Rilo urang dok cong khin hu klauk jru vacxin

Langiu di 4 asal njom mbak Covid-19 hu mboh cambaih di negar drei (dalam nan asal njom mbak meng sang iek ruak Bệnh Nhiệt đới Trung ương lac trak damak abih), ye jeng daok hu dom jalan njom mbak karei kayua anek ruak daok hu dalam rahra. Piah duah mboh dom asal ngak njom mbak jit Covid-19  dalam rahra, mintri Y tế hu kakei dom tinh, bal pasang iek dom urang patuk, pandiak, pandik rup pabhap, mbang menyum oh thau masa... Dom labik taong ruak di karja tuk gaok urang ruak mboh dom bruk yau nan njauk ba nao tal labik daok karei, mek mẫu dut iek. Labik y tế tư nhân saong dom tiem jru tuk mboh dom urang ni nao iek ruak, blei jru njauk pathau khan chip ka bilai y tế atau pasak y tế. Min, anak meta mboh hu  60%- 82% urang njom Covid-19 oh mboh hu hagait di ruak, kayua yau nan ye, njauk dut iek meng duah mboh aval hu sruh jit ruak. 

Akaok UBND tỉnh Sóc Trăng Trần Văn Lâu hu mbaoh tangin tame harak samar drah ka bruk patagok dom jalan pacang caga jit  COVID-19. Tui nan, akaok  UBND tỉnh Sóc Trăng  hu panuac ieu brei padeih dom bruk ngak rija roya, likhah caga, adat cambat , pakacah thể thao, dom labik pablei salih, dịch vụ yau karaoke, massage, quán bar, vũ trường, rạp chiếu phim meng 0h harei 14-5 mbiah tal tuk hu tacei pato bahrau  di jabat hu thẩm quyền.Akaok UBND tỉnh Sóc Trăng ieu dom urang jakar, urang đảng, urang ngak njauk nao dahlau dalam bruk  ngak tui dom jalan pacang caga  jit COVID-19; langyah catang dom urang halei  khin ngak suan.

Urak ni di dalam ban raya Hồ Chí Minh hu 41 khách sạn daok peoh bruk brei daok karei pataom gauk labaih 3.003 bilik daok karei hu mek jien. Dom khách sạn ni pabak siam bruk daok karei ka dom chuyên gia negar langiu, kapul kapar ahaoh, bhap bini tame negar caong daok karei hu biyar jien… min, tukvak daok karei ngan haong bhap bini tame negar tagok tal 21 harei, kayua yau nan ye bat al bruk kurang bilik daok karei tui tanut chuẩn. Sở rivang main daok peih bruk pasang iek labaih 1.000 bilik bahrau piah khik tani tanat bruk daok karei hu mek jien oh njauk quá tải.

Bahrau ni, Mintri pablei salih Hoa Kỳ (DOC) taduan hu harak ieu pasang iek duah thau pacang bruk pablei khut  yaom ia danko  mai meng Argentina, Brazil, Ấn Độ, Ukraina song Việt Nam. Labaih 90% ia danko Việt Nam hu pablei tapa Mỹ meng 40.000 – 45.000 tấn, thun 2020 lac labaih 50.000 tấn. Piah pablei tapa negar ni, pandap  di Việt Nam njauk pabak biak catang tanut ba tabiak. Urak ni daok hu bruk Mỹ pasang iek pacang bruk pablei khut  yaom, danko Việt Nam dak harei dak kan jang. Urak ni, darak pasa danko Mỹ meda lac daok padeih blei meng Việt Nam, tok hu dom doanh nghiệp hu pambuak bruk dahlau di nan meng dok hu pablei.

Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Quảng Bình hu jao harak manyaom ka adei Mai Hải Đăng (ndik tapui thun 2009, anek saih bac tal 6, di sang bac Phổ thông Bangsa bán trú Tiểu học saong Trung học ka 1 Kim Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình) kayua bruk khang hatai daong manuac njauk mblung ia. Dahlau din an, tuk maong 5 bier harei 12/5, Mai Hải Đăng haong saai likei di drei daok manei di kraong, jaik tatua Chu Kê ye mboh saai Lê Bá Sáng (ndik tapui thun 1999) njauk mblung ia di kreih kraong. Meng di tuk mboh urang njauk bala, saai likei di Đăng samar drah nao ieu manuac praong mai daong. Dalam tuk cang saai nao duah manuac daong, sa drei Đăng oh huac kan kandah samart chip chat trun kraong ia dalam piah daong manuac saong ba hu saai Lê Bá Sáng tagok thu, daong ka urang njauk bala hu thau drei veik.

Dalam tuk jit COVID-19 rah tabiak khang, dom sang bac y song dom danak dak pato pakai gah y tế bhap bini di Mỹ tatuak drei taduan hu bruk sangka biak prong meng urang ranaih. Tui yaok pataom di Hiệp hội dom sang bac song dom danak dak  pato pakai  y tế bhap bini di Mỹ brei thau kuhria tal bilan 4 thun ni, dom danak dak pato pakai ka y tế bhap bini dui pachreih hu 24.500 harak tut angan tame piah pilih ruah, tagok 40% dut song thun dahlau.Dom công ty pabak gru pato di sang ka dom urang khin hu mbaok tame pakacah tame dom sang bac đại học y khoa jeng hu tuai damuai tagok glong tuk vak tapa. Ndom ka bruk ini, rilo sinh viên bahrau brei thau jit prong COVID-19 hu pabak tal bruk palih ruah gah bac di urang.

Tui gah pambuak saong cak rok patagok kinh tế (OECD, yaom taneh di dalam dunya daok tagok khang dalam tuk jit Covid-19 ka oh mboh padeih. Yaom taneh di 37 negar dalam OSCE  tagok jaik 7% dalam  tukvak meng quý 4 thun 2019 tal quý 4 thun 2020. Ni lac tanut tagok yaom yaok thun samar abih dalam dua piluh thun tapa. Bruk dom taneh ia buh tame yaok ribau tỷ USD tame gah kinh tế piah patrun dom kan kandah di jit ruak Covid-19, gam haong bruk pablei salih hu salih karei kayua yaok manuac ngak bruk meng atah nan ye yaom taneh riya dak harei dak tagok samar. Tui kuhria, yaom taneh meda daok tagok meng urak ni tal puac thun hadei dahlau di tuk dang veik. Bruk yaom taneh tagok samar ngak ka rajaei rilo negar daok huac ka bruk mbuan pacah baoh blung taneh riya. Min, dom jalan langyah piah trun pandiak di darak pasa, pagap yau ngak catang dom adat brei masre padang pandap oh ba mai kein lagaih atau njauk dang veik kayua kanja dom negar khin khik bruk pasiam veik kinh tế.

Nga bahrau khan ka bruk ba tỉ phú Japon, ong Yusaku Maezawa, tagok bilai vũ trụ dunya  (ISS) di bilan 12 thun ni. Jabat vũ trụ Roscosmos di Nga brei thau ong Maezawa song sa trợ lý ghi hình nao meng mblang kapan haoh vũ trụ Baikonur, Kazakhstan, angaok kapan du hành Soyuz MS-20. 2 urang ni hu yam tapa bruk dut iek y tế camereip  di Roscosmos. Kuhria tal tuk vak ni, 8 tuai hu rivang ISS, min Maezawa jeng lac tuai Japon camereip abih. Mbang par di ong jeng lac mbang camereip  hu 2/3 labik dok dalam kapan Soyuz brei ka tuai damuai./.

Urang lang: Hanipha- Thu Thảo -15/5

 

HỆ PAPAR SAP BANGSA VOV4 BHUM BAN RAYA HCM

Labik daok: 7 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh
Pho Yam ndok PT : Nguyễn Ngọc Năm
Phaok yam ndok: Cao Thị Thoa, Trần Xuân Thân