơk hơdjă kiăng đang tiu hiam hloh”.

 

Neh met wa pla tiu plah amăng phun pơkŏn laih anun mă gong tiu hơđăp pioh tiu trai đĭ, đah mơng plai ƀiă hrŏ prăk.

 

Ơi Nguyễn Văn Hợp, Khua anom bruă ngă hmua hăng pơđĭ kyar plơi pla tơring glông Čư̆ Sê lăi, ră anai, đang pla tiu glăk pĕ pơhrui laih ƀơi tơring glông lĕ rơbêh 2.900 ektar. Him lăng amăng thun anai, đang ngă tiu amra prong tui truh hơdôm rơtuh ektar. Tui hăng ơi Hợp, rơngiao kơ tơlơi pơtă pơtăn mơng Khul mơnuih wai lăng bruă ngă tiu, mơnuih ngă hmua ăt kiăng lăng mơn bruă pơtruh nao rai ngă hmua tui tơlơi pơkă mơ̆ anom bơwih ƀong hăng hơdôm anih sĭ mơdrô kiăng blơi:

“Hrơi mông anai, bruă ngă tiu hơmâo hmăi ƀiă laih. Đang ngă tiu hơmâo hlăt kman ăt dưi pơgang mơn, nua tiu hai đĭ mơn. Anai lĕ tơlơi gah kiăng neh met wa ngă tiu. Khă hnun, kâo ăt pơtă hlâo kơ neh met wa, ƀơi anăp pơkra ming đang tiu glăk hơmâo kiăng hơmâo tiu čă hiam. Tơdah neh met pla phrâo lĕ mă yau boh thâo phrâo, pơtruh nao rai hăng anom bơwih ƀong blơi gơnam tui anun kah ngă hmua mơng dưi hơđong”.

Nguyễn Thảo: Čih - Siu H’Mai: Pơblang

           

ČRUAI PƠHIĂP DJUAI ɃIĂ VOV4 KUAL DAP KƠDƯ
Anih ngă bruă: 19 A Lê Duẩn, plơi prong Ƀuôn Ma Thuột, tơring čar Dak Lak, Việt Nam
Khua git gai: Vũ Hải  Định
Kơ-iăng Khua git gai: Ngô Quang Khương