Sầu riêng năc râu p’lêê yêm đha hum âng chr’hoong da ding ca coong Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa. Tơơm sầu riêng bơơn choh bâc dâng 20 c’moo đăn đâu đhị đhăm k’tiêc clung p’têêt đăn bhlưa lâng Tây Nguyên lâng đồng bằng toor biển. Plêêng k’tiêc liêm glăp âi đoọng đợ p’lêê sầu riêng m’bâl rơơc, cr’liêng k’tứi đha hum yêm. Sầu riêng coh đâu dzợ u đoọm la lay cr’chăl, pêêh pay z’lưa lâh t’piing lâng apêê vel đong n’lơơng tơợ 1-2 c’xêê.

Bâc c’moo a hay, sầu riêng bơơn ma nưih tươc câl đhị nang, chô đơơng zên tỷ ha bâc pr’loọng đha nuôr da ding ca coong. C’moo đâu, bêl k’noọ moot hân noo pêêh pay, pr’luh cr’ay Covid-19 dưr k’rơ, apêê pr’loọng đha nuôr k’rang k’pân bh’rợ pa câl lum zr’năh k’đhap. A noo Huỳnh Văn Sa, choh 1 hecta sầu riêng coh chr’va; Sơn Bình, chr’hoong Khánh Sơn đoọng năl: Sầu riêng đoọm bâc coh cr’chăl đơơh, ha dang căh đơơh pêêh pay năc buôn bhrợ bil bal ngân ha ma nưih choh:“Sầu riêng tươc bêl u đoọm năc ahêê choom đơơh pêêh pay, ha dang căh năc zêng u zroọ. Xooc ra văng moot hân noo pêêh cơnh đâu, pr’luh cr’ay, k’rang bhlâng năc apêê ma nưih tơợ lơơng căh choom tươc câl. Apêê c’la nang âi vêy apêê ma nưih zươc moon pay câl, pr’luh cr’ay cơnh đâu năc căh năl apêê đoo vêy choom tươc cala căh.”

Tơợ 10 hecta tơơp choh bhrợ lêy tr’nơơp, tươc đâu, chr’hoong Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa âi đơơng âng sầu riêng dưr vaih muy coh bâc tơơm chr’noh bha lâng. Đhăm choh sầu riêng bơơn bhrợ t’bhưah cơnh lâng lâh 3.000 hecta, k’rong đhị 7 chr’val lâng 1 thị trấn. Coh đêêc dâng 2000 hecta âi u boong, pa zêng bh’nơơn zâp c’moo dâng 5.000 tấn. T’cooh Nguyễn Văn Nhuận, Chủ tịch UBND chr’hoong Khánh Sơn đoọng năl, zâp c’moo, vel đong bhrợ bhiêc bhan p’lêê p’coo đoọng t’đang t’pâh t’mooi, zooi đha nuôr pa câl bh’nơơn bh’rợ. C’moo đâu pr’luh cr’ay dưr vaih k’đhap, bâc vel đong crêê ăt pa tuông, cha groong tu cơnh đêêc ma nưih  tươc c’câl căh pân đâc ooy Khánh Sơn pay câl sầu riêng:“ Pay câl bh’nơơn bh’rợ đoọng ha đha nuôr lum bâc râu zr’năh k’đhap. Tu bâc apêê năc coh miền Nam, apêê đoo tươc đâu pay câl cơnh lâng bh’nơơn bâc bhlâng. Chr’hoong xooc xay moon lâng tỉnh vêy bâc cơ chế, apêê ma nưih tươc c’câl âi tiêm văc xin cha groong căh câ xét nghiệm xay moon doó crêê boọ Covid-19, đoọng apêê đoo tươc pay câl. Pa bhlâng năc, xay truih p’too moon đha nuôr prang tỉnh Khánh Hòa vêy râu k’rang lêy, zooi đoọng c’lâng luh ha đha nuôr Khánh Sơn.”

T’ruih zr’năh k’đhap pa câl bh’nơơn tu cr’đơơng âng pr’luh cr’ay Covid-19 đhị tỉnh Khánh Hòa âi dưr vaih lâng bâc bh’nơơn n’lơơng cơnh chrun, pih bhung, bha cai, tỏi… T’mêê ha nua, bêl bh’nơơn bh’rợ căh choom pa câl, dưr vaih bâc pr’dhang zooi đha nuôr pa câl bh’nơơn bh’rợ n’đhang công dơơng âng bh’rợ cr’lơng, đợ bh’nơơn pa câl căh mơ vêy. T’cooh Nguyễn Tấn Tuân, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đoọng năl, đoọng xay bhrợ bài toán c’lâng luh yêm têêm ha sầu riêng moon la lay lâng apêê bh’nơơn n’lơơng moon za zum, l’lăm, apêê ngành cơnh công thương, nông nghiệp lâng chính quyền vel đong đh’rưah pa zum têy đoọng zooi đha nuôr. Ngành công thương năl ghit bh’nơơn mơ bâc đoọng đơơng âng pa câl đhị apêê siêu thị, cửa hàng coh prang k’tiêc. Ting t’cooh Nguyễn Tấn Tuân, ooy đanh đươnh, năc choom k’đhơợng nhâm bh’rợ xơợng bhrợ pa dưr zâp râu bh’nơơn bh’rợ crêê quy hoạch, ra pă hân noo bhrợ liêm glăp, bâc cơnh p’têêt pa zum pa câl g’đach đhr’năng n’toh muy ooy bêl tr’toot da dươl c’bhuh apêê tươc câl:“ Choom zooi đha nuôr Khánh Sơn pa câl bh’nơơn bh’rợ chất lượng dal moot ha luh c’xêê 8. Giám đốc Sở Công thương bhrợ pa dưr cơnh lâng pa zêng hệ thống câl đươi coh prang k’tiêc, coh apêê siêu thị, apêê cửa hàng. ĐH’rưah lâng n’năc, vel đong Khánh Hóa choom t’bhlâng bhrợ, cơnh lâng bâc cơnh bh’rợ, đoọng k’đhơợng nhâm râu yêm têêm ha bh’rợ cha groong pr’luh lâng pa dưr bh’rợ tr’nêng./.”

Khánh Hòa: Tìm liên kết để tiêu thụ sầu riêng cho miền núi

PV Thái Bình/VOV Miền Trung

Huyện miền núi Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa chuẩn bị vào vụ thu hoạch sầu riêng, dự kiến sản lượng đạt hàng ngàn tấn. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 việc tiêu thụ loại trái cây này nguy cơ gặp nhiều khó khăn. Ngay từ bây giờ, tỉnh Khánh Hòa phải triển khai các giải pháp kết nối, tránh sự đứt gãy, đảm bảo tiêu thụ nông sản cho người dân miền núi.

Sầu riêng là loại trái cây đặc sản của huyện miền núi Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hoà. Cây sầu riêng được trồng phổ biến khoảng 20 năm trở lại đây trên vùng đất- thung lũng chuyển tiếp giữa Tây nguyên và đồng bằng ven biển. Khí hậu, thổ nhưỡng thích hợp đã cho những trái sầu riêng cơm vàng, hạt lép thơm ngon. Sầu riêng nơi đây còn chín “lệch pha”, thu hoạch muộn hơn so với các địa phương khác từ 1-2 tháng.
        Những năm trước, sầu riêng được thương lái thu mua tận vườn, đem lại tiền tỷ cho nhiều hộ dân miền núi. Năm nay, khi sắp vào vụ thu hoạch, dịch bệnh Covid-19 bùng phát, các hộ dân lo lắng việc tiêu thụ sẽ khó khăn. Anh Huỳnh Văn Sa, trồng 1 héc ta sầu riêng ở xã Sơn Bình, huyện Khánh Sơn cho biết: sầu riêng chín rộ trong thời gian ngắn, nếu không thu hoạch kịp sẽ gây thiệt hại nặng nề cho người trồng:“Sầu riêng đến lúc mà đủ độ chín thì chúng ta phải thanh lý chứ không thì nó sẽ rụng. Đang chuẩn bị thu hoạch thế này, dịch giã, đáng lo nhất là thương lái các vùng miền, có khả năng họ không di chuyển về địa phương mình thu mua. Các vườn đã có các thương lái đến chốt vườn, dịch giã như thế này không biết các thương lái có phải bỏ cọc đi luôn.”
        Từ 10 héc ta khảo nghiệm ban đầu, đến nay, huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hoà đã đưa sầu riêng trở thành một trong những cây trồng chủ lực. Diện tích trồng sầu riêng được mở rộng với hơn 3.000 ha, tập trung tại 7 xã và 1 thị trấn. Trong đó khoảng 2.000 héc ta đã cho quả, tổng sản lượng hàng năm khoảng 5.000 tấn. Ông Nguyễn Văn Nhuận, Chủ tịch UBND huyện Khánh Sơn cho biết, hằng năm, địa phương tổ chức lễ hội trái cây để thu hút du khách, giúp nông dân tiêu thụ nông sản. Năm nay dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhiều địa phương bị giãn cách, phong tỏa nên thương lái ngại lên Khánh Sơn thu mua sầu riêng: “Thu mua nông sản cho bà con sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì đa số thương lái ở miền Nam là nhiều, họ ra thu mua sản lượng rất là lớn. Huyện đang kiến nghị với tỉnh có những cơ chế, các thương lái đã tiêm ngừa vắc xin hoặc xét nghiệm chứng nhận không dương tính Covid-19, để cho họ đến thu mua. Đặc biệt, tuyên truyền vận động cho bà con toàn tỉnh Khánh Hòa có sự quan tâm, hỗ trợ đầu ra cho nông sản Khánh Sơn.”

        Câu chuyện khó khăn tiêu thụ do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 tại tỉnh Khánh Hòa đã xảy ra với nhiều loại nông sản như xoài, bưởi, dưa hấu, tỏi… Vừa qua, khi nông sản khó tiêu thụ, xuất hiện nhiều mô hình giúp nông dân bán nông sản nhưng vẫn mang tính phong trào, lượng tiêu thụ không đáng kể. Ông Nguyễn Tấn Tuân, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, để giải quyết bài toán đầu ra ổn định cho sầu riêng nói riêng cũng như các loại nông sản khác, trước mắt, các ngành như công thương, nông nghiệp và chính quyền địa phương cùng “xắn tay” để hỗ trợ người dân. Ngành công thương chủ động nắm chắc sản lượng để đưa nông sản vào tiêu thụ tại các siêu thị, cửa hàng tiện lợi trên phạm vi toàn quốc. Theo ông Nguyễn Tấn Tuân, về lâu dài, phải đảm bảo thực hiện phát triển các loại nông sản đúng quy hoạch, cơ cấu mùa vụ hợp lý, đa dạng liên kết tiêu thụ tránh bị dồn ứ khi bị đứt gãy chuỗi thu mua: “Phải giúp cho nhân dân Khánh Sơn tiêu thụ nông sản chất lượng cao vào đầu tháng 8. Giám đốc Sở Công thương kích hoạt với toàn bộ hệ thống tiêu thụ trên toàn quốc, ở các siêu thị, các cửa hàng. Cùng với đó, địa phương Khánh Sơn phải tích cực, với nhiều hình thức, nhiều kịch bản, để đảm bảo an toàn tuyệt đối phòng dịch và phát triển sản xuất./.”

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn