Hing ang amăng hrơi: 28/2/2021

VOV4.Jarai - Djuai ania K’ho lăng yôm biă kơ asar pơdai, asar kơtor… hăng hơdôm djuai a`ăm pơtăm hơbơi pơtơi dưi tơju\ pla mơng kual lo\n klă hiam. Neh wa lăi le\, rim djuai gơnam mă mơng đang hmua leng kơ pơke\ hăng yang rơbang. Bơhmutu `u, phun pơdai le\ yang pơdai, phun kơtor le\ yang kơtor wai lăng pioh bluh bơnga hơdai bôh kơ pô hmua… Yua anun, jơnum ngui ngă yang đang hmua dưi hmâo neh wa pơphun kiăng hơdor glăi kơ [ing yang rơbang hmâo gum djru laih, ba glăi pơdai jor kơtor lu.

           

Đưm hlâo adih, lom tơlơi hơd^p mơda do# pơ\ anai [ia\ do# pơdih [ia\, djuai ania K’ho juăt ruah kơ pô kual lo\n pă tơthar, giăm ia ]roh hnoh, [ia\ phun kyâu pơtâo pioh jah ngă đang hmua… Mơnuih dưi jah rok, ]oh lo\n blung a le\ tha plơi, mơnuih hmâo ara\ng đăo gơnang amăng plơi pla. Lom kual lo\n dưi ruah le\, gơ`u amra pơphun ngă yang pơphun jah đang hmua prăp lui kơ bơyan rah pla, kah hăng: asar plôi, asar bôh get, pơdai, kơtor… Tha plơi pơ ala kơ plơi pla rơkâo yang rơbang pơtrun brơi tơlơi klă [ơi kual lo\n anai, djop djuai pơjeh ba rai pơ\ anai huăi hmâo ]im brim ]oh [ong, hlô dlai huăi [ong h^, ơi adai păp brơi pơjeh hơjan trun kiăng pơjeh huăi krô, ]at pơmao…

           

Ngă yang huă asơi hle mơng djuai ania K’ho  

Hlâo kơ rah pla pơjeh, djuai ania K’ho kơđiăng biă, gơ`u amra rah pơjeh bôh get, asar plôi hlâo lông lăng lo\n anai klă hiam mơn, lom phun get, phun plôi ]ah mơta hăng ]at đ^ klă hiam le\ gơ`u amra kơđe] tơdu\ plôi, tơdu\ get pioh ngă gơnam [ong amăng hrơi ngă yang tơju\ pla pơdai, kơtor. Lom pơdai hroh, kơtor hmâo bôh gơ`u amra prăp lui kơ bơyan yuă hơpuă. Bơyan yuă hơpuă le\ bơyan yôm phăn hloh hăng djuai ania K’ho.

           

Kiăng pơjeh pla dưi pla [ơi đang hmua, [ing K’ho lăng yôm phăn biă bruă prăp lui lo\n pla. Tha plơi Long Đinh Ha Brong [ơi plơi Dà Mpao, să Dă Dờng, tơring glông Lâm Hà, tơring ]ar Lâm Đồng brơi thâo: Bơyan mơyan mơng [ing K’ho dưi pơphun amăng ako# blan 3 rim thun, tơdơi kơ anun amra prăp lui kơ ngă yang kép (anun le\ ngă yang mă rok kơ đang hmua). Gơnam tam pioh ngă yang prăp lui tơju\ pla hăng ngă yang kép anun le\ hơdôm gơnam dưi pla [ơi đang hmua, kah hăng: a`ăm plôi, bôh get, bôh dian; gơnam [ong amra le\ mơnu\, bip biă `u ngă kiăng lăi nao đo#] hăng bôh tơhnal bơyan tơju\ pla amra ba glăi pơdai jor kơtor lu kơ pô hmua, ăt kah hăng neh wa amăng plơi pla mơn.

           

“Ơi yă [ing ta juăt pơphun ngă yang tơju\ pla amăng ako# blan 3 rim thun, tơdơi kơ anun truh tal pơdai [ơi hmua giăm hroh amra pơphun ngă yang kép “anun le\ ngă yang mă yua kơ phun pla” kiăng prăp lui kơ bơyan yuă hơpuă… Gơnam [ong dưi yua amăng 2 mơta ngă yang anai le\ a`ăm hla rok hăng ană mơnu\, ană bip, biă `u le\ hơdôm gơnam tơngan pô ngă rai”.

           

Tơdơi kơ ngă yang giong, neh wa do# găk wai tơpă khop [ơi đang hmua pô, [u brơi hlô mơnong dlai klô phă prai, prăp lui kơ bơyan yuă hơpuă. Ră anai, amăng bruă ngă đang hmua tui hơdră phrâo, neh wa djuai ania K’ho hmâo jơlan gah ngă đang hmua pơplih phrâo hloh, thâo mă yua bôh thâo phrâo amăng bruă ngă đang hmua, ba glăi nua gơnam tam yôm hloh. Khă bôh thâo ngă đang hmua jai hrơi jai pơđ^ tui, samơ\ gru hiam amăng phiăn ngă yang kơ đang hmua đưm mơng djuai ania K’ho ăt [u dưi wor bit mơn. Tha plơi Long Đinh Ha Brong ră ruai le\: Ră anai, [ơi sa dua bôh plơi pla gru hiam anai ăt do# djă pioh mơn hăng bôh than kiăng pơtô lăi ană tơ]ô djă pioh hăng ngă tui gru hiăm phiăn juăt mơng ơi yă đưm.

           

“Ơi yă đưm ta lăi, pơdai [ơi đang hmua khom ba glăi pơ\ sang, tui anun kah mơng trơi pơđao sui thun… bơhmu tu `u sang ano# pơhrui hmâo 100, 200 bôh rêu pơdai, kơtor le\ khom ngă yang bơni kơ yang rơbang hmâo pơgang ba pơdai kơtor. Tơdah sang ano# hmâo tơlơi gal thơ amra ]uh kơbao, ]uh un, ]uh mơnu\, atông ]ing adôh suang hiưm hơpă tu\ mơng hmâo dưi yơh, mơ-ak amăng tơdruă … Ră anai, neh wa ta [u hmâo ]uh kơbao dong tah kơnong kơ pơphun mă anet bơni đo#], biă `u le\ pioh pơkrem … anun gru hiam phiăn juăt hmâo bôh tu\ yua biă mơng ơi yă pô, pô khom hơdor glăi”.

           

Lom bơyan phang truh pơ\ djop anih anom plơi pla djuai ania K’ho [ơi kual Dơnung Yu\ Dăp Kơdư ăt le\ mông [ơi rim anih tơnă hơbai mơng neh wa prăp lui ngă yang mơ-ak djơ\ bơyan. Tui hluai mrô amăng thun pơhrui glăi, rim sang ano# amra pơphun ngă yang pha ra [ơi sang [udah gum hrom mơng lu sang ano# pioh pơphun hrom. Ngă yang mơ-ak djơ\ bơyan kiăng klah ]un glăi bôh than sa thun dưi hmâo hơdôm hơpă, hăng prăp lui kơ sa bơyan phrâo. Rơgao kơ mơ-ak djơ\ bơyan amra djru pơke\ hrom pran jua plơi pla amăng tơlơi hơd^p mơda. Hrom hăng anun, mơng anun, hơdôm mơnuih tha rơma amăng sang ano#, [udah tha plơi pơtă pơtăn ană tơ]ô, plơi pla khom djă pioh ngă tui nua phiăn juăt klă hiam mơng djuai ania pô./.

            Lơ Mu K’ Yên: Pô ]ih – Siu H’ Prăk: Pô pơblang

ČRUAI PƠHIĂP DJUAI ɃIĂ VOV4 KUAL DAP KƠDƯ
Anih ngă bruă: 19 A Lê Duẩn, plơi prong Ƀuôn Ma Thuột, tơring čar Dak Lak, Việt Nam
Khua git gai: Vũ Hải  Định
Kơ-iăng Khua git gai: Ngô Quang Khương