Coh g’luh boo tuh pr’hậc dưr vaih coh x’rịa c’xêê 3, tr’nơơp c’xêê 4 bêl đêêc ahay đhị zr’lụ miền Trung ơy bhrợ bil hư ngân pa bhlâng ooy bh’rợ tr’nêng ch’choh b’băn. Đhị tỉnh Quảng Trị, lâh 11 r’bhâu héc ta ha roo hân noo ch’noọng c’lọt crêê đác nong, c’lâm tr’đeh, bil hư tơợ 30% tươc 70%, đợ ha roo coh hân noo ch’noọng c’lọt xiêr 40 r’bhâu tấn, bhrợ râu căh liêm crêê ooy râu têêm ngăn âng chr’na đha năh âng 45 r’bhâu pr’loọng đong đhanuôr.

Đhị bh’rợ prá xay, Phó Giáo sư- Tiến sữ Trần Thị Thu Hà, Giảng viên Trường Đại học Nông lâm Huế xay moon, đhí boo p’răng xơợt ting t’ngay căh liêm crêê, k’đhap ng’năl bhrợ zr’năh k’đhap bâc pa bhlâng ooy bh’rợ tr’nêng ch’choh b’băn. Tơơm chr’noh ting t’ngay căh dzợ mặ chặt vaih lâng đhr’năng âng nhiệt độ, đợc đác boo, khí thải coh không khí, bhrợ râu căh liêm crêê ooy râu liêm choom âng tơơm chr’noh. Tu cơnh đêêc, năc đơơh ng’xăl tơơm chr’noh, bh’rợ bhrợ têng crêê cơnh lâng đhr’năng t’mêê. Ting cơnh Phó Giáo sư- Tiến sĩ Trần Thị Thu Hà, coh tr’nơơp đoọng pa dưr bh’rợ pa bhrợ, đhanuôr năc pa liêm pa crêê clung ruộng, tu xang bêl đhí boo, tuh bhlong, coh ruộng tông vêy bâc bh’ruy pa hư chr’noh chr’bêệt, bhrợ râu căh liêm crêê ooy hân noo ch’choh coh t’tun. Pazêng vel đong năc xăl m’ma chr’noh, đươi m’ma ha roo m’bứi t’ngay vêy c’rơ chặt vaih lâng râu căh liêm crêê âng pleng k’tiêc lâng pa xiêr hân noo choh bêệt đoọng g’đéch tuh bhlong. Lâng zr’lụ êp cơnh chr’hoong Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, Phó Giáo sư- Tiến sĩ Trần Thị Thu Hà p’too moon: “Lâng đhr’năng căh liêm crêê âng pleng k’tiêc coh xoọc đâu năc bh’rợ pa chăp ch’mêệt lêy, xăl tơơm chr’noh năc bh’rợ chr’năp bhlâng, pa bhlâng năc lâng zr’lụ êp cơnh xoọc đâu năc choom bêệt bhrợ ha roo. Tơơm chr’noh azi lêy xoh xoọc đâu chô đơơng râu liêm choom bhlâng năc tơơm sen, tu tơơm sen chô đơơng bâc râu chr’năp. Ha dzợ lâng zr’lụ căh choom năc đươi m’ma ha roo ếp t’ngay mặ chặt vaih lâng đhr’năng nong đác, năc m’ma ha roo n’nâu công k’đhap ng’bơơn lêy coh thị trường.”

P’căh mặt HTX ch’choh b’băn coh zr’lụ ếp âng chr’hoong Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị ta đang moon nhà nước năc zooi đhanuôr m’ma ha roo ếp t’ngay lâng zooi zên lãi vặ ngân hàng đoọng pa dưr bh’rợ pa bhrợ. Ooy đanh đươnh, năc k’rong bhrợ pa liêm pa crêê, pa liêm bha nậ zâl cha groong đác tuh lâng đợ pr’đươi bơm tưới zâl đhr’năng nong đác bêl vaih boo tuh căh crêê cơnh.

P’căn Nguyễn Thị Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xơc bhươl cr’noon tỉnh Quảng Trị xay moon, ngành ch’choh b’băn ơy xay moon bh’rợ tr’nêng đoọng ha UBND tỉnh xay bhrợ pazêng bh’lậ râu căh liêm crêê. Coh tr’nơơp, ta đang moon Trung ương zooi 1.200 tấn m’ma ha roo lâng r’ven r’đoong đoọng pa dưr bh’rợ ch’choh coh hân noo ch’noọng c’lọt; ta đang moon HĐND tỉnh prá xay bh’rợ zooi lãi suất đoọng HTX nông nghiệp văn zên câl phân bón, zơ nươu lêệng c’chêệt bh’ruy, m’ma tơơm chr’noh ha bh’rợ ch’choh b’băn hân noo ch’noọng c’lọt coh ha y. P’căn Nguyễn Thị Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr bhươl cr’noon tỉnh Quảng Trị xay moon: “Lâng zr’lụ ếp cơnh Hải Lăng lâng Triệu Phong năc vêy bh’rợ pa chăp ch’mêệt lêy, xay moon prang zập n’đăh, pa dưr k’rơ đhr’năng choom ch’hooi đác tuh, zâl đhr’năng đac nong, pa bhlâng năc tu căh crêê hân noo. T’bhlâng pa chăp ch’mêệt lêy pazêng râu tơơm chr’noh, acoon bh’năn t’mêê crêê cơnh lâng râu tr’xăl âng pleng k’tiêc. Quy hoạch, xăl pazêng bh’rợ pa bhrợ bhlưa ch’choh, băn achông axiu crêê cơnh./.”

 

Cần chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp phù hợp

với thời tiết bất thường

            PV Đình Thiệu-VOV miền Trung

        Cần phải thay đổi cơ cấu cây trồng, phương thức tổ chức sản xuất, chuyển đổi mô hình sản xuất phù hợp với thời tiết thay đổi bất thường. Đây là một trong những nội dung được các chuyên gia, cơ quan chức năng đưa ra tại cuộc Tọa đàm bàn giải pháp tổng hợp để khắc phục thiệt hại trên cây lúa và hoa màu sau thiên tai. Tọa đàm do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Quảng Trị tổ chức mới đây tại huyện vùng trũng Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.

         Đợt mưa lũ bất thường xảy ra vào cuối tháng 3, đầu tháng 4 vừa qua tại khu vực miền Trung gây thiệt hại nặng nề về sản xuất nông nghiệp. Riêng tại tỉnh Quảng Trị, hơn 11.000 héc ta lúa hè thu bị ngập úng, ngã đổ, thiệt hại từ 30% đến 70%, sản lượng lúa vụ hè thu giảm 40.000 tấn, ảnh hưởng đến an ninh lương thực của 45.000 hộ nông dân.

        Tại buổi tọa đàm, Phó Giáo sư - Tiến sĩ Trần Thị Thu Hà, Giảng viên Trường Đại học Nông lâm Huế cho rằng, thiên tai ngày càng dị thường, cực đoan, khó lường ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp. Cây trồng ngày càng mẫn cảm với nhiệt độ, lượng mưa, khí thải trong không khí, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng. Vì vậy, cần thiết phải thay đổi cơ cấu cây trồng, phương thức tổ chức sản xuất cho phù hợp với tình hình mới. Theo Phó Giáo sư - Tiến sĩ Trần Thị Thu Hà, trước mắt để khôi phục sản xuất, nông dân tập trung vệ sinh đồng ruộng, vì sau thiên tai, trên đồng ruộng có nhiều sâu bọ gây hại, ảnh hưởng đến vụ sau. Các địa phương cần thay đổi cơ cấu giống, sử dụng giống lúa ngắn ngày có khả năng chống chịu với thiên tai và rút ngắn thời vụ tránh lũ tiểu mãn. Đối với vùng thấp trũng như huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, Phó Giáo sư-Tiến sĩ Trần Thị Thu Hà khuyến cáo:“Với khí hậu bất thường như hiện nay thì việc nghiên cứu, chuyển đổi cây trồng rất cấp thiết, đặc biệt vùng trũng như hiện nay không nên trồng lúa. Cây trồng chúng tôi thấy hiện nay mang lại hiệu quả cao là cây sen, bởi vì cây sen mang lại nhiều giá trị. Còn vùng không chuyển đổi được thì phải dùng giấy lúa ngắn ngày có khả năng chống úng được nhưng giống lúa này cũng rất khó tìm kiếm trên thị trường.”

        Đại diện các HTX nông nghiệp vùng trũng huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị kiến nghị nhà nước cần hỗ trợ nông dân giống lúa ngắn ngày và hỗ trợ lãi suất vốn vay ngân hàng để khôi phục sản xuất. Về lâu dài, cần đầu tư hoàn thiện, nâng cấp tuyến đê bao ngăn lũ và hệ thống bơm tưới chống ngập úng khi mưa lũ bất thường.

        Bà Nguyễn Thị Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Quảng Trị cho biết, ngành nông nghiệp đã tham mưu cho UBND tỉnh thực hiện các giải pháp khắc phục hậu quả. Trước mắt, đề nghị Trung ương hỗ trợ 1.200 tấn giống lúa và hoa màu để khôi phục sản xuất vụ Hè Thu; kiến nghị HĐND tỉnh thông qua gói hỗ trợ lãi suất để các HTX nông nghiệp vay vốn mua phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng cho vụ hè thu tới. Bà Nguyễn Thị Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Trị cho biết: “Đối với vùng trũng Hải Lăng và Triệu Phong cần có nghiên cứu đánh giá toàn bộ hệ thống nâng cao năng lực tiêu úng, thoát lũ, đặc biệt là lũ dị thường. Tiếp tục nghiên cứu loại giấy cây trồng, con vật nuôi mới phù hợp với biến đổi khí hậu. Qui hoạch, chuyển đổi các hình thức tổ chức sản xuất giữa trồng trọt, chăn nuôi thủy sản hài hòa./.”

 

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn