Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Klăm mo\t hrơi tơ\m brơi lơ 11/12, [ơi [irô mă bruă khua mir sir dêh ]ar ta, ơi Trương Tấn Sang, khua mir sir dêh ]ar ta, hơmâo jum ơi Geetesh Sharma, khua g^t gai [irô hgum gôp India – Việt Nam, ala ]ar yu\ Bengal, dêh ]ar India hlăk rai ]ua\, ma\ bruă [ơi dêh ]ar Việt Nam. Hơk mơak kơ tơlơi ngă giăng mah kplah wah 2 boh lo\n ia, ơi Trương Tấn Sang, khua mir sir dêh ]ar ta lăi dơlăm hdôm tơlơi gir run mơng khul khua g^t gai 2 boh dêh ]ar, ama\ng bruă pơtrut ktang tơlơi ngă giăng mah gru grua mơng đưm dêh ]ar Việt Nam – dêh ]ar India, mơng abih ba\ng bruă ma\, mơng kơđi ]ar, pơto\m pơhiăp, tơlơi gru grua pơtô juăt, tơlơi pơto\m pơhiăp mơnuih [ôn sang, dua boh lo\n ia do\ng djru nao rai, hdôm tơlơi jơnum ]ar kmar. Khua mir sir dêh ]ar ta đăo gơnang, tơlơi gir run mơng dua boh lo\n ia, hdôm bruă ngă hro\m, jai hrơi pok pro\ng ha\ng dơlăm hloh, ama\ng anu\n pok jơlan rơdeh por nao truh tơpa\ [ơi hdôm [ôn pro\ng pơ pro\ng mơng dua boh dêh ]ar India ha\ng Việt Nam./.

****To# tui h’dôm bruă mă amăng rơ-wang Bruă jơnum prong h’dor glăi 25 thun bruă pơtôm hiăp ASEAN hăng Hàn Quốc, tôm brơi, lơ 11/12, [ơi [ôn prong Busan, deh ]ar Hàn Quốc, Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng nao pơhmư\ hăng đ^ pơhiăp amăng mông Bơk’toai tơlơi bơvih [o\ng s^ mdrô ASEAN – Hàn Quốc. Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng lăi rơđah: bruă phiăn, bơvih [o\ng s^ mdrô deh ]ar Việt Nam amra pơ plih prong biă, ako# phun dơng, gal hloh, bơk’tưn hloh. Deh ]ar Việt Nam amra jing sa glông tô nao rai yôm phăn mơng pơlir bơvih [o\ng prong hăng 55 bôh deh ]ar, amăng anun hmâo 15 bôh deh ]ar gah h’dôm bôh deh ]ar G-20. Bruă bơk’toai anai jing tal pioh h’dôm khoa moa h’dôm bôh deh ]ar ăt kah hăng h’dôm anom bơvih [o\ng mơng ASEAN hăng Hàn Quốc bơ bư\p nao rai, bơk’toai kơ tơlơi bơvih [o\ng kual châu Á; pơblang h’dôm tơhnal gal hăng tơlơi lông hăng tơlơi đ^ kyar mơng hrim bôh deh ]ar hăng wo\t amăng kual./.

****Klăm hrơi tơm brơi, lơ 11/12, [ơi Hà Nội, khua phat kơđi pro\ng hloh mơnuih [ôn sang dêh ]ar Việt Nam, ơi Trương Hòa Bình, hơmâo bơkơtuai ha\ng ơi  Khăm Phăn Xít Thị Đăm Pha, khua phat kđi prong hloh mơnuih [ôn sang dêh ]ar Lào, [rô djơ\ khul khua ding kơna rai ]ua\ dêh ]ar Việt Nam, laih anu\n jơnum pro\ng hdôm khua phat kđi hdôm lo\n ia ASEAN. {ơi mông bơkơtuai nao rai, dua bơnah hơmâo ]rông lô sa dua tơlơi ako\ pơjing jơnum bruă phat kđi mơng hdôm tring ]ar hơmâo jơlan pơguai lo\n ia hro\m mơng 3 boh dêh ]ar; Lào Việt Nam, Kur. Ơi Trương Hòa Bình lăi pơs^t tui anai, tơlơi jơnum anai le\ kiăng abih ba\ng lo\n ia lăng glăi tơlơi mă bră nga\ hro\m, hdôm bôh than tu\ yua, dơng mơng tơdơi kơ tơlơi jơnum thu\n 2010, laih anu\n thu\n 2012, hơmâo yôm bbia\ ma\, bruă ngă hro\m kplah wah sang phat kđi dêh ]ar Việt Nam hăng dêh ]ar Lào lăi hơja\n, ăt kah hăng hdôm sang phat kđi hdôm lo\n ia lăi hro\m. Ơi Trương Hòa Bình lăi pơs^t, sang phat kđi pro\ng hloh mơnuih [ôn sang dêh ]ar Việt Nam, amra djru ba sang phat kđi pro\ng hloh mơnuih [ôn sang dêh ]ar  Lào gah bruă ako\ pơjing tơlơi jơnum./.

****Tơdơi kơ 4 hrơi mă bruă hăng pran joa ta`, gơgrong hăng tơpă, mơgoah tôm brơi, lơ 11/12, bruă jơnum lok 8, Jơnum min wai lăng m’nuih [ôn sang tring ]ar Gia Lai pơ phun bruă tơ`a bla hăng pơđu\t mông jơnum. Hrom hăng bruă pel e\p 25 m’ta tơlơi pơtrun pơs^t yôm phăn, lu tơlơi gleng nao prong [ơi anai ăt dưi hmâo Jơnum min wai lăng m’nuih [ôn sang tring ]ar Gia Lai pơblang to\ng ten mơn. Bruă jơnum lok 8, Jơnum min wai lăng m’nuih [ôn sang tring ]ar Gia Lai nao tơpă laih amăng lu tơlơi m’nuih [ôn sang gleng nao. Anun le\ tơlơi [u pơhlôm [ơi h’dôm ring bruă bơnư\, dơnao ia, biă `u tơlơi pơ]ah bơnư\ drai apui lơtr^k Ia Krêl 2 tal 2, ngă răm rai prong kơ kual tơkai ia, truh ră anai pô tuh pơ plai ăt akă pơsir glăi mơn kơ m’nuih [ôn sang. Tơlơi anai dưi hmâo [ing khoa pơ ala rơkâo [irô apăn bruă ngă rơđah bruă gơgrong mơng hrim ]ô m’nuih, anom bruă bơdjơ\ nao. Ơi Phạm Đình Thu, Khoa Jơnum min wai lăng m’nuih [ôn sang tring ]ar Gia Lai brơi thâo:

            Hăng ring bruă drai apui lơtr^k ane\t lăi hrom hăng ring bruă drai apui lơtr^k Ia Krêl 2 lăi ha jan, `u [u gum hgo#p pơsir tơlơi k’[ah apui lơtr^k deh ]ar ta ôh. {u pơhlôm laih dơng bơdjơ\ nao kual lon ia l^p prong, hmâo joa k’tang [u prong, yoa anun, kâo rơkâo đ^ anăm ngă tui dơng tah. Yoa kơ `u bơdjơ\ nao tơlơi h’d^p m’da m’nuih [ôn sang  djuai ania [ia\ kual goai deh ]ar hăng `u ngă m’nuih [ôn sang [u đăo gơnang nao ôh ano# klă mơng ring bruă anun./.

****Klăm hrơi tơm brơi lơ 11/12, [ơi [ôn prong Hồ Chí Minh, [irô jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Lâm Đồng, ako\ pơjing tơlơi jơnum hră pơhing, gah bruă ako\ pơjing tơlơi ngui ngor tơlơi gru grua ]ua\ ngui – Pơjưh h^ tơlơi ]ua\ jơmư lo\n ia thu\n 2014 – Tây Nguyên – Đà Lạt, laih anu\n rơvang hrơi tơjuh gru grua chua\ ngui Lâm Đồng tal 5 thu\n 2014, ako\ pơjing mơng lơ 23/12 truh lơ 27/12/2014 ha\ng ako\ `u: “ Đà Lạt sắc màu mùa đông”. Thu\n ]ua\ ngui Lo\n ia thu\n 2014 Lo\n ia 2014- Tây Nguyên – Đà Lạt ha\ng ako\ `u: “ Đại ngàn Tây Nguyên”, jing tơlơi gru grua, tơlơi bơvih [o\ng huă mơnuih mơnam hiam klă tui ha\ng tơlơi pơka\ lo\n ia, kiăng lăi pthâo brơi [o# mta ana\ mơnuih, rưng kyâo glai glô, tơlơi phiăn [ơi kual }ư\ siang  lăi hro\m, Đà Lạt – Lâm Đồng lăi hơja\n. Abih tih rơbeh 40 mta tơlơi ma\ bruă ako\ pơjing [ơi Đà Lạt, laih anu\n lu bruă ma\ hmư\ tui [ơi 4 boh tring ]ar kual }ư\ siang le\ Dak Lak, Dak Nông, Gia Lai, Kon Tum. Tơlơi ngui ngor gru grua ]ua\ ngui, hasa bruă ma\ ama\ng sa thu\n 2014. Amra hmâo 14 mta tơlơi ma\ bruă ako\ pơjing, ama\ng anu\n hơmâo lu bruă ma\ mơak bia\ ./.

****Tôm brơi, lơ 11/12, [ơi Hà Nội, H’drôm hră pơhing Toán học hăng Tuổi trẻ pơ phun h’dor glăi 50 thun pơdo\ng. Rơbeh kơ 50 thun pơdo\ng hăng đ^ kyar, H’drôm hră pơhing Toán học hăng Tuổi trẻ [u pơdơi pơplih phrâo bôh yôm hăng ano# klă `u, ngă ru\ đ^ pran joa ho\k hor, pran pơ]eh phrâo mơng [ing hlăk ai khăp kơ tơlơi hrăm Toán amăng đơ đam deh ]ar ta, djru pơđ^ tui bôh thâo m’nuih [ôn sang, pơtô juăt m’nuih rơgơi m’bruă kơ lon ia. Mrô h’drôm hră pơhing đ^ tui [ơ [rư\ mơng 15 rơbâo truh kơ 20 rơbâo po\k hră. {irô ]ih tơlơi pơhing pơ phun dăp h’dră hăng in tơgl^t hmâo 20 so\p h’drôm hră gah k’tu hră Toán học hăng Tuổi trẻ. H’dôm m’ta h’drôm hră anai ngă brơi laih m’nuih lăng hor biă, hrom hăng anun djru [ing ]ơđai thâo k’jăp h’dôm bôh thâo hăng doah e\p pơ]eh phrâo tơlơi hrăm toán, djru pơplih phrâo h’dră pơtô hăng hrăm toán./.

 

Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao : 

****Khua dêh ]ar Japan, ơi Shinzô Abê hrơi tơm brơi lơ 11/12, iâo pơthưr hyu tơ`a bla đ^ mơnuih [ôn sang gah jơlan hdră Abenomics, kiăng pơjưh h^ tơlơi rơngia\ nua prăk na nao [ơi dêh ]ar Japan, laih anu\n pơtrut ktang tơlơi bơvih [o\ng huă. Tơlơi pôr pơthâo mơng ơi Shinzô Abê brơi rai hla\k ping gah tự do păn ako\ mơng `u hơmâo ]ang rơmang, amra ba ako\ ama\ng tơlơi ple\ hră ruah khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang gơnong yu\ ama\ng hrơi năm pơ\ ana\p anai, laih anu\n ơi Shinzô Abê, năng ai amra ngă khua dêh ]ar Japan dơng. Tơlơi ple\ hră ruah khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang gơnong yu\ lơ 14/12 pơ\ ana\p, amra pơs^t tơlơi kiăng mơng mơnuih [ôn sang hmâo kiăng mơn, ơi Shinzô Abê pơtrut ktang jơlan hdră tơlơi bơvih [o\ng huă, hlăk anai hơmâo [uh kơnal tơlơi bơvih [o\ng huă [u klă ha [u ./.

****Tơdơi kơ Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar Ailen pel e\p sa Tơlơi pơtrun pơs^t do\ng yoa bruă pơjing sa kơnuk kơna Palestin rơngai, deh ]ar Israel tôm brơi, lơ 11/12, truh pơhiăp hơngah laih tơlơi pơs^t anai. M’nuih truh pơhiăp mơng Ding jum pơtôm hiăp deh ]ar Israel ơi Emmanuel Nahshon brơi thâo, deh ]ar Israel [u mơak ôh kơ tơlơi pơs^t anun, hrom hăng anun [om Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar Ailen gah tơlơi pơmin Hrêbrơ. Hlâo kơ anun, amăng mông brơjah kơ bruă pơs^t Kơnuk kơna Palestin, sa dua ]ô khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar Ailen [om deh ]ar Israel kơ tơlơi soh pơdjai đu\t djuai m’nuih. {ing khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar Ailen ăt brơi thâo mơn, deh ]ar Ailen glăk pel e\p ta` pơs^t Kơnuk kơna Palestin rơngai hăng lăng anai kah hăng sa yak kiăng pơtru\t h’dôm bruă bơk’toai rơnuk rơnoa Trung Đông./.

****Khua dêh ]ar Ukraina, ơi Arseny Yatseiuk, hrơi tơm brơi lơ 11/12, iâo pơthưr tơlơi jơnum ]ar kmar brơi ]an prăk, kiăng djru prăk kak dêh ]ar anai huăi răm [a\m. Đ^ pơdôk [ơi ana\p khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar Ukraina,  Khua dêh ]ar Ukraina, ơi Arseny Yatseiuk, lăi dơlăm tơlơi [ua\n mơng knuk kna, ngă tui pơblih phrâo, amra tu\ ma\ hdôm klai prăk mơng hdôm lo\n ia ta] rơngiao kual yu\. Rơvang hrơi tơjuh laih rơgao, khul khua mua keh prăk ]ar kmar nao truh laih pơ\ Kiev, pioh ]rông lô bruă djru 17 klai đôlar My. Khua dêh ]ar Ukraina, ơi Arseny Yatseiuk, hmâo lăi klah tru\n kơ ]a\u bruă pơblih phrâo bơvih [o\ng huă mơng kơnuk kơna, ama\ng anu\n lăng glăi gah bruă ma\ jia, pơđ^ ma\ jia gah ia xăng ia jâo công ty gah rơngiao ha\ng công ty kơnuk kơna./.

****Mỹ Latinh hăng Caribe le\ h’dôm kual glăk [ơi jơlan ngă giong tơhnal pơkă ha m’krah mrô m’nuih k’[ah [o\ng huă amăng thun 2015, sa amăng h’dôm Tơhnal pơkă đ^ kyar rơnuk phrâo. Tui tơlơi lăi pơthâo glăi “Abih bang tơlơi h’đong braih pơdai hăng m’nong bơbuă thun 2014” mơng Khul wai lăng bruă đang hmua braih pơdai Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar lăi pơthâo tôm brơi, lơ 11/12, amăng 20 thun rơgao, mrô m’nuih k’[ah [o\ng huă [ơi Mỹ Latinh – Caribe hro\ trun laih mơng 68 klăk 500 rơbâo do# 37 klăk ]ô m’nuih. Kiăng djơ\ hăng tơhnal pơkă, truh rơnu\] thun 2015 kual anai khom hro\ trun dơng rơmon rơpa kơ 2 klăk 750 rơbâo ]ô m’nuih./.

 ****Khua ding jum ia jrao mơng 7 boh dêh ]ar pơdro\ng G7 ( Anglê, Canađa, Đức, Prăng, Ý, Japan, Mỹ), laih anu\n hrơi tơ\m brơi lơ 11/12, hơmâo tu\ ư kho\m mơit prăk djru je]  truh pơ\ Tây Phi, hlăk hơmâo tơlơi klin  Ebola. Tu\ ư tơlơi lăi [ơi ngo\ anai, hơmâo tu\ ư [ơi mông jơnum tơlơi pơ]eh rơnuk rơnua [ơi ro\ng lo\n tơnah, ako\ pơjing [ơi Tôkyô, dêh ]ar Japan. Hdôm khua ding jum ia jrao khul G7 laih anu\n dêh ]ar Mexico, hơmâo ]rông lô hdră pơgăn glăi kman Ebola [ơi Tây Phi. Tơlơi jơnum anai, hơmâo tu\ ư tui anai, kơman Ebola anai ba rai tơlơi hu^ rơhyưt truh ]ar kmar, laih anu\n hdôm dêh ]ar kho\m hơmâo hdră pơgăn tơlơi tư\p hyu. Tơlơi pôr pơthâo hro\m hb^t lăi dơlăm, G7 ha\ng Mexico kho\m djru ba [ơi hdôm anih hmâo kman Ebola, kah ha\ng brơi nao ơi ia jrao, măi mok, ia jrao gun, sum ao pơgăn kman./.

                     }ih pơblang hăng pôr : R]om H'Ly-Siu H'Prăk-Rơluch Xuân


           

ČRUAI PƠHIĂP DJUAI ɃIĂ VOV4 KUAL DAP KƠDƯ
Anih ngă bruă: 19 A Lê Duẩn, plơi prong Ƀuôn Ma Thuột, tơring čar Dak Lak, Việt Nam
Khua git gai: Vũ Hải  Định
Kơ-iăng Khua git gai: Ngô Quang Khương