Xa nul loa xay moon ooy bh’rợ zâl cha groong pr’luh Covid-19 âng Bộ đội Biên phòng năc u looih lâng đhanuôr coh zr’lụ c’noong k’tiêc tỉnh Quảng Bình. Ra diu ra dương, bêl lươt bhrợ ha rêê, đhanuôr cr’noon Cha Lo, chr’val Dân Hoá, chr’hoong Minh Hoá bơơn xơợng bâc xa nay ooy bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19 tơợ loa truyền thanh. Pazêng apêê cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu Quốc tế Cha Lo năc dợ tươc ooy đong đhanuôr pa đơp đoọng pa nor boóp, pa choom đhanuôr bhrợ têng cơnh 5 râu xa nay p’too pa choom. Đhanuôr coh cr’noon năc c’târ, pr’lêy zooi Bộ đội Biên phòng đương ch’mêệt lêy đhr’năng u vaih, bơơn lêy đợ manuyh lươt z’lâh c’noong k’tiêc lât xa nay. Anoo Hồ Thong, 33 c’moo, coh cr’noon Cha Lo, chr’val Dân Hoá, chr’hoong Minh Hoá, tỉnh Quảng Bình xay moon, bêl bơơn lêy manuyh lươt mót lât xa nay căh cậ đợ manuyh đơ chrih lươt mọt ooy vel đong, đhanuôr năc đơơh xay moon ooy Bộ đội Biên phòng, ting pazum c’rơ đh’rưah bộ đội zâl pr’luh. “Cr’noon ăt đăn ooy đồn biên phòng, coh chi bộ coh cr’noon đh’rưah lâng bộ đội biên phòng ta luôn lươt xay moon đoọng ha đhanuôr bêl gluh lươt ooy ngoài năc đươi pa nor boop, căh choom ăt pa bhụ bâc manuyh, năc đhanuôr xơợng đươi ta nih bhlâng. Bêl lêy manuyh lươt z’lâh c’noong k’tiêc năc đơơh xay moon ooy apêê chức năng vêy thẩm quyền đơơh zâl cha groong.”

Tơợ pazêng t’ngay tr’nơơp c’xêê 2 c’moo ahay, bâc đhị chốt ch’mêệt lêy âng Bộ đội Biên phòng vêy ta bhrợ têng coh crâng k’coong Trường Sơn, truih c’noong k’tiêc Việt Nam- Lào đoọng zâl manuyh lươt mọt lât xa nay. Coh pazêng t’ngay tr’nơơp, chốt zâl pr’luh dợ ta bhrợ lâng cr’đe, am, xr’pợ lâng a tâng, lâng bạt. Xay moon: zâl pr’luh cơnh ng’zâl arọp abhuy dợ bâc râu zr’năh k’đhap, đanh đươnh, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cơy p’too p’too moon pazêng đơn vị coh truih c’noong k’tiêc đơơh bhrợ pa nhâm, bhrợ têng pợ nhâm mâng; đơơh loon pa hêl cán bộ, chiến sỹ bhr’lậ zr’năh k’đhap, pa dưr xa nay bh’rợ đoàn kêt, tr’dêr, cr’er đh’rưah. Chính quyền lâng đhanuôr coh bhươl cr’noon pazum têy lâng bộ đội zâl pr’luh. Vêy bêl, đhanuôr coh cr’noon tươc lum lêy bộ đội căh cậ lươt ooy da ding k’coong công tươc ooy chốt đoọng ha chiến sĩ r’veh, a băng crâng; vêy ngai đương a tứch đoọng ha bộ đội băn đoọng pay lêệ, pa yêm chr’na pr’dzăm. Ắt coh da ding k’coong ch’ngai bha dăh, pazêng cán bộ, chiến sĩ Biên phòng ta luôn bơơn râu k’er da dô âng đhanuôr coh pazêng bhươl cr’noon. Năc ng’xơợng bh’rợ prá xay bhlưa p’căn Hồ Thị Nhím, ăt coh cr’noon Bãi Dinh, chr’val Dân Hoá, chr’hoong Minh Hoá, tỉnh Quảng Bình lâng Thiếu tá Phan Anh Tuấn, Quân y Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo đoọng n’năl lâh mơ cr’noọ cr’niêng bhlưa quân – đhanuôr coh zr’lụ c’noong k’tiêc:

P’căn Hồ Thị Nhím:“K’pân pa bhlâng, pr’luh cr’ăy n’nâu ha dang tươc ooy zr’lụ n’nâu năc căh n’năl cơnh chêêc bhrợ têng. Đoọng zâl cha groong pr’luh năc ađay đươi pa nor boop.”

Thiếu tá Phan Anh Tuấn: “Đhanuôr năc rao têy, oó lâh ăt pa bhụ bâc manuyh, bh’rợ bhiệc bhan tr’pay diic điêl coh xoọc đâu bhrợ tr’bứi.”

P’căn Hồ Thị Nhím: “Năc ng’ta mooh apêê bác sỹ quân dân y ha dợ, ha dang apêê đoo moon đoọng bhrợ têng năc azi bhrợ, ha dang apêê đoo moon căh ơy choom năc căh azi bhrợ.”

Thiếu tá Phan Anh Tuấn: “Nâu cơy xoọc dợ pr’luh cr’ăy, xoọc dợ vaih bâc râu căh liêm crêê, năc căh choom bhrợ têng bhiệc bhan pay k’diic k’điêl. Ha dang ng’bhrợ năc bhrợ coh bơr n’đăh pr’loong đong a năm. Năc đoo bêl pr’luh cr’ăy doọ dợ vaih năc ahêê bhrợ têng bhiệc bhan pay k’diic k’điêl đoọng ha k’coon ch’chau công doọ ơy choom zơ lưa.”

Nâu cơy, lâng manuyh lính coh c’noong k’tiêc, lâh Đồn lâng vel đong năc Chốt Biên phòng dưr vaih đhr’nong đong g’luh 3. Muy chốt, đhi noo đơc muy râu pr’đơc liêm pr’hay cơnh: Bhươn nhãn, clung abhoo, bhươn prí, clung đhâl, Chênh viênh, Khe Giữa… Đại tá Trịnh Thanh Bình, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Bình xay moon, râu pazum c’rơ, pazum têy âng đhanuôr coh truih c’noong k’tiêc năc chr’năp pa bhlâng, ting xay moon, zâl cha groong đhr’năng lươt mot lât xa nay lât xa nay. “T’bhlâng xay moon p’too pa choom đoọng ha đhanuôr c’noong k’tiêc n’năl ghít lâh mơ ooy bh’rợ zâl cha groong pr’luh cong cơnh bh’rợ lươt mọt lât xa nay. Ta đang moon bh’rợ tr’nêng đhanuôr bơơn lêy, đhanuôr xay moon bh’rợ lươt mot lât xa nay. Coh zr’lụ c’noong k’tiếc, Bộ đội Biên phòng công bhrợ têng bâc bh’rợ lâng cr’noọ xa nay căh choom đơc đhanuôr coh zr’lụ c’noong k’tiêc, zr’lụ ch’ngai bha dăh crêê ta bhúch bâc râu đoọng zooi đhanuôr bhr’lậ zr’năh k’đhap coh cr’chăl pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih k’rơ.”

Căh bơơn ăt coh đong, tươc ooy c’noong k’tiêc pa bhrợ, lính Biên phòng bơơn vêy đhanuôr k’er da dô, zup zooi. Zr’lụ đhanuôr Pêtapoot, chr’val Đắc Pring, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam t’ngay hân đoo công vêy bộ đội tươc lum lêy. Đhanuôr Giẻ Triêng coh đâu ơy xay bhrợ năc c’târ, mắt đh’rưah lâng Bộ đội Biên phòng zư lêy c’noong k’tiêc. P’căn Y Kiên, 49 c’moo, ăt mamông đhị zr’lụ ăt mamông Pêtapoot xay moon, coh bâc c’moo ahay, đợ manuyh lính quân hàm t’viêng ơy zooi đhanuôr pa dưr pr’ăt tr’mông. Xoọc đâu, pr’luh cr’ăy dưr vaih k’rơ, lính Biên phòng toong t’ngay ha dum zư lêy c’noong k’tiêc, đhanuôr năc pr’too, pr’choom căh ngai choom z’lâh c’noong k’tiêc đoọng lươt lum lêy bhuh xoọng n’đăh Lào: “Apêê biên phòng t’ngay hân đoo công vêy cán bộ xiêr ooy đhanuôr xay moon bh’rợ zâl cha groong pr’luh Covid-19. Đhanuôr lươt ooy ngoài năc đươi pa nor boóp. Đhanuôr k’pân Covid-19 năc ăt tợt, cha ộm sạch liêm, lêy manuyh đơ chrih năc căh choom p’đăn. Ha dang bơơn lêy manuyh đơ chrih năc đơơh xay moon ooy biên phòng.”

Cr’noọ cr’niêng, pr’ăt bh’rợ bhlưa quân lâng đhanuôr coh truih c’noong k’tiêc Việt Nam- Lào tơợ ahay tươc nâu cơy năc tỵ ơy nhâm mâng, bêl vaih pr’luh cr’ăy Covid-19,pr’ăt bh’rợ n’nâu năc nhâm mâng lâh mơ. Coh cr’chăl ahay, cán bộ, chiến sỹ lực lượng Biên phòng tỉnh Quảng Nam đh’rưah lâng đhanuôr coh zr’lụ c’noong k’tiêc ơy z’lâh zr’năh k’đhap, zâl cha groong đhr’năng lươt mọt lât xa nay. Coh pazêng t’ngay p’răng puyh pa bhlâng bêl đêêc ahay, t’cooh Lê Văn Dũng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Quảng Nam đh’rưah lâng c’bhuh lươt pa bhrợ ơy tươc lum lêy, pa hêl apêê cán bộ chiến sĩ xoọc pa bhrợ đhị chốt ch’mêệt lêy số 2, âng Đồn Biên phòng cửa khẩu Nam Giang lâng lực lượng ch’mêệt lêy đhị cửa khẩu Nam Giang- Đắc Tà Oọc. Lâh muy tiếng đồng hồ lươt z’lâh c’lâng crâng k’coong, z’lâh bâc đhr’đác đhâl chăng dal, c’bhuh lươt pa bhrợ năc ơy tươc ooy chốt số 2, đăn ooy c’noong k’tiêc Việt Nam- Lào. T’cooh Lê Văn Dũng xay moon, bêl pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih, bhrợ zr’năh k’đhap ooy Việt Nam lâng Lào năc lực lượng âng bơr tỉnh Quảng Nam – Sê Kông ơy pazum bhrợ đh’rưah nhâm mâng coh bh’rợ ch’mêệt lêy c’lâng lươt coh crâng k’coong coh truih c’noong k’tiêc: “Pazêng lực lượng vũ trang âng 2 tỉnh, chr’năp bhlâng năc bộ đội biên phòng, công an, hải quan âng 2 tỉnh Quảng Nam lâng Sê Kông năc t’bhlâng pazum bhrợ đh’rưah nhâm mâng lâh mơ, bhrợ têng bh’rợ tr’nêng coh truih c’noong k’tiêc coh cửa khẩu Nam Giang- Đắc Tà Oọc. Ahêê xay bhrợ nhâm mâng đoọng ha an ninh chính trị, râu têêm ngăn âng xã hội, bha lâng năc ch’mêệt lêy c’lâng lươt coh crâng k’coong. Căh choom đơc manuyh lươt z’lâh c’noong k’tiêc lât xa nay, ting bhrợ đoọng ha Quảng Nam, Sê Kông z’lâh pr’luh cr’ăy Covid-19 đhị zr’lụ 2 tỉnh coh cr’chăl ha y, đoọng đhanuôr âng 2 tỉnh bơơn têêm ngăn.”

Coh zr’lụ da ding k’coong ch’ngai bha dăh, zập t’ngay, lính Biên phòng t’bhlâng pa bhrợ coh chốt, đương ch’mêệt lêy c’lâng lươt coh crâng k’coong, zâl cha groong đhr’năng manuyh lươt z’lâh da ding k’coong Trường Sơn g’đech ta đoọng ăt la lay đoọng chô mọt ooy k’tiêc k’ruung hêê, căh cậ plăm coóp manuyh guy đơơng ma tuý, hàng lất xa nay… z’lâh c’noong k’tiêc tơợ Lào mọt ooy Việt Nam. Ha bu, ha dum, đợ bhr’dang lươt âng manuyh lính coh c’noong k’tiêc năc z’lah crâng k’coong zâl cha groong đhr’năng lươt mọt lất xa nay lâng zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19 lâng cr’noọ xa nay: zâl pr’luh năc cơnh ng’zâl arọp abhuy…/.

 

Loạt bài:

Lá chắn 3 lớp phòng, chống dịch trên tuyến biên giới Việt Nam – Lào

Thanh Hiếu – Thanh Thắng/VOV- Miền Trung

Bài 2: Quân - dân trên tuyến biên giới cùng chống dịch

  Tuyến biên giới Việt Nam - Lào dọc các tỉnh miền Trung có địa hình phức tạp với nhiều cửa khẩu chính, cửa khẩu phụ cùng hàng ngàn đường mòn, lối mở. Dịch bệnh covid-19 diễn biến ngày càng phức tạp, khu vực biên giới này tiếp tục là một trong những điểm nóng về tình trạng người Việt Nam ở nước ngoài nhập cảnh trái phép về nước để tránh dịch.

  Hơn lúc nào hết, bên cạnh vai trò của các lực lượng thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới, ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép và phòng chống dịch covid-19 thì sự góp sức của nhân dân ở khu vực biên giới là yếu tố rất quan trọng, phát huy hiệu quả lá chắn chống dịch trên tuyến đầu. Đồng bào các dân tộc nơi đây được ví như những “camera giám sát”, kịp thời cung cấp thông tin đến lực lượng chức năng.

 Tiếng loa tuyên truyền về phòng, chống dịch Covid-19 của Bộ đội Biên phòng trở nên gần gũi với bà con ở khu vực biên giới tỉnh Quảng Bình. Sáng sớm, trước lúc lên rẫy, người dân bản Cha Lo, xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa được nghe nhiều thông tin về phòng, chống dịch Covid-19 qua loa truyền thanh. Các cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo còn đến tận nhà dân để phát khẩu trang, hướng dẫn bà con thực hiện nguyên tắc 5K. Bà con ở bản là những “đôi tai, cặp mắt’ hỗ trợ Bộ đội Biên phòng theo dõi tình hình, phát hiện những đối tượng xuất nhập cảnh trái phép qua đường mòn, lối mở. Anh Hồ Thông, 33 tuổi, ở bản Cha Lo, xã Dân Hoá, huyện Minh Hoá, tỉnh Quảng Bình cho biết, khi phát hiện người vượt biên trái phép hoặc người lạ đi vào địa bàn, người dân sẽ báo ngay cho Bộ đội Biên phòng, góp sức cùng bộ đội chống dịch:“Bản ở gần đồn biên phòng, trong chi bộ ở bản cùng bộ đội biên phòng thường xuyên tuyên truyền, phổ biến cho bà con ra ngoài thì phải đeo khẩu trang, không tụ tập đông người nên người dân luôn chấp hành. Khi thấy có người vượt biên trái phép thì chắc chắn là phải báo tin cho lực lượng chức năng có thẩm quyền để kịp thời ngăn chặn.”

Từ những ngày đầu tháng 2 năm ngoái, nhiều chốt kiểm soát dã chiến của Bộ đội Biên phòng được dựng lên giữa đại ngàn Trường Sơn, dọc tuyến biên giới Việt Nam – Lào để ngăn chặn người xuất nhập cảnh trái phép. Những ngày đầu, chốt chống dịch còn đơn sơ, bằng tre nứa lợp mái lá, lều bạt. Xác định “chống dịch như chống giặc” còn nhiều khó khăn, lâu dài, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã chỉ đạo các đơn vị tuyến biên giới chủ động gia cố, dựng các lán trại kiên cố; kịp thời động viên cán bộ, chiến sĩ khắc phục mọi khó khăn, xây dựng mối đoàn kết, yêu thương, đùm bọc lẫn nhau. Chính quyền và bà con dân bản chung tay cùng bộ đội chống dịch. Thỉnh thoảng, bà con ở bản ghé lên thăm bộ đội hay đi rừng về tạt qua chốt tặng các chiến sĩ mớ rau xanh, đọt măng rừng; có người mang cả con gà lên cho bộ đội nuôi lấy thịt, cải thiện bữa ăn. Ở nơi núi rừng hẻo lánh, các cán bộ, chiến sĩ Biên phòng luôn nhận được nhiều tình cảm ấm áp của bà con dân bản. Hãy nghe cuộc trao đổi giữa bà Hồ Thị Nhím, ở bản Bãi Dinh, xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình với Thiếu tá Phan Anh Tuấn, Quân y Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo để hiểu thêm tình cảm quân - dân nơi vùng cao biên giới:

Bà Hồ Thị Nhím “Sợ lắm, cái bệnh này nếu đến trên vùng này thì không biết phải làm sao nữa. Để phòng bệnh là mình phải đeo khẩu trang.

Thiếu tá Phan Anh Tuấn: “Bà con phải rửa tay, hạn chế tiếp xúc nơi đông người, việc đám cưới đám hỏi giờ phải hạn chế”.

Bà Hồ Thị Nhím: “Phải hỏi các bác sĩ quân y đã, nếu các chú ấy nói tổ chức được thì mình làm, còn không được thì thôi”

Thiếu tá Phan Anh Tuấn: “Bây giờ đang còn dịch bệnh, đang còn nguy hiểm nên mình không thể tổ chức đám cưới được. Nếu làm thì làm đơn giản trong 2 gia đình gặp nhau thôi. Còn sau khi tình hình dịch bệnh ổn đã thì mình tổ chức đám cưới cho con cũng chưa muộn”.

Bây giờ, với người lính biên cương, ngoài Đồn và Quê hương thì Chốt Biên phòng đã trở thành “ngôi nhà thứ ba”. Mỗi chốt, anh em đặt cho một cái tên mộc mạc, giản dị như: “Vườn nhãn”, “Ngô đồng”, “Vườn chuối”, “Bãi đá”, “Chênh vênh”, “Khe Giữa”…. Đại tá Trịnh Thanh Bình, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Bình cho rằng, sự chung tay, góp sức của nhân dân trên tuyến biên giới rất quan trọng, góp phần tố giác, ngăn chặn tình trạng xuất nhập cảnh trái phép.“Tăng cường tuyên truyền cho nhân dân biên giới nhận thức hơn nữa về công tác phòng chống dịch cũng như xuất nhập cảnh trái phép. Phát động phong trào toàn dân phát hiện, tố giác xuất nhập cảnh trái phép. Trên địa bàn biên giới, Bộ đội Biên phòng cũng tổ chức nhiều hoạt động với quan điểm không để người dân khu vực biên giới, vùng sâu vùng xa bị thiếu thốn nhằm giúp đỡ bà con khắc phục khó khăn trong đại dịch Covid-19.”

Xa nhà, lên biên giới, lính Biên phòng nhận được sự yêu thương, đùm bọc của bà con dân bản. Cụm dân cư Pêtapoot, xã Đắc Pring, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam ngày nào cũng có bộ đội ghé thăm. Bà con đồng bào Giẻ Triêng ở đây đã tình nguyện làm “tai mắt” cùng Bộ đội Biên phòng kiểm soát vùng biên. Bà Y Kiên, 49 tuổi, sống ở cụm dân cư Pêtapoot tâm sự, bao năm qua, những người lính quân hàm xanh đã giúp bà con phát triển kinh tế. Hiện nay, dịch bệnh rất phức tạp, lính Biên phòng ngày đêm bám giữ vùng biên, bà con nhắc nhau không ai được vượt biên để thăm thân người họ hàng bên Lào:“Lực lượng biên phòng ngày nào cũng có cán bộ xuống nhân dân để tuyên truyền về phòng chống dịch bệnh Covid-19. Người dân ra ngoài bịt mũi, miệng. Bà con, sợ Covid-19 nên phải giữ gìn ăn uống, thấy người lạ thì đừng ở gần với họ. Nếu thấy hoặc phát hiện người lạ thì báo cho biên phòng”.

Tình quân - dân trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào gắn bó keo sơn từ bao đời nay, khi dịch bệnh Covid-19 xuất hiện, tình cảm này càng thêm gắn chặt. Thời gian qua, cán bộ, chiến sỹ lực lượng Biên phòng tỉnh Quảng Nam cùng người dân khu vực biên giới vượt qua mọi khó khăn, ngăn chặn tình trạng nhập cảnh trái phép. Những ngày cao điểm của đợt nắng vừa qua, ông Lê Văn Dũng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Quảng Nam cùng Đoàn công tác đã lên thăm, động viên các chiến sĩ làm nhiệm vụ tại chốt kiểm soát số 2, thuộc Đồn Biên phòng cửa khẩu Nam Giang và lực lượng kiểm soát tại cửa khẩu Nam Giang - Đắc Tà Ọoc. Gần một giờ vượt đường rừng, qua bao dốc đá cheo leo, hiểm trở, Đoàn công tác đã đến chốt kiểm soát số 2, sát biên giới Việt Nam - Lào. Ông Lê Văn Dũng cho rằng, khi dịch Covid-19 bùng phát, ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam và Lào thì lực lượng của hai tỉnh Quảng Nam - Sê Kông đã phối hợp chặt chẽ trong công tác tuần tra, kiểm soát đường mòn, lối mở trên tuyến biên giới:“Các lực lượng vũ trang của 2 tỉnh, đặc biệt là bộ đội biên phòng, công an, hải quan của 2 tỉnh Quảng Nam và Sê Kông cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ, thực hiện nhiệm vụ ở tuyến biên giới ở cửa khẩu Nam Giang - Đắc Tà Ọoc. Chúng ta bảo đảm cho được tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội mà nhất là kiểm soát cho được đường mòn lối mở. Không để cho người vượt biên trái phép, góp phần cho Quảng Nam, Sê Kông vượt qua đại dịch Covid-19 trên địa bàn của 2 tỉnh trong thời gian đến để nhân dân của 2 tỉnh được an toàn”.

Nơi rừng thiêng nước độc, ngày ngày, lính Biên phòng kiên cường bám chốt, kiểm soát đường mòn, lối mở, ngăn chặn tình trạng người băng núi, vượt dãy Trường Sơn trốn cách ly vào nội địa hay truy bắt các đối tượng “cõng” ma túy, hàng lậu… qua biên giới từ Lào vào Việt Nam. Chiều tối, những bước chân người lính biên cương lại băng rừng, vượt núi, ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép và phòng, chống dịch covid-19 với tinh thần “chống dịch như chống giặc”./.

 

 

 

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn