Hợp tác xã Bhrợ têng lâng câl bhlêy bh’nơơn ha rêê đhuôch yêm têêm âng Hội LH Pân đil chr’hoong A Lưới ăt đhị vel đong chr’val A Ngo cơnh lâng đhăm k’tiêc bhrợ têng lâh 22 hecta. Lâh 20 hecta prí bơơn choh coh bâc pr’loọng đong, Hợp tác xã quy hoạch zr’lụ đhăm k’tiêc lâh 2 hecta choh apêê bhơi r’veh, p’lêê p’coo cơnh lâng quy trình công nghệ liêm cach, k’đhơợng nhâm bh’nơơn ha rêê đhuôch mă bơơn cr’noọ xa nay liêm ch’ngaach lâng yêm têêm. Pa zêng đhăm choh bhơi r’veh bơơn groong  lâng lái B40, coh cr’loọng năc đong kính cơnh lâng c’bhuh vươc đac tự động vêy choom bhrợ têng n’đhơ coh hân noo boo tuh. Xooc, zâp c’xêê apêê coh hợp tác xã pa chô lâh 15 tấn prí đơơng đoọng ha c’bhuh Siêu thị BigC Huế lâng muy c’bhuh bhơi r’veh, p’lêê p’coo moot ooy ta pêê cha cha âng apêê trường học coh vel đong chr’hoong A Lưới công cơnh pa câl thị trường. A moó Hồ Thị Nga, ma nưih Cơ Tu, Giám đốc Hợp tác xã Bhrợ têng lâng câl bhlêy bh’nơơn ha rêê đhuôch yêm têêm chr’hoong A Lưới xay moon: Xooc HTX vêy 48 cha năc, pa chô zâp c’xêê tơợ 5 tươc 7 ưc đồng:“HTX ký hợp đồng đơơng đoọng bh’nơơn prí ha Siêu thị Big C tu cơnh đêêc siêu thị k’đươi apêê giảng viên trường Đại học Nông lâm Huế tươc A Lưới pa choom đoọng ha đhi a moó ng’cơnh bhrợ têng quy trình kỹ thuật yêm têêm. Bhơi r’veh năc bhrợ têng ting c’lâng hữu cơ, đươi dua phân hữu cơ, êế bh’năn, ha dợ prí năc đươi dua phân hóa học n’đhang crêê quy trình. Cr’chăl tươc, a zi kiêng apêê coh HTX bơơn pa choom đoọng bhrợ têng ha rêê đhuôch yêm têêm bâc lâh mơ lâng bhrợ t’bhưah đhăm choh prí đoọng choom đơơng đoọng ha thị trường, tu xooc bh’nơơn prí căh zâp đơơng đoọng ha Siêu thị Big C.”

Lâh bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng, bhrợ pa dưr râu pa chô ha pân đil, Hợp tác xã Bhrợ têng lâng câl bhlêy bh’nơơn ha rêê đhuôch yêm têêm chr’hoong A Lưới dzợ p’têêt pa zum, bhrợ t’vaih c’lâng luh yêm têêm ha pêê bh’nơơn liêm ch’ngaach âng 3 tổ p’têêt pa zum choh prí đhị chr’val Nhâm lâng 1 tổ p’têêt pa zum băn a tưch coh thị trấn A Lưới. A moó  lê Thị Lý, ma nưih Pa Cô, ma nưih ting pâh Tổ p’têêt băn a tưch thị trấn A Lưới đoọng năl: Tổ c’bhuh p’têêt băn a tưch bơơn bhrợ t’vaih tơợ c’moo 2018 cơnh lâng 6 cha năc pân đil ting pâh. Xang k’noọ 2 c’moo bhrợ têng pr’đhang, tươc đâu, cr’năn a tưch apêê a đhi a moó âi dzooc 4000 p’nong. Zâp c’moo apêê a đhi a moó băn 2 hân noo, zâp hân noo tơợ 4 tươc 6 c’xêê, xang bêl lơi zên đươi dua, zâp a moó công vêy pa chô k’noọ 80 ưc đồng/c’moo. Hân noo pa câl Tết ha nua, cr’năn pa dưr liêm, zâp p’nong clơợng 1 ký m’pâng tươc 2 ký m’pâng, pa chô ha pêê a đhi a moó z’zăng. A moó Lê Thị Lý prá xay: Lâh mơ k’rong bhrợ đong c’roọl lâng quy  trình băn a tưch ting cr’noọ xa nay VietGap. Bh’rợ đươi dua ch’na, z’nươu cha groong cr’ay ha cr’năn a tưch crêê cơnh pa choom đoọng k’đhơợng nhâm bh’nơơn tươc thị trường ta luôn ch’ngaach liêm, yêm têêm:“Băn a tưch công cơnh apêê bh’năn a tưch a đha, bh’rợ cha groong cr’ay năc pa bhlâng chr’năp. Tơợ bêl m’ma a tưch t’mêê đơơng chô băn, 3 t’ngay t’tun năc âi cha groong muy râu cr’ay, 7 t’ngay t’tun năc muy cr’ay n’lơơng lâng 25 t’ngay t’tun cớ năc muy râu cr’ay cớ. Moon pa zum năc ta luôn cơnh đêêc, tươc bêl a tưch tươc 1 c’xêê m’pâng năc a zi tơơp đươi tỏi đoọng pa dưah cr’ay ha tứch. A pul tỏi năc choom cha groong bâc râu cr’ay, đh’rưah pa dưr c’rơ ha tưch, a đha liêm choom bhlâng.”

Xooc đâu, đhị chr’hoong da ding ca coong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế, dưr vaih bâc pr’đhang bhrợ têng bh’nơơn liêm ch’ngaach, bh’nơơn ha rêê đhuôch hữu cơ âng c’bhuh pân đil bhrợ têng, pa chô zâp c’moo tơợ 200 tươc 300 ưc đồng. P’căn Lê Thị Quỳnh Tường, Chủ tịch Hội LH pân đil chr’hoong A Lưới, đoọng năl: C’moo 2016, tơợ zên 30 ưc đồng zooi đoọng bhrợ ap dưr apêê pr’đhang bhrợ têng ch’na dhd’năh yêm têêm, liêm crêê lâng môi trường âng Hội LH pân đil tỉnh Thừa Thiên Huế, C’bhuh Pân đil chr’hoong A Lưới âi bhrợ t’vaih Tổ p’têêt lâng 4 cha năc muy đương bhrợ têng zâp râu p’lêê p’coo, pr’đươi yêm muy coh vel đong a năm vêy lâng apêê zr’ma coh crâng. Đhị cr’chăl ha nua, Tổ p’têêt r’dợ dưr k’rơ, bhrợ t’bhưah bh’rợ tr’nêng lâng dưr vaih Hợp tác xã Bhrợ têng lâng Câl bhlêy bh’nơơn ha rêê đhuôch yêm têêm liêm ch’ngaach cơnh lâng 48 cha năc pân đil ting pâh.

Đh’rưah lâng Hợp tác xã Bhrợ têng lâng Câl bhlêy bh’nơơn ha rêê đhuôch yêm têêm liêm ch’ngaach, Hội Pân đil chr’hoong A Lưới dzợ bhrợ t’vaih 3 Tổ p’têêt pa zum băn a tưch yêm têêm lâng bhrợ pa dưr bâc prđhang bhrợ têng bh’nơơn liêm ch’ngaaci, t’đang t’pâh bâc ơl a đhi a moó acoon coh ting pâh. Xooc đâu, bh’nơơn ha rêê đhuôch âng pân đil A Lưới cơnh Prí, tri, đêêp a ham, ch’nêêh Ra Dư, a tưch … zêng âi vêy coh Siêu thị Big C lâng apêê cửa hàng pa câl bh’nơơn n’lơơng coh thành phố Huế. Ting a moó Lê Thị Quỳnh Tương, Chủ tịch Hội LH pân đil chr’hoong A Lưới, bh’rợ bhrợ pa dưr apêê pr’đhang bhrợ têng, băn par ting c’lâng hữu cơ căh muy zooi a đhi a moó pân đil vêy p’xoọng râu pa chô, năc dzợ bhrợ tr’xăl c’lâng pr’chăp âng a đhi a moó:“Đoọng bhrợ têng liêm c’bhuh ha rêê đhuôch liêm ch’ngaach, a zi công vêu quy trình. Tr’nơơp năc Hội pân đil bhrợ têng apêê lơp pa choom đoọng bhrợ têng ting quy trình bhrợ têng ha rêê đhuôch liêm ch’ngaach, tơợ đêêc, zooi a đhi a moó năl ghit năc muy bhrợ têng liêm ch’mgâch năc đoo c’lâng mă tr’zêêng lâng thị trường. Râu choom hơnh deh bhlâng năc zâp râu bh’nơơn ha rêê đhuôch âng a đhi a moó zêng bơơn Hội Pân đil A Lưới lâng Apêê HTX dzoọng p’têêt pa zum pay câl. Tu cơnh đêêc, bâc bh’nơơn cơnh prí, p’lêê p’coo căh zâp đoọng đơơng đoọng ha thị trường.”

Cơnh lâng bhrợ t’mêê lâng bhriêl g’lăng âng Hội LH pân đil chr’hoong A Lưới, bh’nơơn ha rêê đhuôch liêm ch’ngaach, yêm têêm âng a đhi a moó vel đong âi dzoọng nhâm đhị thị trường lâng ting t’ngay ting lươt ch’ngai. Pân đil đha nuôr apêê acoon coh Tà Ôi, Pa Cô, Vân Kiều, Cơ Tu… coh chr’hoong da ding ca coong c’noong k’tiêc A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế ting t’ngay ting mâng loom moon ghit a đay lâng lơi jợ ha ul đha rưt n’đăh hoọng./.

Phụ nữ vùng cao A Lưới khởi nghiệp từ nông nghiệp sạch

                                                          Kim Thu/VOV Miền Trung

        Huyện vùng cao biên giới A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế có khí hậu trong lành, mát mẻ và nguồn đất đai phù hợp với điều kiện sản xuất nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ. Tận dụng lợi thế này, những năm qua, Hội LHPN huyện A Lưới đã tuyên truyền, hướng dẫn hội viên xây dựng nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp sạch, an toàn mang lại giá trị kinh tế cao, giúp phụ nữ đồng bào các dân tộc thiểu số phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo bền vững.

          Hợp tác xã Sản xuất và kinh doanh nông sản an toàn của Hội LHPN huyện A Lưới nằm trên địa bàn xã A Ngo với diện tích sản xuất hơn 22 héc ta. Ngoài 20 héc ta chuối già lùn được trồng ở nhiều hộ gia đình, Hợp tác xã quy hoạch vùng đất hơn 2 héc ta trồng các loại rau, củ quả với quy trình công nghệ khép kín, bảo đảm sản phẩm nông sản đạt tiêu chuẩn sạch và an toàn. Toàn bộ diện tích rau được bao bọc bằng hàng rào lưới B40, bên trong là nhà kính với hệ thống phun nước tự động có thể sản xuất cả trong mùa mưa bão. Hiện, mỗi tháng các thành viên hợp tác xã thu hoạch hơn 15 tấn chuối cung cấp cho hệ thống Siêu thị Big C Huế và một lượng rau, của quả nhập vào bếp ăn của các trường học trên địa bàn huyện A Lưới cũng như bán ra thị trường. Chị Hồ Thị Nga, người Cơ Tu, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Kinh doanh nông sản an toàn huyện A Lưới chia sẻ: việc sản xuất theo hướng hữu cơ đã giúp sản phẩm nông sản của phụ nữ dân tộc thiểu số A Lưới đứng vững trên thị trường và ngày càng vươn xa. Hiện HTX có 48 thành viên, thu nhập hàng tháng mỗi người từ 5 đến 7 triệu đồng:“Hợp tác xã ký hợp đồng cung cấp sản phẩm chuối cho Siêu thị Big C nên siêu thị mời các giảng viên trường Đại học Nông lâm Huế đến A Lưới tập huấn cho chị em cách sản xuất theo quy trình kỹ thuật an toàn. Rau thì sản xuất theo hướng hữu cơ, sử dụng phân hữu cơ, phân chuồng, còn chuối thì sử dụng phân hóa học nhưng đúng theo quy trình. Thời gian tới, chúng tôi muốn các thành viên HTX được tập huấn sản xuất nông sản an toàn nhiều hơn và mở rộng diện tích trồng chuối để có thể cung ứng đủ cho thị trường, vì hiện sản phẩm chuối không đủ cung cấp cho Siêu thị Big C.”

Ngoài tạo việc làm, tăng thu nhập cho hội viên phụ nữ, Hợp tác xã Sản xuất và Kinh doanh nông sản an toàn huyện A Lưới còn kết nối, tạo đầu ra ổn định cho các mặt hàng nông sản sạch của 3 tổ liên kết trồng chuối tại xã Nhâm và 1 tổ liên kết nuôi gà ở thị trấn A Lưới. Chị Lê Thị Lý, người Pa Cô, thành viên Tổ liên kết nuôi gà thị trấn A Lưới cho biết: Tổ liên kết nuôi gà được thành lập từ năm 2018 với 6 hội viên phụ nữ tham gia. Sau gần 2 năm thực hiện mô hình, đến nay, đàn gà của các chị em đã tăng lên 4.000 con. Mỗi năm các chị nuôi 2 vụ, mỗi vụ từ 4 đến 6 tháng, sau khi trừ chi phí, mỗi chị cũng có thu nhập gần 80 triệu đồng/năm. Vụ gà bán Tết vừa qua, đàn gà phát triển tốt, mỗi con nặng 1 ký rưỡi đến 2 ký rưỡi, giá bán gà thịt từ 120 đến 130 ngàn/1 ký nên nguồn thu về cho chị em tương đối khá. Chị Lê Thị Lý chia sẻ: ngoài đầu tư chuồng trại với quy mô khép kín, các chị thường xuyên tìm hiểu về quy trình nuôi gà theo tiêu chuẩn VietGap. Việc sử dụng thức ăn, thuốc phòng bệnh cho đàn gà luôn đúng hướng dẫn nhằm đảm bảo sản phẩm ra thị trường luôn sạch, an toàn.“Nuôi gà cũng như các loại gia súc, gia cầm khác, việc phòng bệnh là hết sức quan trọng. Từ khi gà giống mới đem về nuôi, 3 ngày sau là đã phòng một loại bệnh, 7 ngày sau là một bệnh khác và 25 ngày sau là một loại bệnh nữa. Nói chung là liên tục như vậy, đến khi gà được 1 tháng rưỡi thì chúng tôi bắt đầu dùng tỏi để chữa bệnh cho gà. Củ tỏi thì phòng được rất nhiều bệnh, đồng thời tăng sức đề kháng cho gà, thịt gà cũng đảm bảo sạch.”

Hiện nay, tại huyện vùng cao A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế, ngày càng xuất hiện nhiều mô hình sản xuất nông sản sạch, nông sản hữu cơ do hội viên phụ nữ làm chủ phát huy hiệu quả kinh tế, thu nhập mỗi năm từ 200 đến 300 triệu đồng. Bà Lê Thị Quỳnh Tường, Chủ tịch Hội LHPN huyện A Lưới, cho biết: Năm 1016, từ nguồn vốn 30 triệu đồng hỗ trợ xây dựng các mô hình sản xuất thực phẩm an toàn, thân thiện với môi trường của Hội LHPN tỉnh Thừa Thiên Huế, Hội Phụ nữ huyện A Lưới thành lập Tổ liên kết với 4 thành viên chuyên sản xuất các loại rau, củ, quả đặc trưng của địa phương và các loại gia vị từ rừng. Qua thời gian, Tổ liên kết dần lớn mạnh, mở rộng quy mô hoạt động và trở thành Hợp tác xã Sản xuất và Kinh doanh nông sản an toàn với 48 hội viên phụ nữ tham gia.

Cùng với Hợp tác xã Sản xuất và Kinh doanh nông sản an toàn, Hội Phụ nữ huyện A Lưới còn thành lập 3 Tổ liên kết nuôi gà an toàn và xây dựng nhiều mô hình sản xuất nông sản sạch, thu hút đông đảo hội viên phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số tham gia. Hiện nay, nông sản của phụ nữ A Lưới như chuối, nấm, nếp than, gạo Ra Dư, gà kiến…đều đã có mặt ở Siêu thị Big C và các cửa hàng nông sản khác ở thành phố Huế. Theo chị Lê Thị Quỳnh Tường, Chủ tịch Hội LHPN huyện A Lưới, việc xây dựng các mô hình sản xuất, chăn nuôi theo hướng hữu cơ không chỉ giúp chị em phụ nữ có thêm thu nhập, mà điều quan trọng là đã thay đổi tư duy, nếp nghĩ cách làm của chị em:“Để thực hiện tốt chuỗi nông nghiệp sạch thì chúng tôi cũng có quy trình. Đầu tiên là Hội phụ nữ tổ chức các lớp tập huấn để quán triệt, tổ chức quy trình sản xuất nông nghiệp sạch, từ đó, giúp chị em hiểu rằng chỉ có sản xuất sạch là hướng tất yếu để cạnh tranh với thị trường. Quy trình sản xuất được chị em tuân thủ nghiêm ngặt với các loại phân hữu cơ, phân chuồng, rơm rạ sẵn có nên sản phẩm nông sản bảo đảm sạch, được các cơ quan chức năng chứng nhận. Điều đáng mừng là tất cả các sản phẩm nông sản của hội viên đều được Hội phụ nữ A Lưới và các HTX đứng ra liên kết, bao tiêu. Vì vậy, nhiều sản phẩm như chuối, rau củ không đủ cung cấp cho thị trường.”

         Với cách làm sáng tạo và linh hoạt của Hội LHPN huyện A Lưới, sản phẩm nông sản sạch, an toàn của hội viên phụ nữ địa phương đã đứng vững trên thị trường và ngày càng vươn xa. Phụ nữ đồng bào các dân tộc thiểu số Tà Ôi, Pa Cô, Vân Kiều, Cơ Tu…ở huyện vùng cao biên giới A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế ngày càng tự tin khẳng định mình và bỏ lại đói nghèo ở phía sau./.

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn