Năr tơmơ\t: 26/5/2022

VOV4.Bahnar – Lơ\m Tơdrong Tơjra#m Gia Lai- Nha#t 2022, yơ\ng âu ki, Anih jang Tơdrong jang hăm teh đak đe dêh char Gia Lai jang atu\m hăm Anih jang Tơbôl păng Hop ako\m Apu\ng plenh teh  - FSC (Anih jang Tơdrong jang hăm teh đak đe pơlei tơm Hồ Chí Minh) păng Anih ako\m tơroh Việt Nha#t pơgơ\r pơma đam hơnăn “Mu\k drăm păng trong hiôk axong jang đơ\ng Gia Lai păng dôm tơring kơ teh đak Nha#t”. Pơma đam hơvơn kơ hre\ng anih jang mu\k drăm lơ\m dêh char păng anih jang mu\k drăm truh đơ\ng teh đak Nha#t vă chă hơlen băt dôm trong axong jang, jang hadoi.

          Gia Lai dang ei đei hloh 800.000 ha teh gôh bazan, atu\m hăm hơyuh to# 'mi xơđơ\ng, tro\ hăm pơtăm 'long đunh xơnăm, rong kon tơrong, jang găh bri. Dang ei, dêh char đei hloh 500.000 ha 'long pơtăm tơm noh ka phê, kơsu păng tiu, hăm tơdrong pơyua rim xơnăm truh kơ rơbâu ta#n rim hơdre\ch. Atu\m hăm noh, Gia Lai duh hlôi pơjing đei anih jang kăp g^t hơto\k ko\ng ng^p nhen 3 tơring păng  21 anih jang ko\ng ng^p hăm anih xă je# 1000 ha; atu\m hăm noh trong nơnăm anih jang đei 1 cham gre păr păng 3 jăl trong tơm, dôm j^t jăl trong ie\ lơ\m dêh char, tơgu\m ăn tơdrong te\ch răt hăm dôm tơring nai lơ\m teh đak păng hăm teh đak boăl Lào păng Campuchia hiôk hian hloh. Tơ\ dêh char đei hơyuh to# 'năr păng kial prăt xơnăm, tro\ hăm tơdrong hơto\k pơm tơle\ch unh hơyuh jơ\ng 'năr. Atu\m hăm noh, dêh char adoi đei lơ mu\k drăm vă hơto\k jang tơmang pơhiơ\. Kơlih, tơ\ âu đei joh ayo\ Ch^ng chêng Tây Nguyên đei xơkơ\t jing mu\k drăm joh ayo\ kơ kon bơngai, Cham char 'lơ\ng apu\ng plenh teh Groi kông Kon Hà Nừng, dôm anih gru groa kăp g^t Tây Sơn Thượng đạo, Cham xo Rộc Tưng – Gò Đá păng lơ anih tơmang pơhiơ\ nai.

         Tơ\ pơma đam, rim anih axong jang truh đơ\ng teh đak Nha#t pơtruh nơ\r apinh hăm bơngai tang măt ăn Anih vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai, rim anih axong jang, te\ch pơdro, choh jang xa păng joh ayo\ tơplo\ng kơdâu vă pơm hơdăh dôm tơdrong kăl băt găh cham char axong jang, tơdrong vei lăng cham char păng tơdrong io\k jang găh thue#, hla bar kăl hăm anih axong jang đơ\ng teh đak đe. {ok Shimizu Akira – Kơdră tang măt ăn anih jang hadoi apu\ng plenh teh Nha#t Bản (JICA) pơtruh tơdrong hơpơi, Gia Lai pơtoi hơmet pơ 'lơ\ng minh [ar tơdrong vă dôm anih jang mu\k drăm teh đak Nha#t xơđơ\ng axong jang đunh đai: “Dêh char kăl pơm trong hiôk vă tơgu\m axong jang gơh kơjăp hloh. Hơdăh nhen, dêh char tơre\kt ơgu\m vă anih jang mu\k drăm axong jang tơroh tơnăp hăm bơngai jang, dăh mă hnam kơmăi kăl axong măh unh hơyuh pơm jang. Dôm tơdrong adrin thoi noh tơpă gô tơgu\m anih axong jang xơđơ\ng jơhngơ\m pơm jang tơ\ dêh char”.

         Tơ\ 'măng pơma đam, [ok Hồ Phước Thành – Pho\ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai ăn tơbăt, tơdrong hơto\k pran hơvơn axong jang hơto\k choh pơtăm, ko\ng ng^p pơm tơle\ch tơmam drăm, ko\ng ng^p unh hơyuh rơgoh 'lơ\ng păng tơmang pơhiơ\ kơ dêh char xơkơ\t jing minh lơ\m dôm xơnong jang tơm lơ\m jăl jang 2020-2025. Gia Lai 'meh vă, hơvơn anih jang mu\k drăm teh đak đe, lơ\m noh đei anih jang mu\k drăm truh đơ\ng teh đak Nha#t axong jang lơ\m dôm tơdrong jang kăl. Tơdrong mă âu tơgu\m răh anih jang mu\k drăm io\k yua kơjă hơto\k kơjung đơ\ng mu\k drăm hlôi đei tơ\ dêh char; atu\m hăm noh duh tơgu\m dêh char ho\k hơlen dôm tơdrong hlôh vao lơ\m vei lăng, io\k yua kih thuơ\t kơmăi kơmo\k 'nao. Dêh char Gia Lai pơkăp hơnơ\ng yak hadoi, tơgu\m hăm anih jang mu\k drăm: Nhôn đei đon lui yak hadoi hăm anih jang mu\k drăm păng hơnơ\ng pơm trong hiôk, tơgu\m, pơklaih tơnap tap ăn anih jang mu\k drăm. Atu\m hăm noh, nhôn hơmet pơ 'lơ\ng cham char axong jang, pơm thoi yơ ăn anih jang mu\k drăm gơh hiôk hian hloh. Đơ\ng 'măng pơma đam âu, nhôn chot hơ iă, đei lơ anih jang mu\k drăm Nha#t, phơ pho\ tơ\ teh đak Nha#t adoi tơroh trư\k tuye#n vă hơlen băt. Bơ\n pơtơm tơle\ch tơdrong jang, oei tơdrong jang, noh dôm anih jang mu\k drăm gô hơlen băt hăm dôm ko\ng ti, anih jang tơm”.

Vă xơkơ\t tơle\ch jang đei jơnei đơ\ng pơma đam, [ok Hồ Phước Thành, Pho\ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai xơkơ\t, Nha#t ưh kơx^ minh tơring pơm jang [ônh hiôk ôh, dôm anih jang mu\k drăm Gia Lai ưh gơh đei hloi dôm pơkăp jang tih mă kăl yak dar deh kơchăng, lơ\m noh tơdrong kăl noh pơkăp mă blu\ng athei tơplih 'nao, io\k yua khoa ho\k trong jang 'nao lơ\m pơm jang, hơnơ\gn hơto\k pơ 'lơ\ng tơmam drăm pơm tơle\ch.

{ơ\t 'măng âu, Anih jang Tơdrong jang hăm teh đak đe kơ dêh char Gia Lai, Anih jang Tơbôl păng Hop ako\m Apu\ng plenh teh (FSC) păng Anih ako\m tơroh Nha#t  – Việt hlôi k^ pơkăp jang hadoi; păng 8 anih jang mu\k drăm tơ\ Gia Lai păng Nha#t hlôi k^ hla bar tơbăt jang hadoi lơ\m axong păng te\ch tơle\ch tơmam drăm choh jang xa păng pơtho găh trong jang 'nao pơm tơle\ch tơmam drăm.

Lan chih păng pơre nơ\r

TƠDRONG TƠROI NƠ|R KON KÔNG VOV4 TƠRING TÂY NGUYÊN

An^h: 19A trong Lê Duẩn, pơlei tơm Buôn Ma Thuo#t, dêh char Dak Lăk

Kơdră pơgơ\r: Vũ Hải Định