Lâh 6 c’moo bhrợ t’vaih, pr’ặt tr’mông âng k’nặ 100 pr’loọng đong đhanuôr Cơ Tu đhị vel Tưr, chr’val Dang, chr’hoong Tây Giang ơy r’dợ tệêm ngăn. Gươl văn hoá, c’lâng bê tông, đong liêm mâng, đác đươi dua… lâng chr’năp  bhlầng nắc ơy vêy điện đươi dua, bhrợ têng. T’cooh A lăng Ốc đoọng năl, đươi vêy điện nắc doó dzợ lâh đươi c’rơ âng đhanuôr, bấc đong nâu kêi ơy k’rong câl máy xát ha roo đoọng buôn bhrợ têng: “T’ping lâng vel ty nắc coh đâu liêm lâh mơ, c’lâng doó dzợ bhrung bhrăng, tợơ c’moo 2016 tước nâu kêi, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr tệêm ngăn lâh mơ.

Đhanuôr Cơ Tu đhị vel Tưr xay moon, pr’ặt tr’mông tệêm ngăn âng apêê nắc tợơp tợơ xa nay bhrợ pa dưr “vel bhươl t’mêê” âng chr’hoong Tây Giang. T’cooh Hôih Vương, trưởng vel Tưr đoọng năl, lâh mơ pazêng cr’nọo pr’đợơ nhâm mâng đăh bhrợ têng vel bhươl t’mêê  âng Trung ương lâng tỉnh Quảng Nam quy định, nắc chr’hoong Tây Giang ơy đơơng pazêng pr’đợơ “9 vêy lâng 5 căh”. Coh đếêc, bha lầng nắc k’rong c’rơ ting moọt bhrợ âng ban ngành đoàn thể lâng apêê t’cooh bhươl, trưởng cr’noon, t’pâh đhanuôr Cơ Tu lơi pazêng j’niêng cr’bưn căh liêm ta nih, pa dưr pr’ặt tr’mông văn hoá t’mêê đhị zập pr’loọng đong, zập vel bhươl. T’cooh Hôih Vương đoọng năl: “Đhị bhiệc bhan xay xơ doó lâh zước jập đô cơnh lalăm a hay, nâu kêi nắc ơy tệêm ngăn, doó rau dưr vaih căh liêm đhị bhrợ têng “5 căh”. Cơnh lâng đhanuôr vel nắc xay bhrợ ta luôn Nghị quyết 14 âng Huyện uỷ Tây Giang, đhanuôr xay bhrợ liêm choom bhlầng.

Tợơ muy chr’hoong ca noong k’tiếc dzợ lưm bấc k’đhap zr’năh, tước nâu kêi Tây Giang ơy vêy 12 vel bhươl t’mêê kiểu mẫu, 3 chr’val ơy bhrợ xang vel bhươl t’mêê, k’đơơng tr’nợơp coh k’bhuh 9 chr’hoong da ding ca coong âng tỉnh Quảng Nam coh bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê. T’cooh Nguyễn Văn Lượm, Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang đoọng năl, vêy bơơn bh’nơơn nâu, lâh mơ c’rơ pa zay âng zập cấp uỷ Đảng, chính quyền nắc đhanuôr đơ bhlầng. Đhanuôr jưah nắc k’bhuh đớp pay rau liêm choom cung nắc pazêng ma nuyh bha lầng coh đhr’năng bhrợ têng vel bhươl t’mêê: “Rau mr’cơnh loom âng đhanuôr nắc rau quyết định liêm choom coh bhrợ têng vel bhươl t’mêê, đhanuôr zooi đoọng k’tiếc; doó k’đươi cloih pa chô, doó chếêc nhăn rau rị tợơ nhà nước, vêy ngai đoọng 1ha k’tiếc đoọng ha nhà nước bhrợ têng zr’lụ ặt ma mông đoọng ha đhanuôr, c’lâng p’rang, bh’nậ chr’hooi đác đoọng bhrợ têng vel bhươl t’mêê.

K’nặ 10 c’moo xay bhrợ “vel bhươl t’mêê, lâng 9 vêy-5 căh”, vel  bhươl Tây Giang nâu kêi nắc ơy tr’xăl, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr Cơ Tu coh đâu ting ha dưr dal lâh mơ. M’jưah lâng đếêc, pazêng j’niêng cr’bưn căh ta nih liêm nắc ơy lơi, chr’năp văn hoá ty đanh bơơn zư pa dưr. Coh cr’chăl 2020-2025, Tây Giang nắc pa zay vêy 50% đợ chr’val bhrợ liêm xang vel bhươl t’mêê, 10 vel  bhrợ xang vel bhươl kiểu mẫu lâng 50% đợ vel bhươl t’mêê ơy ta bhrợ xang./.

Tây Giang xây dựng “Thôn nông thôn mới, với 9 có và 5 không”

                            Long Phi – VOV miền Trung

Cùng với chủ trương xây dựng Nông thôn mới của Trung ương và tỉnh Quảng Nam, gần 10 năm qua, huyện miền núi cao Tây Giang đã ban hành Nghị quyết 14 về xây dựng “Thôn nông thôn mới, với 9 có và 5 không”. Trong đó, hướng cho bà con Cơ Tu xóa bỏ những phong tục tập quán lạc hậu, xây dựng đời sống văn hóa tinh thần lành mạnh, kinh tế phát triển và bản làng ngày càng giàu đẹp, văn minh.  

Sau 6 năm thành lập, cuộc sống của gần 100 hộ đồng bào Cơ Tu tại thôn Tưr, xã Dang, huyện Tây Giang đã dần ổn định. Nhà Gươl sinh hoạt văn hóa, đường bê tông, nhà kiên cố, nước sinh hoạt… và quan trọng nhất là đã có điện phục vụ sinh hoạt, sản xuất. Ông A Lăng Ốc cho biết, nhờ có điện đã giải phóng được sức lao động cho bà con, nhiều nhà giờ đây đã đầu tư mua máy gạo để tiện cho việc sản xuất: So với làng cũ thì ở đây tốt hơn gấp đôi, tiện có đường xá đỡ bớt, từ năm 2016 thì đời sống,  lĩnh vực kinh tế của bà con tiếp tục ổn định cho đến bây giờ.”

Bà con Cơ Tu tại thôn Tưr chia sẻ, cuộc sống ổn định của họ bắt nguồn từ chủ trương xây dựng “Thôn nông thôn mới”của huyện Tây Giang. Ông Hốih Vương, Trưởng thôn Tưr cho biết, ngoài những tiêu chí cứng về xây dựng Nông thôn mới mà Trung ương và tỉnh Quảng Nam quy định, thì huyện Tây Giang đã đưa những tiêu chí mềm “9 có 5 không”. Trong đó, trọng tâm là huy động sự vào cuộc của các ban ngành đoàn thể và các già làng, vận động bà con Cơ Tu bỏ đi những hủ tục lạc hậu, xây dựng đời sống văn hóa mới ở từng gia đình, từng bản làng. Ông Hốih Vương cho biết:“Cười hỏi rồi việc đòi quà thách cưới đã hạn chế, cơ bản ổn định, không có vấn đề gì xảy ra trong việc thực hiện “ 5 không”. Đối với thôn thì triển khai thường xuyên thực hiện Nghị quyết 14 của Huyện ủy Tây Giang, bà con nhân dân triển khai rất chi là tốt.”

Từ một huyện vùng biên còn nhiều gian khó, đến nay Tây Giang đã có 12 thôn nông thôn mới kiểu mẫu, 3 xã về đích Nông thôn mới, dẫn đầu khu vực 9 huyện miền núi cao của tỉnh Quảng Nam trong công cuộc xây dựng Nông thôn mới. Ông Nguyễn Văn Lượm, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang cho biết, có được thành quả này, ngoài sự nỗ lực của các cấp ủy Đảng, chính quyền thì  cộng đồng luôn đóng vai trò quyết định. Người dân vừa là đối tượng hưởng lợi nhưng đồng thời cũng là hạt nhân của quá trình xây dựng nông thôn mới: “Sự đồng thuận của người dân là sự quyết định thành công trong nông thôn mới, người dân ủng hộ để giải phóng mặt bằng; không đòi đền bù, không đòi các sự hỗ trợ khác của nhà nước, có người hiến cả 1ha đất để cho nhà nước xây dựng các mặt bằng dân cư, đường xá rồi kênh mương để phục vụ cho xây dựng nông thôn mới.”

Gần 10 năm triển khai xây dựng “Thôn nông thôn mới, với 9 có và 5 không”, diện mạo từng bản làng vùng cao Tây Giang đã ngày càng thay da đổi thịt, đời sống đồng bào Cơ Tu nơi đây ngày càng nâng cao. Cùng với đó, những tập tục lạc hậu dần được xóa bỏ, giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn và phát huy. Trong giai đoạn 2020 - 2025, Tây Giang phấn đấu có 50% số xã đạt chuẩn nông thông mới, 10 thôn đạt chuẩn thôn nông thông mới kiểu mẫu và 50% số thôn đạt chuẩn thôn nông thông mới.

 

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn