Lấh mơ zâp râu tơơm chr’nóh cơnh pa néh thái, píh bhung... nắc tơơm prí bơơn chr’hoong k’coong ch’ngai Nam Giang, tỉnh Quảng Nam lêy cha mếêt nắc mưy ooy đợ tơơm chr’nóh bha lâng chrooi pa xoọng bơơn zên bạc lâng pa dưr pr’ắt tr’mung âng đhanuôr. Tu cơnh đêếc, ooy cr’chăl hanua, bấc pr’loọng đông, lấh mơ nắc zâp pr’zợc p’niên cóh vel đông chr’hoong ơy grơơ nhool tr’xăl tơơm chr’nóh, bhrợ têng t’bhứah bh’rợ chóh prí. Ooy t’ruíh “Xay moon cơnh choom bhrợ cha” bêl đâu, đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah chấc lêy năl ooy bh’rợ chóh prí âng đhanuôr Nam Giang ớ.

Tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý dự án, Trường đại học Kiến trúc Đà Nẵng c’moo 2015, hân đhơ cơnh đêếc cắh bơơn chấc bhiệc bhrợ liêm crêê cơnh âng đay học, anoo Zơ Râm Đa cóh vel A Liêng, chr’val Tà Bhing, chr’hoong k’coong ch’ngai Nam Giang, tỉnh Quảng Nam nắc lêy chô ooy vel đông k’rong bhrợ bh’rợ b’băn ch’chóh. Tr’nơợp, anoo mưy pazưm lêy băn a’ọc, a’tứch, a’đha... hân đhơ cơnh đêếc bơơn bhrợ cung cắh ha mơ tu bh’năn băn buôn lưm pr’lúh cr’ay lâng đhị pa câl cung cắh têêm ngăn. C’moo 2020, bơơn lêy plêệng k’tiếc cóh Nam Giang liêm choom lâng bhiệc chóh tơơm cha p’lêê, lấh mơ nắc tơơm prí nắc anoo xay moon lâng pr’loọng đông vặ 50 ực đồng tơợ Ngân hàng Agribank k’rong lêy chóh prí. Xang lấh 2 c’moo chóh lâng zư lêy, tước đâu bhươn prí k’noọ 300 t’nơơm pazêng prí c’ruôl, prí chát, prí ma cr’liêng âng pr’loọng đông anoo Đa dưr váih liêm choom, xoọc glúh váih p’lêê laliêm. Anoo Zơ Râm Đa rơơm kiêng tơợ bh’rợ nâu, pr’loọng đông nắc vêy pa xoọng zên pa chô têêm ngăn lấh: "C’moo 2020 t’mêê tơợp chóh dzợ ta bhứch bấc râu tơợ kinh nghiệm tước phân bón, đác đoong. XoỌc đâu nắc cung liêm zâp, dưr váih liêm lấh. Acu chóh bấc bấc râu prí lêy liêm choom lâng plêệng k’tiếc cóh đâu. Chóh prí nâu liêm choom lấh mơ chóh ha roo, a’bhoo. Prí xoọc đâu glúh váih a’dul, váih p’lêê laliêm. Ha y chroo nắc cắh mưy pa câl prí, dzợ choom pa câl a’dul, pa câl hi la, pa câl bha lâng...choom bơơn pa xoọng zên bấc lấh".

Ha dợ anoo A Lăng Bảo cóh vel Pà Dá, chr’val Cà Dy, chr’hoong k’coong ch’ngai Nam Giang tu pr’ắt tr’mung pr’loọng đông zr’nắh k’đhạp nắc học tước lớp 11 lêy đhêy học đoọng zooi zúp pr’loọng đông. C’moo 2020, A Lăng Bảo bơơn k’điêl, pr’ắt tr’mung ting zr’nắh k’đhạp lấh mơ. Tơợp c’moo 2021, bơơn Phòng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl chr’hoong Nam Giang zooi đoọng 400 t’nơơm prí tiêu hồng, anoo Bảo vặ pa xoọng 50 ực đồng tơợ Ngân hàng Chính sách xã hội đoọng k’rong câl phân bón, g’roong nam B40 bhrợ bh’rợ chóh prí. Tước đâu, bhươn prí âng đông anoo xoọc dưr váih liêm choom, moon đớc vêy pa chô zên têêm ngăn ha pr’loọng đông. Hay k’noọ cớ đợ t’ngay tr’nơợp zr’nắh k’đhạp, anoo A Lăng Bảo moon: K’conh đay đấh bil, cóh đông dzợ mưy amế t’coóh đhưr, buôn k’ay k’naanh, nắc c’la đay lêy t’bhlâng bhrợ cha. Cắh váih kinh nghiệm lâng zên lêy bhrợ, A Lăng Bảo bơơn cán bộ Trung tâm Kỹ thuật Nông nghiệp chr’hoong đoọng m’ma chr’nóh lâng moon pa choom đoọng bhiệc zư lêy nắc vêy váih bhươn prí liêm t’viêng cơnh xoọc đâu: "Bơơn râu k’rang lêy âng chính quyền vel đông, âng chr’hoong nắc acu lêy k’rong chóh prí. C’moo n’nắc ahay nắc mưy k’rong lêy chóh keo lêy cung cắh bơơn bhrợ ha mơ, cắh têêm ngăn. Nắc acu lêy xăl chóh prí. Xoọc đâu đợ tơơm prí xoọc glúh váih a’dul lâng p’lêê laliêm, acu hơnh déh lâng rơơm pr’loọng đông vêy pa xoọng zên têêm ngăn tơợ prí nâu. Ha dang vêy k’tiếc chóh, acu nắc k’rong pa dưr pa xớc bhứah lấh mơ. Cung rơơm chính quyền vel đông lêy k’rang bấc lấh mơ dzợ đoọng váih zên bhrợ pa xoọng c’roọl bh’năn lêy băn pazưm lâng chóh prí liêm buôn bhlâng".

Zơ Râm Đa lâng A Lăng Bảo nắc 2 ooy bâc pr’loọng đha đhâm c’moor cóh vel đông chr’hoong Nam Giang k’rong bhrợ ooy bh’rợ chóh prí. Tu vêy t’bhlâng tr’xăl tơơm chr’nóh cung cơnh vêy râu zooi đoọng âng chính quyền vel đông nắc zêng lêy zâp bh’rợ chóh prí âng zâp pr’loọng đha đhâm c’moor cóh vel đông chr’hoong dưr váih liêm choom. A noo Đinh Văn Chăm, Bí thư Đoàn chr’val Cà Dy đoọng năl, vel đông ta luôn k’rang lêy bhrợ đoọng pr’ắt tr’mung, bh’rợ tr’nêng đoọng ha đha đhâm c’moor bhrợ têng cha đhị vel đông: "Lâng Đoàn chr’val k’đươi moon đha đhâm c’moor lêy pa đăn tước zâp công ty doanh nghiệp, bhrợ sàn giao dịch bhiệc bhrợ. Bhrợ liêm choom bh’rợ cách mạng lang p’niên lâng 3 xa nay bh’rợ lêy bhrợ đh’rứah. Ooy đâu, lướt đh’rứah lâng đha đhâm c’moor bhrợ têng cha bơơn đoàn chr’val lêy cha mêết xay moon. Cr’chăl hanua, bấc đoàn viên đha đhâm c’moor năl liêm ghít đắh bhiệc pa dưr pa xớc bh’rợ tr’nêng cóh vel đông. Cơnh đoàn viên A Lăng Bảo pa dưr pa xớc bh’rợ chóh prí tiêu hồng xoọc dưr váih liêm choom. Cr’chăl nâu a’tốh, nắc vêy bhrợ t’bhứah lấh mơ dzợ đoọng zâp đoàn viên lơơng lêy bhrợ pa choom".

Anoo Bùi Thế Anh, Bí thư Huyện Đoàn Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl: Lướt đh’rứah lâng đha đhâm c’moor bhrợ têng cha, Huyện Đoàn ơy k’đươi bhrợ g’lúh thi “Cr’noọ bh’rợ bhrợ têng cha liêm choom” t’pấh bấc đoàn viên, đha đhâm c’moor pấh bhrợ. C’moo 2022, Huyện Đoàn cung bhrợ sàn giao dịch bhiệc bhrợ đoọng ha đha đhâm c’moor; Hội chợ xay p’cắh bh’nơơn pr’đươi tơợ zâp bh’rợ pa dưr pa xớc kinh tế đha đhâm c’moor cóh vel đông chr’hoong. Lâng p’têết pazưm lâng zâp cơ sở Đoàn k’đươi moon zâp tổ chức, xã hội lêy zooi ha pêê đha rứt, đoàn viên đha đhâm c’moor lâng p’niên xa dơơr lưm zr’nắh k’đhạp lâng zên k’noọ 1,5 tỷ đồng: "Ooy c’moo đâu, Huyện Đoàn k’đươi moon xã hội hoá c’rơ bh’rợ zâp đắh đoọng zooi zúp pr’ắt tr’mung ha đha đhâm c’moor đắh acoon bh’năn, tơơm chr’nóh, zúp đoọng bấc pr’loọng đông đha đhâm c’moor đắh c’roọl bh’năn, g’roong nam B40, pazưm lấh mơ nắc ooy bhiệc ch’chóh lâng b’băn. Huyện Đoàn pazưm lâng zâp đoàn chr’val t’bhlâng lướt đh’rứah lâng zâp pr’loọng đha đhâm c’moor đắh bhiệc âng đơơng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Ooy đâu, pazưm ooy đợ kỹ thuật t’mêê, pazưm lâng zâp ban ngành crêê tước cơnh Trung tâm kỹ thuật Nông nghiệp, Ban nông nghiệp zâp chr’val bhrợ zâp xa nay bh’rợ xay moon, pa choom c’lâng bhrợ cha, đươi dua đợ kỹ thuật t’mêê đắh bhiệc pa dưr pa xớc kinh tế. Lấh mơ, moon pa choom đoọng đha đhâm c’moor vặ zên zooi đoọng têêm ngăn bh’rợ tr’nêng. Nâu đoo nắc đợ cr’liêng xa nay đắh bhiệc lướt đh’rứah lâng đha đhâm c’moor bhrợ têng cha"./.

 

Tín hiệu vui từ mô hình trồng chuối

 ở miền núi Nam Giang

 

                                                          (Jumi Sĩ)

          Ngoài các loại cây trồng như mít thái, bưởi da xanh... thì cây chuối được huyện miền núi Nam Giang, tỉnh Quảng Nam xác định là một trong những cây trồng chủ lực góp phần tăng nguồn thu nhập và nâng cao đời sống người dân. Vì vậy, trong thời qua nhiều hộ gia đình, đặc biệt là các bạn trẻ trên địa bàn huyện đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, triển khai và nhân rộng mô hình trồng chuối. Trong chuyên mục “Bàn cách làm ăn” hôm nay, bà con và các bạn cùng tìm hiểu về mô hình trồng chuối của bà con Nam Giang nhé!

  Tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý dự án, Trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng vào năm 2015, nhưng không tìm được việc làm phù hợp, anh Zơ Râm Đa ở thôn A Liêng, xã Tà Bhing, huyện miền núi Nam Giang, tỉnh Quảng Nam quyết định về quê đầu tư vào mô hình chăn nuôi, trồng trọt. Ban đầu, anh tập trung vào việc chăn nuôi heo, gà, vịt... nhưng thu nhập bấp bênh vì vật nuôi hay bị dịch bệnh và đầu ra khôngỉôn định. Năm 2020, nhận thấy khí hậu, đất đai tại huyện Nam Giang phù hợp với các loại cây ăn quả, đặc biệt là cây chuối anh bàn với gia đình vay 50 triệu từ Ngân hàng Agribank đầu tư vào mô hình trồng chuối. Sau hơn 2 năm trồng và chăm sóc, đến nay vườn chuối gần 300 cây gồm chuối tiêu, chuối hột, chuối chát của gia đình anh Đa phát triển rất tốt, chuẩn bị cho quả. Anh Zơ Râm Đa hy vọng từ mô hình này, gia đình sẽ có thêm nguồn thu nhập ổn định hơn: "Năm 2020 mình mới trồng còn thiếu thốn rất nhiều từ kinh nghiệm đến phân bón và nguồn nước. Gìơ thì mọi thứ khá đầy đủ cây phát triển rất tốt. Mình trồng nhiều loại chuối thấy rất phù hợp với khí hậu trên này. Thay vì trồng lúa hay ngô thì trồng chuối được hơn và có hy vọng hơn. Chuối nhà mình giờ đang ra búp, ra trái rất tốt, sau này không chỉ bán chuối không mà còn búp chuối, lá chuối và thân chuối đều tận dụng được hết nên rất thuận lợi để mình có thêm thu nhập ổn định".

Anh: Zơ Râm Đa ở thôn Aliêng, xã Tà Bhing, Nam Giang, Quảng Nam.

