Coh prang k’tiêc k’ruung Việt Nam tơợ c’noong k’tiêc tươc hải đảo, coh ooy công vêy đợ đhr’nong chùa cơnh lâng c’leh bhrợ crêê cơnh đhr’niêng âng Việt, pa căh c’leh văn hóa k’tiêc k’ruung lâng cr’noọ cr’niêng pa chăp tươc râu liêm loom ting cơnh Phật giáo, chăp kiêng râu yêm têêm âng đha nuôr Việt Nam. Chùa Tân Thanh bơơn bhrợ pa dưr công tơợ pr’đơợ n’năc.

Bơơn tơơp bhrợ c’moo 2015, chùa Tân Thanh pa zêng 3 zr’lụ: điện thờ chính ( Cung Tam Bảo), điện thờ Đức Thanh Trần, điện thờ Đức Thánh Mẫu lâng Tam Quan. Coh zr’lụ chùa vêy lâh 100 pho tượng lâng dâng 1.000 tơơm n’loong zâp râu, coh đêêc k’noọ muy pâng năc đợ tơơm pô đào chơh liêm zâp bêl ha pruôt chô.  Ăt n’đăh Đông Bắc- Tây Nam, chùa Tân Thanh ăt đhị pr’đơợ k’tiêc liêm cơnh lâng n’đăh a đai năc da ding cơnh bh’dưa  ga ving, n’đăh a toọum năc da ding ruôih goon, n’đăh hoọ năc da ding cơnh tr’nơt âng bh’dưa… Chùa Tân Thanh bơơn bhrợ đhị đhăm k’tiêc dal cha’lang lêy cửa khẩu Tân Thanh lâng đhị c’lâng c’noong k’tiêc năc ch’ngai dâng 300 mét. Nâu đhị bơơn lêy chùa đăn c’lâng c’noong k’tiêc bhlâng âng Việt Nam. A moó Nguyễn Hạnh Trang, t’mooi tơợ Hà Nội tươc, xay moon:“ Râu tr’nơơp a cu bơơn lêy bêll tươc chùa n’nâu năc đoo plêêng k’tiêc liêm ch’ngaach, n’jưah t’viêng- ch’ngaach – liêm. Liêm pr’hay lâh năc u ăt đhị chợ Tân Thanh, ăt đăn c’lâng c’noong k’tiêc bhlưa Việt Nam lâng Trung Quốc. Acu lâng pr’loọng đong bêl tươc đâu âi bơơn năl bâc râu, p’têêt pa zum c’câl, la lêy, lâng năl bơơn râu chr’năp pr’hay.”

C’riing chùa Tân Thanh ga măc cơnh lâng tam quan chồng diêm cha pợ ngói, cọ tu  giày, chr’pợ bh’bhung bhoot a cọ bh’dưah năc râu căh choom căh vêy coh apeê chùa Việt tơợ a hay. Tươc lum lêy chùa, t’mooi zêng bơơn lêy coh đâu vêy bâc râu c’leh liêm la lay âng ma nưih Việt, liêm pr’hay tơợ ra pă zr’lụ đong, ra pă zr’lụ bhuôih caih, ra pă coh cr’loọng… Pa bhlâng năc zâp đhị n’juông pr’ma coh chùa zêng xră lâng chữ thư pháp Việt. Tơơp moot ooy Chùa, n’đăh têy a toọm âng t’mooi năc đong bhuôih Quan Trấn Ải, đhị hay đơc c’rơ g’lêêh căh năl mơ apêê anh hùng âi lâh đơc lơi a ham n’hang đoọng zư lêy liêm zâp đhăm k’tiêc. Coh đền vêy ta la hoành phi ga măc booc bơr n’juông pr’ma “ Trấn Ải Tân Thanh trung nghĩa lưu sử sách – Non sông Đại Việt trường tồn mãi nghìn thu” cơnh năc râu p’too moon lâng moon ghit quyền bhrợ c’la âng k’tiêc  k’ruung Nam. Đại Đức Thích Bản Chung, ma nưih zư k’đhơợng lêy chùa Tân Thanh đoọng năl:“ Bêl coh đâu a zi bơơn lêy pr’ăt tr’mông pa bhlâng têêm ngăn, năc muy chùa coh c’noong k’tiêc âng k’tiêc k’ruung, zâp t’ngay tụng niệm đoọng ca văr ha k’tiêc k’ruung yêm têêm, đha nuôr ca bhố ngăn, coh loom cu công bơơn lêy nâu đoo năc chùa bêl ăt pa bhlâng glăp lâng bh’rợ tu, đơơng chô râu n’hil tân taach coh a chăc lâng đoọng ha bâc ngai bêl tươc lâng chùa n’nâu. Lâh bh’rợ tu hành, a zi công bhrợ bh’rợ pachăp tươc liêm loom ma nưih ha đha nuôr lâng t’mooi zâp n’đăh tươc chùa đoọng năl ghit lâh ooy chr’năp âng chùa n’nâu. Râu mr’cơnh âng bâc apêê bêl tươc đâu xay moon năc zêng moon loom n’hil tân taach.”

Dzoọng đhị ch’hêêr chùa ch’ngoop lêy Tam quan, plêêng k’tiêc, crâng k’coong lâng acoon ma nưih năc cơnh  pa zum muy ooy. Coh đh’hi đhí, xa nul chuông chùa chr’va bh’nhăn bhrợ ha chùa cơnh têêm ngăn, đơơng tươc râu mr’hal ha phật tử. Thượng tọa Thích Quảng Truyền, Phó Trưởng ban Trị sự Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Lạng Sơn, trụ trì chùa Tân Thanh, đoọng năl: Chùa vêy muy râu pa bhlâng la lay, năc đoo zâp cr’liêng gạch bhrợ pa dưr zêng bơơn tôc ploh n’juông chữ “ Nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, moon ghit chùa căh muy năc đhị ma bhuy chr’năp, văn hóa năc dzợ cr’lă t’nil quyền bhrợ c’la nhâm mâng coh c’noong k’tiêc âng K’tiêc k’ruung:“ Bêl choh bhrợ chùa acu năc ma nưih xră pa dưr lâng xay moon cr’noọ zâp cr’liêng gạch bhrợ coh chùa zêng tôc chữ ploh “ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam – Phật lịch 2559 tơơp bhrợ t’vaih chùa Tân Thanh. Nâu đoo năc cr’lă văn hóa, t’nil quyền bhrợ c’la pa căh bh’rợ văn hóa âng ma nưih Việt, căh râu choom bhrợ tr’xăl, t’ngay c’xêê choom bhrợ ha uh nhoonh bâc râu, n’đhang cr’lă văn hóa ma bhuy chr’năp n’nâu toot lang căh choom bil pât.”

  N’đhơ năc t’mêê bơơn choh bhrợ lâng pa lưih bơr pêê c’moo đăn đâu n’đhang chùa Tân Thanh âi t’đang t’pâh bâc ơl t’mooi zâp n’đăh tươc moọng lêy. Cơnh râu liêm pr’hay âng bh’rợ Việt, chùa Tân Thanh bhrợ ha t’mooi ta luôn kiêng booi lum, băt nén ca văr ha k’tiêc k’ruung têêm ngăn lâng pa đơc cr’noọ cr’niêng c’noong k’tiêc yêm têêm, ca bhố ca van… Thượng tọa Thích Quảng Truyền đoọng năl cớ:“ Cơnh lâng pr’đơợ, văn hóa âng chùa năc p’too moon zâp ngai coh đêêc vêy pr’zơc pr’chơh bha lang k’tiêc năc, a hêê choom chăp kiêng yêm têêm. Acu rơơm zâp ngai vêy muy t’ngay n’đoo tươc lâng Tân Thanh, tươc lâng Lạng Sơn, tươc lâng đhăm k’tiêc x’ría âng K’tiêc k’ruung đoọng aheeê lêy chăp kiêng crâng ca coong lâh, k’tiêc k’ruung lâh, đoọng chăp hơnh yêm têêm, đoọng ahêê bơơn lêy cớ c’la đay, đoọng ahêê vêy trách nhiệm lâh lâng k’tiêc k’ruung, đh’rưah bhrợ liêm xang, bhrợ pa dưr k’tiêc k’ruung ting t’ngay ting ca bhố ngăn.”

Cơnh lâng râu liêm pr’hay âng bh’rợ Việt, chùa Tân Thanh bhrợ ha t’mooi chô lum lêy ta luôn kiêng booi moọng lêy râu liêm pr’hay âng chùa đhị p’lêêh p’loọng c’noong k’tiêc Việt- Trung, băt hương ca văr ha k’tiêc k’ruung yêm têê, đha nuôr ca van ca bhố, pa gơi đơc cr’noọ cr’niêng c’noong k’tiêc têêm ngăn ca rơ ca van./.

Chùa Tân Thanh-Cột mốc tâm linh nơi biên cương phía Bắc

                                  PV Duy Thái/VOV

Nằm gần cửa khẩu Tân Thanh, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn, chùa Tân Thanh có vẻ đẹp độc đáo của kiến trúc thuần Việt. Ngôi chùa không chỉ là nơi đáp ứng đời sống tâm linh, phục vụ nhu cầu tín ngưỡng tôn giáo của người dân địa phương mà còn có ý nghĩa lớn trong việc khẳng định chủ quyền, lãnh thổ quốc gia.

Trên khắp dải đất Việt Nam từ biên cương đến nơi hải đảo, ở đâu cũng có những ngôi chùa với nét kiến trúc thuần Việt, thể hiện nền văn hóa đất nước và khát vọng hướng thiện, lòng từ bi theo tinh thần Phật giáo, yêu chuộng hòa bình của nhân dân Việt Nam. Chùa Tân Thanh được hình thành cũng từ chính nguồn mạch ấy.

Được khởi công năm 2015, chùa Tân Thanh gồm 3 khu: điện thờ chính (cung Tam Bảo), điện thờ Đức Thánh Trần, điện thờ Đức Thánh Mẫu và Tam Quan. Trong khuôn viên Chùa có trên 100 pho tượng và khoảng 1.000 cây xanh các loại, trong đó gần một nửa là những cây hoa đào bung cánh rực rỡ mỗi dịp Xuân về. Tọa hướng Đông Bắc - Tây Nam, chùa Tân Thanh nằm trên thế đất đẹp với bên trái có núi hình rồng chầu, bên phải có núi hình voi phục, phía sau thế núi như ngai rồng... Chùa Tân Thanh được dựng trên vùng đất cao nhìn ra cửa khẩu Tân Thanh và cách đường biên giới chỉ khoảng 300 mét. Đây được coi là ngôi chùa sát với đường biên giới nhất của Việt Nam. Chị Nguyễn Hạnh Trang, du khách người Hà Nội, chia sẻ: "Điều đầu tiên tôi cảm nhận khi đến tới ngôi chùa này đó là không khí trong lành, nó mang bầu không khí thực sự rất đặc biệt, vừa xanh-sạch- đẹp. Thú vị hơn cả là nó nằm ngay chợ Tân Thanh, ở ngay sát biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tôi và gia đình khi đến đây cũng đã được trải nghiệm rất nhiều, kết hợp mia sắm, tham quan, vãn cảnh chùa và được biết thêm rất nhiều điều thú vị."

Cổng chùa Tân Thanh sừng sững với tam quan chồng diêm lợp ngói mũi hài, mái đao đầu rồng đặc trưng ở các ngôi chùa Việt truyền thống. Đến chiêm bái chùa, du khách đều nhận thấy nơi đây có rất nhiều điểm nhấn từ kiến trúc thuần Việt đặc sắc, hài hòa với cảnh quan tổng thể, cách trang trí cảnh quan, cách bố trí các khu thờ tự, bài trí trong các điện thờ... Đặc biệt là tất cả câu đối, hoành phi trong Chùa đều hoàn toàn là chữ thư pháp Việt. Bước vào Chùa, phía tay phải của du khách là đền thờ Quan Trấn Ải, nơi tưởng nhớ công lao biết bao anh hùng đã hy sinh xương máu để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ. Trong đền có bức hoành phi lớn chạm hai câu thơ “Trấn Ải Tân Thanh trung nghĩa lưu sử sách - Non sông Đại Việt trường tồn mãi nghìn thu” như lời nhắc nhở và khẳng định về chủ quyền bờ cõi nước Nam. Đại đức Thích Bản Chung, người trông nom quản lý chùa Tân Thanh, cho biết:"Khi ở đây chúng tôi thấy rằng cuộc sống rất an yên, là một ngôi chùa nơi địa đầu tổ quốc, hằng ngày tụng niệm để cầu nguyện cho quốc thái dân an, trong tâm tôi cũng cảm nhận rằng đây là ngôi chùa khi mình ở rất hợp với cảnh tu, đem lại sự an lạc cho mình và cho rất nhiều người đến với ngôi chùa này. Ngoài tu hành, chúng tôi cũng tổ chức hướng đạo cho nhân dân và du khách thập phương xa gần đến với chùa để hiểu hơn về ý nghĩa của ngôi chùa này. Cảm giác chung của rất nhiều du khách khi đến đây đó là khi ra về tâm đều được bình an, an lạc.

Đứng trên hiên Chùa nhìn ngược xuống Tam quan, đất trời, núi non và con người dường như hòa làm một. Thoảng trong gió, tiếng chuông chùa vang vọng càng làm cho không gian trong chùa như an yên, mang đến cảm giác thư thái cho Phật tử. Thượng tọa Thích Quảng Truyền, Phó Trưởng ban Trị sự Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Lạng Sơn, trụ trì chùa Tân Thanh, cho biết: Ngôi chùa có một điểm hết sức đặc biệt, đó là mỗi viên gạch xây dựng đều được đúc nổi dòng chữ “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, khẳng định ngôi chùa không chỉ là một địa chỉ tâm linh, văn hoá mà còn là cột mốc chủ quyền vững chãi nơi biên cương của Tổ quốc: "Khi xây dựng chùa tôi là người thiết kế, và đưa ra ý tưởng tất cả viên gạch xây dựng chùa đều được đúc chữ “Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam - Phật Lịch 2559 khởi tạo chùa Tân Thanh. Đây là cột mốc văn hóa, cột mốc chủ quyền thể hiện nền văn hóa của người Việt, không gì có thể thay đổi được, thời gian có thể làm mục nát, làm hư hỏng nhiều thứ, nhưng cột mốc văn hóa tâm linh này muôn đời không bao giờ mất đi."

Dù chỉ mới được xây dựng và khánh thành vài năm trở lại đây nhưng chùa Tân Thanh đã thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái, vãn cảnh. Với vẻ tráng lệ cùng kiến trúc thuần Việt, chùa Tân Thanh khiến du khách luôn muốn được ghé thăm, dâng nén tâm nhang cầu nguyện cho quốc thái dân an và gửi gắm ước nguyện biên cương bình yên, giàu mạnh...Thượng tọa Thích Quảng Truyền cho biết thêm: "Với vị thế, văn hóa của ngôi chùa nhắc nhở tất cả mọi người trong đó có bạn bè quốc tế rằng chúng ta phải yêu chuộng hòa bình. Tôi mong tất cả mọi người có một ngày nào đó đến với Tân Thanh, đến với Lạng Sơn, đến với địa đầu Tổ quốc để chúng ta thấy yêu giang sơn hơn, để quý trọng hơn hòa bình, để chúng ta nhìn nhận lại chính mình, để chúng ta thấy có trách nhiệm hơn với Tổ quốc, với dân tộc, cùng nhau hoàn thiện, xây dựng quê hương đất nước ngày càng ấm no, ngày càng phồn vinh."

Với vẻ tráng lệ cùng kiến trúc thuần Việt, chùa Tân Thanh khiến cho du khách hành hương luôn muốn được ghé thăm và chiêm ngưỡng vẻ đẹp của ngôi chùa nơi cửa ngõ biên giới Việt - Trung, dâng nén nhang cầu nguyện cho quốc thái dân an, gửi gắm ước nguyện biên cương bình yên, giàu mạnh.

 

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn