Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Ngă tui jơlan h’dră bư\p m’nuih [ôn sang tơdơi kơ tal jơnum lok 8, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta tal 13, tlăm lơ 2/12, Khoa mir sir deh ]ar ta ơi Trương Tấn Sang hrom hăng [ing khoa pơ ala Khul Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta anih roah khoa mrô 1, Gru\p Khoa pơ ala Khul Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang [ôn prong Hồ Chí Minh bư\p laih m’nuih [ôn sang quận mrô 4, kiăng lăi pơthâo glăi bôh tơhnal tal jơnum hăng djă pioh h’dôm tơlơi gum pơhiăp mơng m’nuih [ôn sang. Pơhiăp amăng mông bư\p, m’nuih [ôn sang pơs^t yôm, tal jơnum lok 8 ngă giong laih lu bruă prong hăng pran joa tơpă hăng gơgrong prong. Khă hnun hai, m’nuih [ôn sang ăt lăi đ^ mơn sa dua bruă do# hmâo lu tơlơi [u djơ\ hloh le\ bruă ia jrao hăng pơtô juăt. M’nuih [ôn sang Nguyễn Thị Ái Lan lăi đ^ tơlơi gum pơhiăp:

             Jơlan h’dră h’drôm hră pơtô ]ơđai ră anai k’dra#o đơi hăng [ing ]ơđai mơng anih sa truh kơ anih rơma. {ing nai le\, dơnong kơ pơtô pơblang tui jơlan h’dră, bơ\ ]ơđai hăng bôh ako# do# muai hn^ dưi djă pioh lu. Am^ ama ]ơđai le\ bơngo\t yoa kơ ană pô khom brơi nao hrăm gah rơngiao dơng. {ing ]ơđai khom hrăm mơng mơgoah truh kơ 10 mông mlăm mo\t kah mơng nao đih p^t. Tui anun hn^ hmâo mông ]ih pơkra tơlơi hrăm kơ hrơi tơdơi dơng. Bruă hrăm lu rơgao h’nong anun ngă laih ]ơđai sang hră hu^ kơ nao hrăm hră. Anun le\ gru tơhnal brơi [uh bruă pơtô pơhra\m [u djơ\ hăng bôh s^t `u. Anai le\ tơlơi tơnap mơng gơnong bruă pơtô juăt. Tơdah [u pơplih h’dră pơtô thơ h’drôm hră hrăm khă pơplih h’dôm h’pă hai ăt [u ba glăi bôh tơhnal mơn./.

****Klăm tom brơi, lơ 2/12, ơi Nguyễn Sinh Hùng, Khua git gai pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta hơmâo ]ơkă jum khua mua pơ alamơnuih [ôn sang anom bruă Duma dêh ]ar Nga, yua kơ ơi Sergei Yevgenyevich Naryshkin  Khua anom bruă Duma dêh ]ar Nga ba jơlan hlâo rai ]uă Việt Nam.  Tơdơi kơ mông ]ơkă jum, dua bơnah hơmâo bơkơtoai nao rai. Ơi Nguyễn Sinh Hùng, Khua git gai pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta hơmâo pơdah pran jua hok mơak dưl bưp glăi ơi  Naryshkin hăng khul khua mua anom bruă Duma dêh ]ar Nga rai ]uă Việt Nam. Tơlơi ]uă jơmư anai, jing gru djă pioh yom kơ bruă ngă jiang mah gơyut gơyâo rô nao rai kơ dua bơnah dêh ]ar lăi hrom, kơplah wah dua bơnah anom bruă pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar lăi pha. Ơi Nguyễn Sinh Hùng lăng yom biă mă tơlơi gum hrom dua bơnah man pơdong sang măi apui lơtrik ayuh Ninh Thuận 1 hăng bruă ngă hrom gah ling tơhan, boh thâo phrâo ia rơgơi bruă ling tơhan. Ơi Nguyễn Sinh Hùng lăi, dêh ]ar Nga jing  bơnah ngă [ong hrom yom biă mă laih anun pơkra phao kơtoang prong kơ dêh ]ar Việt Nam blơi yua, Việt Nam ]ang rơmang dêh ]ar Nga ăt pơđ^ tơlơi ngă pu\ [ăn anai jing bruă ngă yom hloh amăng rơnuk phrâo ./.

            ****Mơgoah tôm brơi, lơ 2/12, [ơi Hà Nội pơ phun Bruă bơk’toai tơlơi bơvih [o\ng deh ]ar Việt Nam hrim thun, thun 2014 rơnu\] rơ-wang bruă hăng ako# `u “Anom bơvih [o\ng anăp nao h’dôm tơlơi pơkôl s^ mdrô phrâo”. Anai le\ glông pơtôm hiăp s^t n^k kơplah wah Kơnuk kơna hăng khul bơvih [o\ng [ơi deh ]ar Việt Nam, kiăng pơdo\ng anih anom bơvih [o\ng geh gal, ngă pơhư\] tuh pơ plai hăng pơsur đ^ kyar bơvih [o\ng. Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng nao pơhmư\, bơk’toai hăng [ing bơvih [o\ng s^ mdrô amăng mông bơk’toai. Djă pioh h’dôm tơlơi gum pơhiăp tơpă ara\, pơdo\ng, s^t n^k mơng [ing khoa pơ ala amăng mông Bơk’toai, Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng lăi, anai le\ bôh tơhnal kiăng Kơnuk kơna tu\ mă tơlơi gum pơhiăp djơ\, pơplih pơkra, pơhroa nao dơng, ngă giong h’dră pơkă, h’dră bruă djru djơ\ hăng bôh n^k `u hloh, hăng pran joa ngă gal djo\p tơhnal pioh [ing bơvih [o\ng s^ mdrô đ^ kyar. Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng pơdah pran joa ]ang rơmang hmâo mă dơng tơlơi gum pơhiăp mơng h’dôm gru\p, m’nuih bơvih [o\ng s^ mdrô, h’dôm khul gru\p jar k’mar kơ h’dôm tơlơi Việt Nam khom gleng nao pơplih pơkra kiăng gal brơi hloh kơ anom bơvih [o\ng, hrom hăng anun djru đ^ kyar ba glăi bôh tơhnal, k’jăp hloh bruă bơvih [o\ng deh ]ar Việt Nam./.

****Tom  brơi, lơ 2/12, Khul pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar [ơi tring ]ar Dak Nông hơmâo nao bưp mơnuih [ôn sang pơ să Tâm Thắng, tring glông }ư\ Jut hăng să Dak Gan, tring glông Dak Mil. {ơi mông bưp, [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar tring ]ar Dak Nông lăi pơthâo boh tơhnal jơnum lok 8, khua mua pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta hơtal XIII. Tơdơi kơ hmư\ lăi pơthâo anun,  abih bang mơnuih [ôn sang jơnum leng kơ bơni boh tơhnal jơnum lok phrâo anai mơng [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar dưi ngă laih, ană plơi pla tu\ ư hrom   bruă mă mơng [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar tu\ ư pơdah thâo kơ bruă pơđ^ kyar tơlơi bơvih [ong huă, mơnuih mơnam thun 2015 ăt kah hăng pioh lu mông tơ`a bruă mă mơng khua ding jum djop anom bruă pơblang glăi tơlơi mơnuih [ôn sang aka [u thâo rơđah, jing tơlơi mơ\ mơnuih [ôn sang amăng dêh ]ar ta gleng nao biă mă. {ơi să Dak Găn le\, abih bang tơlơi pơgôp hiăp mơng mơnuih [ôn sang lăi kơ bruă ]uk pơkra jơlan glông nao rai kuăl plơi pla kaih đơi, kơ [ah gơnam yua mă bruă, bruă duh glăi lo\n đang mơnuih [ôn sang djơ\ anih ]uk jơlan do\  sư\ rơbư\, pơsir aka [u khut khăt, ngă bơ tơnap kơ mơnuih [ôn sang./.

            ****Tôm brơi lơ 2/12, [ơi [ôn prong Buôn Ma Thuột, tring ]ar Dak Lak, {irô ding jum wai lăng bruă man pơdo\ng deh ]ar ta, pơ phun bruă jơnum “Lăi pơthâo lon pơkă man pơdo\ng kual }ư\ Siăng truh thun 2030 hăng jao glăi hră pơar kơ h’dôm anih anom”. Tơlơi lăi rơđah amăng kual lon pơkă anai le\, hmâo dơng rơbeh kơ 50 bôh [ôn lan, h’dôm pluh anih pơdă s^ mdrô gơnam tam [ơi goai deh ]ar, sa dua bôh sang ia jrao gưl kual, anom wai lăng bôh thâo – bơk’jăp drơi jan sang hră đại học amra dưi pơdo\ng [ơi }ư\ Siăng kiăng djơ\ hăng tơlơi pioh đ^ kyar. H’dôm kual dlai klô deh ]ar, kual pơgang dlai klô hăng h’dôm kual dlai yôm pơkon dưi pơgang, ngă tui pioh djru kơ bruă toai ]oa\ lăng dlai klô, bôh thâo hăng pơplih lon m’nai./.

****Tui hăng tơlơi ju\ yap mơng anom bruă pơgang gơnam pla tring ]ar Gia Lai, yap truh ră anai, [ơi tring ]ar Gia Lai hơmâo 227 ektar phun tiu kman ngă hăng djai krô. Phun `u yua kơ tiu pla [ơi kuăl lo\n plung dơnung, ia dong. Hrom hăng anun, hơdră pla pơjing laih anun wai lăng  aka [u djơ\ hơdră, mă yua kmơ\k rơgao hơnong đơi. Hơdôm tring glông hơmâo tiu djai lu le\, }ư\ Prong 78 ektar,  Ia Grai 30 ektar, Đưk Kơ 50 ektar, }ư\ Pưh 21 ektar hăng }ư\ Sê 26 ektar.  Ră anai, anom bruă pơgang gơnam pla  tring ]ar Gia Lai hơmâo git gai djop anom bruă pơgang gơnam pla [ơi  tring glông hăng anom bruă wai lăng đang hmua  khom sem lăng kiăng thâo hơdră hlâo kơ tơlơi tiu djai ta` anai./.

            ****Tôm brơi lơ 2/12, Anom bơvih boang bruă mă gah Gơnong bruă wai lăng m’nuih mă bruă, tơhan rơka ruă hăng m’nuih m’nam [ôn prong Cần Thơ. Bruă bơvih boang anai ngă pơhư\] năng ai 200 ]ô m’nuih hmâo tơlơi kiăng e\p bruă mă. Amăng mông bơvih boang bruă mă thun anai do# hmâo h’dôm bruă mă phrâo kah hăng nao ]oa\ hăng brơi gơnam tam kơ [ing ]ơđai sang hră [u klă drơi jan [ơi h’dôm bôh sang hră pioh kơ m’nuih [u klă drơi jan, pơhroa nao hrom tơlơi pơhing h’dôm anih pơtô bôh thâo, anih pơtô bruă mơng h’dôm bôh anom bơvih [o\ng hmâo pơtô juăt hăng mă yoa m’nuih [u klă drơi jan mă bruă./. 

           

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Khoa ding jum wai lăng bruă pơtôm hiăp h’dôm bôh deh ]ar amăng Khul pơkôl Bắc Đại Tây Dương (NATO) tôm brơi lơ 2/12 pơ-[u\t jơnum [ơi plơi prong jưh jom Brussels, deh ]ar Bơl-gum kiăng ba tơbiă sa k’]ăo bruă phrâo tơdơi sa thun hmâo lu tơlơi pơplih [u klă. Amăng dua hrơi jơnum, h’dôm ]ô Khoa ding jum pơtôm hiăp NATO bơk’toai k’]a\o bruă pơdo\ng khul tơhan k’do\ng glăi ta` jăng jai, prăp lui kơ bruă pơđu\t bruă blah [ơi deh ]ar Apganistan, e\p bruă pơsir kơ tơlơi rung răng [ơi deh ]ar Ukraina hăng kual Trung Đông. Khoa ]ih pioh Khul NATO ơi Jens Stoltenberg brơi thâo: bruă jơnum amra bơk’toai kiăng ngă hiưm h’pă khul anai dưi tô nao rai hăng sa kual glăk pơplih phrâo./.

****Hơdôm dêh ]ar ngă ding kơna mơng khul tơhan Bắc Đại Tây Dương, iâu pơ [ut glăi NATO, ako\ pơjing keh prăk pioh gơ grong brơi djru dêh ]ar Ukraina ]an, pơblih bruă mă amăng ling tơhan. Keh prăk anai, dưi hơmâo [ing Khua ding jum pơtom hiăp djop dêh ]ar ngă ding kơna  khul NATO lăi pơthâo hrơi tom brơi lơ 2/12. Khua ]ih pioh kơ khul NATO, ơi Jens Stoltenberg lăi, keh prăk brơi ]an anai bruă phun gơ`ăm kiăng dêh ]ar Ukraina mă yua pơblih phrâo bruă mă gah ling tơhan amăng anun hơmâo bruă ]em ling tơhan, git gai hăng pel ep, pơgang tơlơi rơnuk rơnua kơ ling tơhan dêh ]ar Ukraina mă yua gơnam phrâo soh laih anun djru gah bruă ia jrao ling tơhan, pơgang tơlơi rơnuk rơnua tơlơi pơhing internet. Khua anai brơi thâo, lu dêh ]ar ding kơna NATO glăk djru kơ dêh ]ar Ukraina dưi pơtruh nao rai hăng khul tơhan anai, hơmâo tơlơi djru  bơvih [ong huă laih anun gơnam yua gah ling tơhan./.

****Deh ]ar Nga hăng deh ]ar Thổ Nhĩ Kỳ k^ laih 8 m’ta hră pơar gum hrom amăng h’dôm bruă apui yoa, pu\t ayuh, tơlơi bơvih [o\ng s^ mdrô, m’nuih mă bruă, m’nuih m’nam, pơhlôm bruă mă, djru tơlơi phiăn. Anai le\ bôh tơhnal dưi hmâo amăng tal nao ]oa\ deh ]ar Thổ Nhĩ Kỳ mơng Khoa mir sir deh ]ar Nga ơi Vladimir Putin. Amăng rơ-wang nao ]oa\, lơ 1/12, Khoa mir sir deh ]ar Nga ơi Vladimir Putin bơk’toai hăng Khoa mir sir deh ]ar Thổ Nhĩ Kỳ ơi Erdogan kơ h’dôm tơlơi gum hrom apui yoa hăng h’dră bôh thâo gah bruă tơhan, ăt kah hăng h’dôm tơlơi jar k’mar, amăng anun hmâo tơlơi [ơi deh ]ar Syria./.

****Kơnuk kơna dêh ]ar Iraq hơmâo tu\ ư nao rai hăng gong gai Kơnuk kơna wai lăng mă pô djuai ania Kurd kơ bruă s^ mơdrô ia jâo laih anun  tla prăk yua amăng kơnuk kơna. Tui hăng anun, gong gai kơnuk kơna djuai ania Kurd amra dưi s^ mơdrô ia jâo lơ sa hrơi 250 rơbâo kơthung [ơi anih gơ`u do\ laih anun 300 rơbâo kơthung r^m hrơi mơng  anih mă ia jâo amăng kuăl kirkuk, hơmâo khua mua krăo lăng mơng kơnuk kơna dêh ]ar Iraq. Tơlơi tu\ ư anai hơmâo pơkă h^ tơdơi kơ khul khua mua gong gai kơnuk kơna wai lăng mă pô djuai ania Kurd hăng [ing khua mua kơnuk kơna gah Khua dêh ]ar Iraq ơi Haider Al Abadi rơnu] rơvang hrơi tơjuh./.

****Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar hăng deh ]ar Khe\] tôm brơi lơ 2/12, k^ pơkôl sa tơlơi tu\ ư hrom mơ\ kiăo tui anun, deh ]ar Khe\] amra gum pơgo#p năng ai `u 6 klăk dolar Mi kơ tơlơi gir run đơ đam rong lon tơnah kiăng k’do\ng glăi hăng klin ruă yoa k’man Ebola ngă. Tơlơi tu\ ư hrom anai dưi k^ kơplah wah khoa pơ ala mơng {irô ding wai lăng bruă s^ mdrô deh ]ar Khe\] hăng Khoa pơ ala kơ Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar, hrom hăng anun le\ Khoa pơ ala kơ Jơlan h’dră đ^ kyar Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar [ơi deh ]ar Khe\] ơi Alain Noudehou. Mrô prăk pơgo#p tôm anai amra mơ^t kơ Keh prăk sang prăk jao glăi lu bơnah pioh k’do\ng glăi ta` hăng klin ruă Ebola, kiăng djru kơ Bơnah pơ ala k’do\ng glăi ta` hăng klin Ebola mơng Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar./.

   }ih pơblang hăng pôr : Rơluch Xuân-Nay Jek-Siu H'Prăk 



                              
ČRUAI PƠHIĂP DJUAI ɃIĂ VOV4 KUAL DAP KƠDƯ
Anih ngă bruă: 19 A Lê Duẩn, plơi prong Ƀuôn Ma Thuột, tơring čar Dak Lak, Việt Nam
Khua git gai: Vũ Hải  Định
Kơ-iăng Khua git gai: Ngô Quang Khương