Tăng ngăn hâi: 19/4/2021

 

 

 

VOV4.Sêdang - Kong ki tơdjêp tơkăng pơla Gia Lai ƀă mâu tơring ối tung kong pơlê ki ê hiăng ai hên tơdroăng ki ôh tá tơniăn sap ing hên hơnăm hdrối mê hía nah. Laga, sap ing apoăng hơnăm kố, tơdroăng kố hlo rế ó tâ, drêng châ ‘nâi troăng mot tung kong tro khu ki ko kếo loăng tôh ƀê tong a mâu tíu ki tơpá ăm mâu rơxế kơtâu pơto chơ loăng; hlo ai hên troăng ki lối chât toăng rơxế tu tuh, sap ing tíu kố mot ko ‘nhiê kong xua mâu khu ki ê rak ngăn. Laga, mâu ngế kăn ki pơkuâ rak ngăn kong đi đo ai hên tơdroăng ki mơnĕn tối dêi khu lêng rak ngăn kong ôh tá hâi tơƀrê.

 

 

Kơpong tơkăng kong pơla tơring Krông Pa, kong pơlê Gia Lai ƀă kơpong rak vế loăng pơlái kong kế Ea Sô, tơring Ea Kar ƀă tơring Krông Năng, kong pơlê Dak Lak tro ko ‘nhê đi đo tung hên hơnăm kố. Troh a khế 3 kố nah, kơ koan cheăng kong pơlê Gia Lai pơtối mơnhên kong tro ko ‘nhê hên ó. A tíu loăng kong tro ko ‘nhê ối tung Xá kong kơxô̆ 1432, kơpong kong Khu pơkuâ kong tât khía peăng hdroh têa kroăng Pa, kong pơlê Gia Lai, 119 xiâm loăng ki kơnâ môi tiah loăng tróu, loăng lim, loăng ung phâu, ngát, loăng kơnia hiăng tro kếo; ki hên hiăng châ uâ karê, séa ngăn châ 42 met khô̆i.

Tíu ko ‘nhê kong

 

Laga, tiô pôa Trương Quốc Dụng, Kăn pơkuâ rak ngăn kong tơring Krông Pa tối, kố cho tơdroăng ki mâu ngế tong kếo loăng hlo drêng klâ kơtăn xua hbrâ mơdât pơreăng COVID 19:

“Mơ’nui khế 1 troh mơ’nui khế 2/2021, tơring ai pơreăng COVID 19, khu rak ngăn loăng pơlái kong kế pêi pro klâ kơtăn a tơring, ôh tá châ pêi cheăng, khu rak ngăn kong xuân iâ mơngế. Ahdrối, kăn pơkuâ kong (ối tung Khu pơkuâ kong peăng hdroh têa kroăng Pa) thế pôu râng hnoăng cheăng’’.

Hơnăm nah, xuân akố, khu cheăng châ hlo 4 roh kếo loăng ôh tá tro luât a mâu Xá kong kơxô̆ 1430, 1432. Ki má lối, a hâi lơ 13 ƀă 14/4/2020, xuân a Xá kong kơxô̆ 1432 ai 52 xiâm loăng xiâm kân châ 12 cm troh tơdế met tro kếo ôh tá tro luât, ki hên loăng hiăng châ djâ pơto lo pakong. Tiô pôa Hoàng Thi Thơ – Kăn pơkuâ kong tât khía peăng hdroh têa kroăng Pa, tíu pơkuâ kong, mê tơdroăng pơkuâ kong kơpong tơkăng cho xua hên xiâm kối, môi tiah mơngế rak ngăn kong iâ, ƀăng kong kân ƀă troăng prôk hơngế:

“Rêm ngế pơkuâ sap ing 1 troh 2 Xá kong, dâng 1.500 ha/tung môi ngế, rơdâ tung 5 cheăm, kơpong tơkăng ƀă kong pơlê Dak Lak châ 36 km, tơkăng Ayun Pa 10 km. Ing tíu pêi cheăng troh kơpong tơkăng achê má môi xuân 50 troh 60 km, hơngế má môi dâng 150 km; tơmeăm khoăng a tíu rak ngăn tá hâi tŭm, xua mê khu rak ngăn kong tá hâi ai tíu kâ koi ối pơtê tơniăn’’.

Kong tíu tơkăng tro ko ‘nhê

 

Rơtế ƀă tơring Krông Pa, mê kơpong kong tơkăng pơla tơring ‘Mang Yang ƀă mâu tơring ki ê xuân tro ko ‘nhê ôh tá xê môi xôh. Ki phá tơ-ê, kơpong kong a pơlê Đê Toak, cheăm Kon Chiêng, tơring ‘Mang Yang tơkăng tơring Kông Chro mơhé ai 2 tíu rak ngăn, laga kong xuân tro ko ‘nhê a khế 10/2020. Lơ nếo achê pơla kố, hâi lơ 10/2 pơla kố nah, a kơhâi dế, khu ngế dâng 40 ngế to tung 12 toăng rơxế tu tuh rơtế ƀă kơmăi uâ loăng, lo ing tơring Phú Thiện mot tung kong pơlê Klăh, cheăm Kon Chiêng vâ uâ lối 40 xiâm loăng ôh tá tro luât.

Pôa Võ Đình Huy, Kăn hnê ngăn Vi ƀan cheăm Kon Chiêng, ‘Mang Yang tối,  tơdroăng rak ngăn kong a tíu tơkăng đi đo cho  tơdroăng ki pá:

“Kơpong tơkăng cho kân rơdâ, kơxô̆ mơngế kơdrâm, rơxế hên, tâng ôh tá châ hlo teăm tơdrêng mê vâi kô kếo hên loăng kong dêi pơlê pơla”.

Loăng châ uâ karê a tíu ko ‘nhê loăng kong

 

Tung 3 khế apoăng hơnăm 2021, kơ koan séa ngăn kong dêi kong pơlê Gia Lai châ hlo 96 roh kếo loăng ôh tá tro luât. Tiah mê, rêm hâi, khu cheăng hiăng châ hlo 1 roh ko ‘nhê kong. Ki hên mâu roh ko ‘nhê kong a tơring, khu cheăng bu châ hlo tơmeăm khoăng ƀă xêo ngăn kong tro tơ’nhê mê tá hâi mơnhên hlo ngế ki pro xôi. Tung mê, kơpong kong achê ƀă hên loăng kân, kơnía, ối hơngế tung  tơdroăng séa ngăn dêi ngế pơkuâ kong ƀă khu cheăng, cho mâu tíu kong ki mơngế tong kếo loăng tơring tơmiât vâ tong kếo.

Tiô pôa Vũ Văn Thảo, Kăn hnê ngăn Vi ƀan tơring Krông Pa, tíu ki ai hên ƀăng kong tơkăng kong pơlê Dak Lak ƀă Phú Yên, mê vâ mơdât kong tro ko ‘nhê kal mơdât tá mâu khu mot ko ‘nhê kong ƀă tíu tê kong. Xo ki nhên a tơring, xuân u ối 10 khu tê mơdró ƀă khu tơrŭm cheăng uâ loăng; ai hên ngế hbrâ rôe loăng kong vâ mơjiâng pro kế tơmeăm khoăng.

Pôa Thảo tối, kal pêi pro kơtăng tơdâng tơ’mô a mâu tơring tơkăng kong mê tơdroăng mơdât nếo châ tơƀrê:

“3 tơring Krông Pa, Ea Kar, Krông Năng ai kăn pơkuâ hnê ngăn cheăng Đảng, Kăn hnê ngăn Vi ƀan tơring, kăn pơkuâ Kŏng an tơring, kăn pơkuâ rak ngăn kong mâu tơring hôp mê hiăng hên, vâ môi tuăn troăng rak kong, laga ki châ tơƀrê ôh tá hên. Nôkố môi tuăn troăng tối tơbleăng ăm dêi pó thế kí, drêng châ hlo, pơtroh ngế rak ngăn ôh tá ăm mâu ngế tong loăng kong châ djâ loăng lo pa kong. 4 khu cheăng rơtế tơkŭm pơxâu phak. Tơring Krông Pa khŏm kơtăng laga tâng Krông Năng ôh tá mơdât lơ tơngôu mê kô ôh tá châ tơƀrê”.

Ko ‘nhê kong a tíu tơkăng pơla Gia Lai ƀă mâu kong pơlê ƀă tơdế mâu tơring dêi kong pơlê Gia Lai, ôh tá xê to tơdroăng ki nếo, mê hiăng ai sap ing hên hơnăm hdrối mê hía nah. Laga troh nôkố,  tơdroăng thăm rế ó. Xiâm kối xua ôh tá tơrŭm lơ tơrŭm ôh tá châ tơƀrê mê xuân cho “xiâm kối’’ vâ mâu tơring a kong pơlê Gia Lai tối dêi tơdroăng chiâng hía kong.

Nguyễn Thảo chêh

A  Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng

 

BÂNG RƠKONG KHU KUĂN NGO KƠPONG TÂY NGUYÊN 

Tíu ối-pêi cheáng: 19A Lê Duẩn-Pơlê kong kơdrâm Buôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak 
Kăn
 xiâm: Vũ Hải Định