Tợơ lâh pazêng t’ngay đhêy Tết, a moó H Yăm Bkrông ặt đhị vel Ê bông, chr’val Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk văl chô lâng bh’rợ tr’nêng nắc taanh a din đhị Hợp tác xã taanh a din Tơng Bông. A moó H Yăm đoọng năl, nâu đoo  nắc bh’rợ t’vaih bh’nơơn tệêm ngăn đoọng ha moó coh 15 c’moo hay. Ha dang cơnh lalăm a hay bh’nơơn bha lầng đơơng chô tợơ bhrợ ha rêê đhuôch nắc nâu kêi  bh’rợ ha rêê đhuôch ơy vaih bh’rợ pa xoọng, p’loon  bhrợ đhị doó vâng, cr’chăl pa bhrợ đơ bhlầng nắc taanh adin. Coh pr’loọng đong a moó xoọc đâu nắc 3 lang zêng choom taanh adin lâng vêy 5 cha nắc xoọc pa bhrợ đhị Hợp tác xã taanh a din. A móo H Yăm truih: “Tợơ ơy pa choom đhị đâu a cu học lâng choom taanh, chô ooy đong nắc pa choom đoọng a đhi cu. A đhi cu pa choom nắc ơy choom taanh. Xang đếêc nắc a cu pa choom cớ đoọng ha 2 p’nong coon lâng a nhi cung choom taanh. Tu a đay chăp kiêng bh’rợ âng đay nắc đhơ trơ lâng bh’rợ coh clung ha rêê cung p’loon taanh, bêl ting bhrợ ooy hợp tác xã nắc ặt bhrợ lâng cha lương coh đâu, chô đong nắc taanh lâng têy, ặt coh đâu nắc taanh máy.”

       H Phê Bê Bkrông nắc coon n’đil âng H Yăm, xoọc nắc p’niên k’tứi bhlầng âng Hợp tác xã taanh a din. Xọoc nắc sinh viên c’moo x’rịa âng trường Cao đẳng sư phạm ha dợ H Phê Bê ơy 4 c’moo taanh a din. H Phê Bê truih, a moó vêy a mế đay pa choom đoọng tợơ 16 c’moo, xoọc tợơp  nắc kiêng ting năl, ha dợ ơy pa choom nắc xợơng kiêng lâh mơ, tu cơnh đếêc ting pa choom lớp t’taanh nâu âng Hợp tác xã pa zưm lâng trườn cao đẳng bhrợ têng. Tước 18 c’moo, a moó nắc ơy choom taanh lâng ting moọt bhrợ coh hợp tác xã tợơ đếêc tước nâu kêi. H Phê Bê xay moon, bh’rợ nâu ơy zooi đoọng ha moó bấc bhlầng, a moó xơợng tự hào bhlầng ooy bh’nơơn t’naanh, đh’rưah pa chô bh’nơơn đoọng vêy zên học tập lâng ặt ma mông coh đhr’năng ting học coh trường. “Apêê pô x’xrặ coh a dooh lâng coh chr’đhu nắc cu ơy năl lưch, âng đoo cung căh ơy lêy nắc căh ơy choom. Tu zập pô xr’xrặ zêng vêy chr’năp lalay, a cu buôn muy taanh a năm cung căh năl lưch đh’nớc. Đọong choom bhrợ lưch rau đâu nắc pa zay, oó dzơơng, lâng muy cha nắc căh kiêng taanh năc căh choom bhrợ, tu cơnh đếêc kiêng choom bhrợ nắc lêy chr’năp  bhlầng bh’rợ nâu lâng kiêng zư pa dưr chr’năp văn hoá, xa nập âng a coon coh đay.”

       Bơơn ta bhrợ têng tợơ c’moo 2003, xoọc tợơp Hợp tác xã taanh a din Tơng Bông nắc vêy 10 cha nắc bhrợ. Tước nâu kêi, đợ apêê pâh bhrợ ơy tứoc 45 cha nắc, k’rong apêê a đhi  moó ma nuyh Ê đê tợơ apêê vel coh chr’val Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột. Bh’rợ đhị Hợp tác xã  xoọc đâu zăng bấc rau nắc cơnh: taanh lang têy, lâng máy, t’vaih pr’đhang t’mêê… Đươi vêy bh’nơơn bấc rau bấc cơnh liêm cra nắc pa câl cung z’zăng pa dưr bh’nơơn pa chô đoọng ha đhi amoó ting tệêm ngăn lâh mơ, t’pâh bấc apêê a đhi a moó pâh bhrợ đhị Hợp tác xã. Bh’nơơn đơơng chô âng Hợp tác xã coh c’moo hay nắc bơơn 1,2 tỷ đồng, bh’nơơn âng apêê lơơng bơơn 3,2-3,5 ức đồng zập c’xêê. Bh’nơơn âng Hợp tác xã ơy chếêc lêy đhị pa câl tệêm ngăn đhị Đắk Lắk, Đắk Nông lâng Quảng Nam. Xọoc tợơp moọt pazêng t’ngay pa bhrợ coh c’moo t’mêê, apêê thành viên âng hợp tác xã zêng bhui har, đớc bấc rau liêm choom đoọng ha muy c’moo bhrợ têng liêm choom lâng bh’nơơn dal lâh mơ. A moó H Dium Byă, pa bhrợ đhị hợp tác xã xay moon: “Coh c’moo t’mêê nắc rơơm đoọng bhui har, tệêm ngăn ha zập pr’loọng đong. M’jưah lâng đếêc nắc cung rơơm zập bh’rợ âng hợp tác xã nắc ha dưr lâh mơ dzợ, tước lâng t’mooi đhị apêê lơơng đoọng apêê năl tước bh’nơơn bh’rợ âng hợp tác xã bhrợ têng, tợơ đếêc zooi đoọng bhrợ têng kinh doanh, xay moon lâng pa căh bh’nơơn bh’rợ liêm buôn lâh mơ.”

       Ting pâh Hợp tác xã, bấc a đhi amoó ma nuyh Ê đê đhị chr’val Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột ơy vêy bh’rợ bhrợ pa xoọng thu nhập, đươi dua lưch cr’chăl doó trơ. Đh’rưah, bh’rợ taanh a din lâng bh’nơơn taanh lâng têy nắc doó choom bil ting c’xêê c’moo nắc dzợ pa dưr pa dưr ting c’lâng lang nâu kêi. Pazêng bh’rợ nắc đoo ơy chroi k’rong pa dưr loom chăp kiêng bh’rợ tr’nêng, chăp văn hoá ty đanh ting bơơn t’pâh. Tợơ đếêc, chroi k’rong đoọng bh’nơơn adin âng ma nuyh Ê Đê dzợ bơơn ta zư lâng mọot ooy pr’ặt tr’mông, bhrợ liêm lâh mơ đoọng ha lang, đoọng ha ma nuyh, đoọng ha pazêng hân noo ha pruốt t’mêê./.

Đắk Lắk: Thu tiền tỷ từ nghề dệt thổ cẩm

                                         H Xíu

Sau những ngày nghỉ tết, vui xuân, các chị em ở Hợp tác xã dệt thổ cẩm Tơng Bông tại thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk lại bước vào một năm lao động sản xuất mới. Với mong muốn gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống, các chị cần mẫn dệt nên những sản phẩm mới để cung cấp cho các đơn hàng trong năm mới.    

  Sau những ngày nghỉ tết, chị H Yăm Bkrông, ở buôn Cư Êbông, xã Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk trở về với công việc quen thuộc là dệt thổ cẩm tại Hợp tác xã dệt thổ cẩm Tơng Bông. Chị H Yăm cho biết, đây là công việc tạo thu nhập ổn định cho chị trong suốt 15 năm qua. Nếu như trước kia thu nhập chủ yếu từ làm nông thì nay nghề nông đã trở thành nghề phụ, còn lại phần lớn thời gian chị em gắn bó với công việc dệt thổ cẩm. Trong gia đình chị H Yăm Bkrông cả 3 thế hệ đều biết dệt thổ cẩm, trong đó 5 người đang là thành viên của Hợp tác xã dệt thổ cẩm. chị H Yăm kể: “Sau khi được đào tạo tại đây thì mình học và biết cách dệt, cách kéo sợi rồi về nhà mình chỉ cho em mình. Em mình 2 đứa học rồi cũng biết. Tiếp đó mình lại chỉ cho 2 đứa con của mình và chúng nó cũng đều biết dệt. Vì mình yêu nghề của mình, khi về nhà mình làm ruộng làm rẫy, ruộng rẫy cũng ít nên mình tranh thủ, khi vào hợp tác xã thì mình làm ở đây và ăn lương luôn, về nhà thì mình dệt tay, còn ở đây thì mình dệt máy.”

H Phê Bê BKrông là con gái chị H Yăm, hiện là thành viên trẻ tuổi nhất của Hợp tác xã dệt thổ cẩm. Đang là sinh viên năm cuối trường Cao đẳng sư phạm nhưng H Phê Bê đã có thâm niên 4 năm làm công việc dệt thổ cẩm. H Phê Bê kể, chị được mẹ truyền nghề từ năm 16 tuổi, ban đầu chỉ vì tò mò, học cho biết, nhưng học rồi thì thấy yêu thích nên chị đã tham gia lớp đào tạo nghề do hợp tác xã phối hợp với trường cao đẳng nghề tổ chức. Đến năm 18 tuổi, chị đã thành thạo nghề và trở thành thành viên của hợp tác xã từ đó đến nay. H Phê Bê cảm thấy tự hào về sản phẩm thủ công truyền thống, đồng thời tạo ra thu nhập để chị trang trải chi phí học tập và sinh hoạt hàng ngày. “Các hoa văn trên áo và trên váy thì em đều biết hết rồi, chỉ còn những hoa văn nào em chưa từng làm thì em mới không biết. Tại vì mỗi hoa văn đều có những ý nghĩa khác nhau, thường thì em chỉ dệt thôi chứ cũng không biết hết tên gọi của nó. Để làm được những cái này đòi hỏi sự kiên trì, siêng năng, vì với một người không yêu nghề thì chắc chắn không làm được, cho nên trước tiên cần có sự yêu nghề và muốn gìn giữ truyền thống văn hóa, trang phục của dân tộc mình.”

Được thành lập từ năm 2003, ban đầu Hợp tác xã dệt thổ cẩm Tơng Bông chỉ có 10 thành viên. Đến nay, số thành viên đã lên 45 người, tập hợp các chị em người Êđê từ các buôn trong xã Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột. Công việc tại Hợp tác xã hiện nay khá đa dạng như: Dệt tay, thiết kế, dệt máy, may ráp sản phẩm… Nhờ đa dạng sản phẩm, phần việc nên thu nhập của xã viên ngày càng ổn định, thu hút ngày càng đông thành viên tham gia vào Hợp tác xã. Doanh thu của hợp tác xã trong năm vừa qua đạt 1,2 tỷ đồng, thu nhập bình quân của mỗi xã viên từ 3,2 – 3,5 triệu đồng mỗi tháng. Sản phẩm của hợp tác xã đã tìm được đầu ra ổn định tại Đắk Lắk, Đắk Nông và Quảng Nam. Bước vào những ngày làm việc đầu tiên trong năm mới, các thành viên của hợp tác xã phấn khởi, đặt nhiều kỳ vọng cho một năm sản xuất thuận lợi và hiệu quả. Chị H Dium Byă, thành viên hợp tác xã chia sẻ: “Trong năm mới thì cầu mong sự vui vẻ, bình an cho cả gia đình, sức khỏe cho các thành viên. Cùng với đó thì cũng hi vọng công việc của Hợp tác xã sẽ phát triển hơn nữa, đến với các khách hàng ở các nơi để họ biết đến các sản phẩm do hợp tác xã làm ra, từ đó giúp cho việc kinh doanh, giới thiệu và quảng bá sản phẩm được dễ dàng, thuận lợi hơn.”

Tham gia Hợp tác xã, nhiều chị em người Êđê ở xã Ea Kao, thành phố Buôn Ma thuột đã có được công việc tăng thêm thu nhập, tận dụng hết thời gian nhàn rỗi. Công việc dệt thổ cẩm và sản phẩm thủ công truyền thống không bị mai một theo thời gian mà được phát triển gắn với đời sống hiện đại. Những động lực ấy góp phần thúc đẩy những những tấm lòng yêu nghề, yêu văn hóa truyền thống. Từ đó góp phần để sản phẩm thổ cẩm của người Êđê vẫn được bảo tồn và đưa vào đời sống, làm đẹp thêm cho đời, cho người, cho những mùa xuân mới./.  

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn