Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Kiăng bơvih brơi bruă ako\ pơdơng, ngă tui gio\ng ring bruă tơlơi lăi pơthâo kơđi ]ar, mơit đ^ tơlơi jơnum pro\ng tal 12 mơng ping gah dêh ]ar ta, lơ 6/12, khul khua ding kơna [irô wai lăng tơlơi jơnum pro\ng tal 12 mơng ping gah ta, ơi Đinh Thế Huynh, khua djru bruă ping gah, khua g^t gai tơlơi pơtô pơblang kơnuk kơna ta, khua g^t gai tơlơi pơhiăp kơnuk kơna ta, kơ ia\ng khua g^t gai [irô ba ako\, nao ]ua\, ma\ bruă ha\ng [irô gơno\ng phun ping gah tring ]ar Bến Tre, gah bruă nga\ tui tơlơi pơđ^ kyar bơvih [o\ng huă, mơnuih mơnam, tơlơi gru grua, bruă tơhan, wai lăng rơnuk rơnua, laih anu\n bruă ako\ pơdơng ping gah, bruă ako\ pơdơng kơđi ]ar mơng ping gah tring ]ar, ama\ng rơvang bruă  mơng thu\n 2010-2015, Đ^ pơhiăp klah tru\n [ơi mông jơnum, ơi Đinh Thế Huynh pơpu\ bơni ha\ng lăi pơyôm tơlơi gir run mơng ping gah, go\ng gai kơnuk kơna laih anu\n mơnuih [ôn sang tring ]ar Bến Tre, ama\ng thu\n blan laih rơgao, hơmâo ba glăi boh than tu\ yua mơng tơlơi bơvih [o\ng huă, mơnuih mơnam, wai la\ng kơja\p tơlơi rơnuk rơnua lo\n ia, man pơdơng plơi pla phrâo, bruă ako\ pơdơng ping gah, ako\ pơdơng kơđi ]ar. Khul khua ding kơna dja\ pioh, lăi pơyôm hdôm tơlơi hgum pơhiăp tơpă, hơmâo gơgro\ng ba, hơdôm tơlơi rơkâo mơng [irô gơno\ng phu\n ping gah tring ]ar Bến Tre, hgum gôp gio\ng ring bruă tui ha\ng tơlơi lăi pơthâo bruă kơđi ]ar, mơit đ^ tơlơi jơnum pro\ng  ping gah tal 12./.

****{rô djơ\ tal h’dor glăi 70 thun hrơi pơjing Khul ling tơhan deh ]ar Việt Nam (lơ 22/12/1944 – 22/12/2014 hăng 25 thun hrơi Jơnum abih bang m’nuih [ôn sang pơgang lon ia (22/12/1989 – 22/12/2014), mơgoah tôm brơi lơ 7/12, [ơi Hà Nội, Ping gah Khul ling tơhan - {irô ding jum wai lăng Khul ling tơhan deh ]ar ta bư\p [o# m’ta tui phiăn juăt h’dôm rơnuk “Ling tơhan Wa Hồ”, Khoa tơhan gưl tướng, khul ling tơhan Khin h’tai m’nuih [ôn sang, m’nuih apăn bruă gưl glông Khul ling tơhan pơdơi thun tha, pơdơi mă bruă [ơi [ôn prong Hà Nội. Nao pơhmư\ hmâo ơi Lê Khả Phiêu, Khoa g^t gai Ping gah h’đăp deh ]ar ta; [ing khoa g^t gai Ping gah, Kơnuk kơna. Đại tướng Phùng Quang Thanh, Kơiăng Khoa g^t gai Ping gah khul ling tơhan deh ]ar, Khoa {irô ding jum wai lăng Khul ling tơhan deh ]ar ta g^t gai mông bư\p. Pơhiăp amăng mông bư\p [o# m’ta, pơ ala kơ gru\p apăn bruă Ping gah ling tơhan - {irô ding jum wai lăng khul ling tơhan, Đại tướng Phùng Quang Thanh lăi rơđah: Anai le\ bruă mă kiăng h’dor tơngia hăng pơ pu\ pran joa, tơlơi tuh rơyuh prong prin mơng [ing khoa moa ling tơhan, am^ Việt Nam khin h’tai, Khul ling tơhan khin h’tai m’nuih [ôn sang, m’nuih apăn bruă Khul ling tơhan lom pơdo\ng, k’do\ng blah hăng k’jăp bruă mơng Khul ling tơhan amăng 70 thun rơgao./.

****Lơ 5/12, [ơi sang jơnum pro\ng [irô wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang, [irô jơnum min mơnuih [ôn sang să Tân Bình, tring glông Đak Đoa, tring ]ar Gia lai, khua pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang tring ]ar Gia Lai, ơi Bùi Văn Cường, khua g^t gai ping gah hdôm  công ty kơnuk kơna, laih anu\n yă Siu Hương, khua djru bruă gah tơlơi phiăn tring ]ar Gia lai, [irô wai lăng tơlơi phiăn, hơmâo nao pơbưp ha\ng mơnuih [ôn sang, tơdơi kơ tơlơi jơnum prong lok 8, khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang tal 13, rơvang păn bruă mơng thu\n 2011-2016. {ơi mông pơbư\p ha\ng mơnuih [ôn sang, hmâo 17 ]ô mơnuih [ôn sang đ^ hgum pơhiăp. Rơngiao kơ tơlơi hgum pơhiăp tu\ ư hdôm tơlơi jơnum lok 8, ăt do\ hơmâo sa dua tơlơi hgum pơhiăp aka tu\ ư, hdôm  tơlơi tơ`a glông đơi, [u gơ`a\m sa bruă yôm ôh, mơng khul khua ding kơna pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang. Mơnuih [ôn sang rơkâo đ^ khul khua g^t gai pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang, kho\m hơmâo pran jua pơđ^ tơlơi gơgro\ng ba tơlơi tui lăng, khu\t khăt rơkâo hdôm [irô hơmâo tơlơi dưi, kho\m pơsir brơi jơlan hdră, tơlơi hơ [ak jrăk, gr^ gra`, kơ [ah lon do\ sang [ơi să Tân Bình, phat kđi ktang hdôm khua mua pơhaih pô sôh glăi, [u tơpa\, hyu blơi [ăng hră hrăm, blơi grê ngă khua./.

****Lơ 5/12, [ơi Anom Jơnum tring ]ar Dak Nông pơ phun Bruă jơnum prong Khoa pơ ala djo\p djuai ania [ia\ tring ]ar tal 2, thun 2014, hăng tơlơi gum hrom mơng 250 ]ô khoa pơ ala s^t n^k brơi rơbeh kơ 176.000 ]ô neh wa djuai ania [ia\ mơng 40 djuai ania adơi ayong. Pơhiăp amăng mông jơnum, ơi Trần Quốc Huy, Khoa g^t gai Ping gah tring ]ar; pơs^t yôm h’dôm tơlơi gir run mơng h’dôm gưl, gơnong bruă amăng bruă ngă tui ba glăi bôh tơhnal h’dôm h’dră bruă djuai ania hăng bruă djuai ania h’dôm hrơi rơgao djru pơđ^ tui tơlơi h’d^p m’da gơnam tam, pran joa kơ neh wa djuai ania [ia\. ~u rơkâo, pơ\ anăp anai, h’dôm gưl, gơnong bruă khom ngă tui ba glăi bôh tơhnal hloh dơng h’dôm h’dră bruă djuai ania. Amăng anun, blung hlâo, tring ]ar Dak Nông khom tuh pơ plai ngă klă bruă pơtô juăt amăng kual neh wa djuai ania [ia\ do#, lăng yôm bruă mă mơng tơlơi pơtô juăt jing asar bôh khoă tơlơi thâo hăng bôh thâo kơ đ^ kyar  djuai ania./. 

****Thu\n 2014, khul gru\p djru ba mơnuih rơven rơvư, laih anu\n phung ]ơ đai dr^t druai am^ ama tring ]ar Dak Lak, hơmâo nga\ tui hdră djru ba rơbeh 2.300 ]ô mơnuih [un rin, rơven rơvư, ]ơ đai dr^t druai am^ ama, yăp ha\ng gơnam tam, rơnoh prăk rơbeh 1 klai 400 klăk prăk. Khul gru\p anai ako\ pơjing breh brơi mta, pơjrao tơlơi ruă gah mta 265 ]ô, [ơk pha 13 anu\ng prăk hrăm hră rơgơi, 60 boh rơdeh dang wang, rơdeh tru\t brơi ]ơ đai hrăm hră [un rin, phung mơnuih rơven rơvư . Laih anu\n djru man pơdơng brơi 5 boh sang juă glai, hyu ]ua\, [ơk pha gơnam tam rơbeh 1.800 wơt, djru brơi 20 drơi un rông, 10 drơi rơmô ania tuh ana\ brơi 20 boh sang ano\ [un rin, hơmâo mơnuih rơven rơvư. Hdôm bruă hyu gum djru anai, djru ba tơlơi hd^p mda mơnuih rơven rơvư mut hro\m ama\ng mơnuih mơnam ta./.

****Tơlơi pơhing mơng h’dôm bôh anom bơvih [o\ng phun ia xăng ia jâu brơi thâo, noa h’dôm m’ta ia xăng, ia jâu amra hro\ dơng. Kiăo tui anun, ia xăng RON 92 hro\ trun 320 prăk lom sa l^t, ia jâu diesel hro\ trun 240 prăk lom sa l^t, ia apui hro\ trun 280 prăk lom sa l^t mơng 1 mông tlăm lơ 6/12. Anai ăt le\ tal 11 noa ia xăng, ia jâu hro\ trun mơng ako# thun truh ră anai. Bơhmu hăng rơnoh hro\ trun ta` 1.140 prăk lom sa l^t amăng lơ 22/11 le\ tal hro\ trun anai dưi lăng le\ hro\ trun [ia\ bơhmu hăng rơnoh hro\ trun noa ia xăng, ia jâu pơ\ deh ]ar ta\] rơngiao./.

         ****Mot lơ 6/12, sang bruă pơsur tơlơi ngă hmua lo\n ia, pok pơhai tơlơi Hội ]ơ\ gah hmua pơdai laih anu\n s^ mdrô gơnam tam kual }ư\ siang thu\n 2014 [ơi Liên Nghĩa, tring glông Đức Trọng, tring ]ar Lâm Đồng. Hội ]ơ\ anai hmâo 300 anih prưng pơdah gơnam, mơng 144 ]ô mnuih, anih anâm, công ty ama\ng lon ia ta ba rai prưng pơdah hdôm gơnam tam mơng hơmua pơdai, kyâo glai, akan hdang, djo\p mta djuai pơjeh pla, kơmơk pruai, ia jrao hlăt, măi mok bơvih brơi tơlơi ngă hmua, brua\ glai kyâo, hdôm gơnam mỹ nghệ, laih anu\n lu gơnam yua pơ\ ko\n dơng. Tơlơi ngui hội ]ơ\ anai hơmâo hgum gôp pơhư] tơlơi ngă hmua, lăi pơthâo tơlơi s^ mdrô, djru brơi mơnuih [ôn sang ngă hmua [uh hdôm măi mok, gơnam ngă hmua pla pơdai phrâo. Laih anu\n kia\ng la\i pơthâo hdôm boh thâo ia rơgơi phrâo hloh, măi mok phrâo hloh brơi mơnuih [ôn sang, kiăng ba glăi tu\ yua hloh ama\ng tơlơi ngă hmua, hdôm gơnam tam mơng hmua pơdai hiam hơdja\./.

****“Tơlơi pơmin mơng m’nuih [ôn sang, mơng [ing s^ mdrô ane\t hăng anom bơvih [o\ng [ôn prong kơ tơlơi pơhlôm h’djă gơnam tam hmâo tơlơi pơplih rơđah laih, samơ\ ăt akă djơ\ hăng tơlơi ]ang rơmang mơn”. Anun le\ tơlơi pơs^t hrom mơng h’dôm khoa pơ ala [ơi Jơlan h’dră hmư\ lăng hăng bơk’toai nao rai hrom hăng bôh yôm “Lăng glăi bruă wai lăng kơnuk kơna gah Pơhlôm h’djă gơnam tam” yoa kơ Jơnum min wai lăng m’nuih [ôn sang [ôn prong Hồ Chí Minh pơ phun amăng mơgoah tôm brơi lơ 7/12. Dơng mơng ako# thun truh ră anai, Anom bruă wai lăng anih anom s^ mdrô [ôn prong Hồ Chí Minh pơ phun pel e\p laih rơbeh kơ 7000 m’ta tơlơi pơhlôm gơnam tam [o\ng mơ`um, pơsir rơbeh kơ 1 klăk 300 rơbâo m’ta gơnam [o\ng mơ`um hăng 700 tơn gơnam s^ mdrô, pơhrui no#p ngăn drăp giam truh 84 klai prăk. Khă hnun hai, bôh n^k `u lu tơlơi ăt akă dưi e\p [uh mơn, pel e\p, pơsir. Pơhlôm h’djă gơnam [o\ng mơ`um ăt glăk jing tơlơi bơngo\t mơng h’dôm gưl go\ng gai [ôn prong./.

 

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Lơ 6/12, khua mir sir dêh ]ar Apganistan, ơi Ashraf Ghani, hơmâo pơ pe\ đua\i laih mơng London, dêh ]ar Anglê, tơdơi pơbư\p gio\ng ha\ng khul khua mua dêh ]ar Anglê, my. Hdôm khua mua dêh ]ar Anglê ha\ng My, hơmâo [ua\n djru ba kơnuk kơna hgum gôp phrâo dêh ]ar Apganistan, hlăk anai hdôm khul tơhan dêh ]ar ta] rơngiao amra ruk glăi mơng dêh ]ar anai, rơnu] thu\n anai, tơdơi 13 thu\n pơblah ngă [ơi dêh ]ar anai. Khua ding jum pơto\m pơhiăp dêh ]ar My, ơi John Kerry brơi thâo, kơnuk kơna phrâo mơng khua mir sir dêh ]ar Apganistan, ơi Ashraf Ghani, hơmâo rơbat tui jơlan hdră pơgăn ara\ng rau prăk ngă soh, phung hưp ham, dơng mơng hrơi `u đ^ păn bruă 3 blan ha\ng anai. khua mir sir dêh ]ar Apganistan, ơi Ashraf Ghani hro\m ha\ng pô pơ plông ha\ng `u ama\ng tơlơi ple\ hră, ơi Abdullah, ako\ pơjing kơnuk kơna pơ pha tơlơi nga\ khua, tơdơi lu blan bơrơjah, kơ boh tơhnal ple\ hră ruah khua, kia\ng hơ^n brơi hdôm lo\n ia ding kơna, pioh pơgăn phung khua mua hưp ham, ma\ do\p prăk gum djru mơnuih mơnam./.

****H’dôm rơbâo ]ô ling tơhan, tơhan polis deh ]ar India dưi ba nao laih [ơi djo\p lon dron Kashmir kiăng pơhlôm rơnuk rơnoa kơ Khoa deh ]ar ơi Narendra Modi. Khoa deh ]ar ơi Modi amra hmâo tơlơi pơđo\k [ơi mông jơnum pơsur tơbiă anăn hrơi anai lơ 8/12 hlâo kơ bruă roah khoa [ơi kual anai. Tui hăng tơhan polis ala ]ar Jammu – Kashmir, khoa apăn bruă deh ]ar India glăk mă yoa h’dôm bruă pơhroa nao dơng tơdơi kơ hrơi 5 phrâo rơgao, tơhan ngă h’kru\ k’sung blah puih k’đông  khul ling tơhan hăng h’dôm anih anom pơkon ngă 21 ]ô m’nuih djai. Hrom hăng bruă k’tưn ba nao tơhan polis, 220 bôh anih anom pơgang rơnuk rơnoa  s^ phao k’toang dưi pơ ala nao laih kiăng prăp lui kơ bruă roah khoa./.

****Khul tơhan dêh ]ar Israel brơi thâo, dêh ]ar anai pok 8 tơlơi hyu tơ`a tơlơi soh phrâo, gah bruă pơblah ngă  [ơi kual lo\n Gaza, ama\ng anu\n pơdjơ\ truh 30 ]ô mơnuih dêh ]ar Palestin djai. Rơbeh 2.100 ]ô mơnuih Palestin, lu `u le\ mơnuih [ôn sang đô] đa] djai yua, ama\ng tơlơi pơblah ngă [ơi kual lo\n Gaza, ama\ng bơyan hjan hlim thu\n anai. Gah dêh ]ar Israel hơmâo 67 ]ô tơhan djai, laih anu\n 6 ]ô mơnuih [ôn sang djai. Khul tơhan dêh ]ar Israel brơi thâo, amra pel e\p lăng tơlơi kơsung blah ha\ng rơdeh por lơ 20/7 laih rơgao [ơi sa boh sang ama\ng tring kual Khan Younis, ngă rai 27 ]ô mơnuih djai. Khul mơnuih wai lăng gah tơlơi dưi ana\ mnuih brơi thâo, hdôm mnuih djai anai leng kơ mơnuih [ôn sang đô] đa]./.

            ****Tôm brơi lơ 7/12, 11 bôh deh ]ar anun le\ Khe\], Australia, Japan, Mi, Malaysia, Canada, Thái Lan, Ănglê, Singapor, Brunei, Indonesia rơkâo djru deh ]ar Philippin h’kru\ glăi ano# răm rai mơng k’thel Hagupit ngă [u dah ara\ng do# iâu k’thel Ruby. Tui hăng Khoa g^t gai Jơnum min pơsir hăng ngă plai [ia\ hyuh hyang [u klă ngă deh ]ar Philippin ơi Alexander Pama, bruă djru gum hmâo lăi pơthâo m’nuih, h’dôm khul gru\\p hăng gơnam tam gum djru nao pơ\ kual răm rai yoa kơ hyuh hyang [u klă ngă. Ơi Pama brơi thâo amra pơs^t tơlơi răm rai, hăng doăh e\p gum djru djơ\. Truh tlăm lơ 7/12, hmâo laih 2 ]ô m’nuih djai yoa kơ k’thel Hagupit ngă. K’thel ngă rơbuh glông go\ng hre\ apui lơtr^k, hre\ apui dăng kông [ơi sa dua tring ]ar. Rơbeh kơ 700 rơbâo ]ô m’nuih khom đuăi nao pơ\ anom pioh kơ m’nuih đuăi hyu yoa hyuh hyang [u klă ngă./.

           ****Hơmâo tơlơi truh rơbu\ pler găn nao, ngă rai pler ple\ kơpal bia\ ma\, hơmâo pơgun truh lu boh [ôn pro\ng gah hang ia rơs^, kual yu\ gah bul pơtâo ia rơs^ Honshu, hro\m ha\ng brua\ rơngia\  thăm apui lơtrik lu anih, hơmâo [ia\ hloh 2 ]ô mơnuih djai yua, yua adai rơo\t ktang. Rơbu\ kthel, pler ple\ ktang [ơi hdôm tring ]ar Yamagata, Fukui, Aomori, Gifu. Năng ai 360 ]ô mnuih hd^p [ơi  kual  Tokushima [u thâo nao rai gah rơngiao, yua pler ple\ kpal đơi, lu jơlan [u thâo nao rai. Rơbeh 1400 boh sang do\ [ơi 4 boh [ôn pro\ng, gah kuak Tokushima apui lơtrik thăm. Pler ple\ ktang ngă pơgun jơlan nao rai, hmâo lu rơdeh pơjro\m [ơi tring ]ar Yamagata, Gifu, laih anu\n tring ]ar Hyogo  hơdôm hrơi laih rơgao./.

                  }ih pơblang hăng pôr : Nay Jek-Siu H'Prăk-Rơluch Xuân






ČRUAI PƠHIĂP DJUAI ɃIĂ VOV4 KUAL DAP KƠDƯ
Anih ngă bruă: 19 A Lê Duẩn, plơi prong Ƀuôn Ma Thuột, tơring čar Dak Lak, Việt Nam
Khua git gai: Vũ Hải  Định
Kơ-iăng Khua git gai: Ngô Quang Khương