Còn anh A Lăng Bảo ở thôn Pà Dá, xã Cà Dy, huyện miền núi Nam Giang vì hoàn cảnh gia đình khó khăn nên học đến lớp 11 anh phải nghỉ học để phụ giúp gia đình. Năm 2020, A Lăng Bảo lập gia đình, cuộc sống càng thêm vất vả. Đầu năm 2021, được phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Nam Giang hỗ trợ 400 gốc chuối tiêu hồng, anh Bảo vay thêm 50 triệu từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đầu tư vào phân bón, rào lưới B40 thực hiện mô hình trồng chuối. Đến nay, vườn chuối của nhà anh đang phát triển rất tốt, hứa hẹn mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình. Nhớ lại những ngày đầu khó khăn, anh A Lăng Bảo tâm sự: Ba mất sớm, ở nhà chỉ còn mẹ già hay ốm đau, nên bản thân phải cố gắng, chăm chỉ làm ăn. Thiếu vốn lẫn kinh nghiệm, A Lăng Bảo được cán bộ Trung tâm Kỹ thuật Nông nghiệp huyện cấp giống và hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc nên mới có vườn chuối xanh tốt như bây giờ: "Được sự quan tâm của chính quyền địa phương, của huyện mình quyết định đầu tư vào việc trồng chuối. Năm ngoái mình chỉ đầu tư vào việc trồng keo mà thấy hiệu quả mang lại không ổn định nên mình chuyển xang trồng chuối. Gìơ nhìn những gốc chuối đang cho ra búp, ra trái mình rất vui và mình rất hy vọng gia đình sẽ có thêm nguồn thu nhập ổn định từ cây chuối này. Nếu có thêm đất trồng, mình sẽ đầu tư phát triển rộng hơn nữa. Cũng mong chính quyền địa phương cần quan tâm hơn nữa để mình có vốn mở thêm trang trại chăn nuôi kết hợp với trồng chuối rất tiện lợi".

Anh: A Lăng Bảo ở thôn Pà Dá, xã Cà Dy, Nam Giang, Quảng Nam.

Zơ Râm Đa và A Lăng Bảo là 2 trong nhiều hộ thanh niên trên địa bàn huyện Nam Giang mạnh dạn đầu tư vào mô hình trồng chuối. Nhờ tích cực chuyển đổi cây trồng cũng như được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương nên hầu hết các mô hình trồng chuối của các hộ thanh niên trên địa bàn huyện đều phát triển rất tốt. Anh Đinh Văn Chăm, Bí thư Đoàn xã Cà Dy cho biết, địa phương luôn quan tâm tạo sinh kế cho thanh niên khởi nghiệp tại quê hương: "Đối với Đoàn xã vận động đoàn viên thanh niên tiếp cận các công ty doanh nghiệp, tổ chức sàn giao dịch việc làm. Thực hiện tốt phong trào hoạt động cách mạng tuổi trẻ cùng với 3 chương trình đồng hành. Trong đó, đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp được đoàn xã chủ động tuyên truyền. Thời gian qua, nhiều đoàn viên thanh niên nhận thức rất tốt trong việc phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương. Như đoàn viên A Lăng Bảo phát triển mô hình trồng chuối tiêu hồng đang phát triển rất tốt. Thời gian đến sẽ nhân rộng hơn nữa để các đoàn viên khác học tập và noi theo".

Anh: Đinh Văn Chăm, Bí thư Đoàn xã Cà Dy, Nam Giang, Quảng Nam.

Anh Bùi Thế Anh, Bí thư Huyện Đoàn Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết: Đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp, Huyện Đoàn đã phát động cuộc thi “Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo” thu hút nhiều đoàn viên, thanh niên tham gia. Năm 2022, Huyện Đoàn cũng tổ chức sàn giao dịch việc làm cho thanh niên; Hội chợ giới thiệu sản phẩm nông nghiệp từ các mô hình phát triển kinh tế thanh niên trên địa bàn huyện. Đồng thời, kết nối với các cơ sở Đoàn vận động, kêu gọi các các tổ chức, xã hội hỗ trợ cho người nghèo, đoàn viên thanh niên và thiếu niên, nhi đồng gặp khó khăn với tổng kinh phí gần 1,5 tỷ đồng: "Trong năm nay Huyện Đoàn kêu gọi xã hội hoá nguồn lực để hỗ trợ sinh kế cho thanh niên về con vật nuôi, cây trồng. Giúp nhiều hộ gia đình thanh niên về chuồng trại chăn nuôi, lưới rào B40, tập trung chủ yếu về trồng trọt và chăn nuôi. Huyện Đoàn phối hợp với các đoàn xã tiếp tục đồng hành với các hộ thanh niên trong việc chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Trong đó, tập trung vào những kỹ thuật mới, phối hợp với các ban ngành liên quan như Trung tâm kỹ thuật Nông nghiệp, Ban nông nghiệp các xã tổ chức các chương trình tư vấn, hướng nghiệp, áp dụng những kỹ thuật mới trong việc phát triển kinh tế. Đặc biệt, hướng dẫn cho thanh niên vay vốn giúp ổn định sản xuất. Đó là những nội dung trong công việc đồng hành với thanh niên trong lập thân, lập nghiệp".

Anh: Bùi Thế Anh, Bí thư Huyện Đoàn Nam Giang, Quảng Nam.

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn