C’lâng Hồ Chí Minh n’đăh Tây năc  muy c’lâng n’năc a năm p’têêt thị trấn Khe Sanh lâng apêê chr’val zr’lụ c’noong k’tiêc Hướng Phùng, Hướng Việt, Hướng Lập, Hướng Linh, Hướng Sơn âng chr’hoong da ding  ca coong Hướng Hòa, tỉnh Quảng Trị. K’noọ 4 c’xêê xang t’ngay dưr vaih tuh hor lâng hr’lang k’tiêc k’pân ga hơt bhrợ bâc ngai căh ma mông lâng bhrêy, tươc đâu, bh’rợ n’nâu công dzợ tân leh coh truih c’năt c’lâng n’nâu.

Rach cớ ooy đâu moot bêl Tết Nguyên đán Tân Sửu, công dzợ buôn bơơn lêy k’zêt đhị truih c’lâng Hồ Chí Minh n’đăh Tây crêê tr’toot, hr’lang t’mêê bơơn bhrợ bhr’lậ xơ mơ đêêc lâng bh’rợ n’toh k’ha riêng khối đhêl đoọng apêê xe cộ choom lươt tr’xin. Truih c’lâng Hồ Chí Minh n’đăh Tây, muy n’đăh năc da ding dal ha dợ muy n’đăh năc ta huung đhộ. Xang lâh muy tiếng đồng hồ lươt tơợ thị trấn Khe Sanh, a zi công tươc chr’val Hướng Việt, vel đong crêê ca đoong zêng lâng bil liên lạc dhị đanh bhlâng tu tuh hor lâng hr’lang k’tiêc bêl c’xêê 10 c’moo a hay. Vel đong zr’lụ c’noong k’tiêc n’nâu lâh 1.700 cha năc, bâc năc đha nuôr acoon coh Vân Kiều.

T’cooh vel Vỗ A Đin coh vel Tà Rùng, chr’val Hướng Việt âi ma mông coh vel n’nâu lâh 70 c’moo n’đhang căh bool lêy g’luh tuh hor ga măc lâng hr’lang k’tiêc ngân mơ bêl c’xêê 10 c’moo a hay. Năc đhêêng bơr pêê giờ t’ngay 17/10/2020, tuh prih cr’đơơng lâng hr’lang k’tiêc âi bhrợ ra li liêm xil trung tâm chr’val, điện lâng thôn tin liên lạc bil zêng; đong xang, trạm y tế, trường học crêê ga bung coh k’tiêc đhêl, 7 cán bộ lâng đha nuôr coh chr’val crêê bhrêy cheêt lâng bil tic.

T’cooh vel Vỗ A Đin truih: Apêê t’ngay tr’nơơp xang boo tuh prang chr’val crêê k’đoong zêng, bhuông păr âng quân đội âi bơr chu zrươp ooy chr’val Hướng Việt đơơng âng k’tấn pr’đươi pr’dua ch’na đh’năh, pr’ộm, z’nươu tr’hâu tươc zooi đha nuôr. Bộ đội Biên phòng, cán bộ y tế âng chr’hoong Hướng Hóa âi căh xay moon ca pân ga hơt, t’ngay ha dum lươt dzung z’lâh crâng 30 km đoọng tươc zooi đha nuôr xooc crêê k’đoong. Xang n’năc, apêê t’ngay lâh n’năc, apêê tổ chức, đoàn thể lâng đong liêm loom ta luôn tươc lum t’mooh, tr’pac râu zr’năh k’đhap lâng đha nuôr. Apêê đoo căh muy zooi đha nuôr bhrợ pa dưr cớ đong t’mêê, bhrợ pa liêm k’tiêc đhêl ga bung c’lâng c’tôch, đong văn hóa đha nuôr, trường học, trạm y tế năc dzợ zooi đha nuôr bâc ch’na đh’năh, xa nâp, bha ar x’ră. Đha lum bêl đăn Tết Tân Sửu, đha nuôr năc cớ bơơn Nhà nươc zooi đoọng ch’nêêh, apêê đoàn thể lâng đong liêm loom đoọng p’xoọng bâc hun pr’hêl Tết. Đha nuôr năc muy moot ooy crâng bơơn ha la c’ruôl tôm bánh chưng, prih dooh đong xang lâng pa chăm p’xoọng pô mai căh câ muy bơr pô pay coh crâng năc vêy ă Tết zâp prang lâng bhui har.

P’xoọng ooy t’ruih âng t’cooh vel Vỗ A Đin, Bí thư Đảng ủy chr’val Hướng Việt Hồ Văn Vọng xay moon: Râu zooi đoọng, tr’pác loon đơơh âng Bộ đội Biên phòng, chính quyền, đoàn thể lâng đong liêm loom âi bhrợ ha đha nuôr lêy doó da dô muy a đay coh prang 1 c’xêê crêê k’đoong zêng tu hr’lang k’tiêc. Đha nuôr Vân Kiều coh zr’lụ c’noong k’tiêc ch’ngai bha dăh năc vêy doó ha mơ choom ha vil đợ bh’rợ bộ đội, chính quyền, đoàn thể lâng đợ loom luônh liêm âi loon đơơh zooi đoọng, tr’pac coh bêl zr’năh k’đhap bhlâng đoọng nâu câi bơơn cha tết bhui har.

Hay cớ apêê t’ngay c’xêê vel đong crêê k’đoong đhị bêl boo tuh, Bí thư Đảng ủy chr’val Hướng Phùng Hồ Văn Khưn xay moon: Xang boo tuh zâp râu zêng li bệ li bưn coh lụ k’tiêc. Bâc đhr’nong đong âng đha nuôr crêê ha râp, ga bung coh lụ k’tiêc cơợng t’met. C’lâng c’tôch căh choom lươt ra vach tu crêê hr’lang hr’câh bâc đhị. Coh bêl creê k’đoong lâng ta bhuch zâp râu, bộ đội, chính quyền lâng tổ chức, cha năc ma nưih coh prang k’tiêc âi chơơc tươc zâp cơnh đoọng zooi đoọng loon đơơh, đoọng đha nuôr z’lâh zr’năh k’đhap. Đha nuôr bhui har cha Tết Tân Sửu 2021 xang g’luh boo tuh lịch sử, n’đhang công ta luôn hay tươc lâng pa căh loom chăp hơnh râu zooi đoọng âng bộ đội, chính quyền lâng đong liêm loom.

Xang g’luh tuh lịch sử bêl c’xêê 10/2020, bh’rợ bhrợ t’bil lơi đhêêng veye muy c’lâng Hồ CHí Minh n’đăh Tây năc âi xay moon hân đơơh. Năc đoo bh’rợ k’rong bhrợ pa dưr c’năt c’lâng p’têêt tơợ c’lâng Hồ Chí Minh n’đăh Đông lâng c’lâng Hồ Chí Minh n’đăh Tây, tỵ l’lăm âi bơơn quy hoạch lâng bhrợ dự án tơợ c’moo 2017. C’năt c’lâng vêy đhị tơơp chr’val Vĩnh Ô, chr’hoong VĨnh Linh lâng x’ría năc chr’val Hướng Lập, chr’hoong Hướng Hóa, vêy n’juối dâng 23 km.

X’ría c’xêê 12/2020, Thủ tướng Chính phủ âi quyết định zooi đoọng tỉnh Quảng Trị 100 tỷ đồng đoọng bhrợ pa dưr c’năt c’lâng n’nâu cơnh lâng pa zêng zên k’rong bhrợ 365 tỷ đồng đoọng bhrợ t’bil lơi muy c’lâng Hồ CHí Minh m’đăh Tây a năm choom lươt. C’năt c’lâng p’têêt c’lâng Hồ Chí Minh n’đăh Tây lâng c’năt c’lâng Hồ Chí Minh n’đăh Đông bơơn xơợng bhrợ tơợ c’moo 2021-2025 bhrợ têng bh’rợ trông dâc, bil boo tuh dưr vaih coh vel đong apêê chr’val âng chr’hoong Hướng Hóa pa zêng: Hướng Lập, Hướng Việt, Hướng Sơn, Hướng Phùng, Hướng Linh lâng bơr chr’val da ding ca coong âng chr’hoong Vĩnh Linh năc Vĩnh Hà lâng Vĩnh Ô.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến đoọng năl, bh’rợ k’rong bhrợ pa dưr c’năt c’lâng n’nâu pa bhlâng hân đơơh, zooi tỉnh vêy c’lâng bh’rợ liêm choom đoọng bơơn lươt tươc apêê chr’val zr’lụ c’noong k’tiêc truih c’lâng Hồ Chí Minh n’đăh Tây tỵ a hay ta luôn creê hr’lang hr’câh k’tiêc lâng k’đoong tu boo tuh./.

 

Tết không "cô đơn"

Đợt mưa lũ lịch sử hồi tháng 10 năm ngoái, khiến người dân sống ở các xã vùng biên giới dọc đường Hồ Chí Minh nhánh Tây, đoạn qua huyện miền núi Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị bị cô lập hoàn toàn suốt nhiều ngày. Nhưng dịp Tết nguyên vừa qua, bà con không "cô đơn" bởi luôn được sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời của Đảng, Chính phủ và sự chung tay góp sức của cả cộng đồng.

Đường Hồ Chí Minh nhánh Tây là con đường độc đạo kết nối thị trấn Khe Sanh với các xã khu vực biên giới Hướng Phùng, Hướng Việt, Hướng Lập, Hướng Linh, Hướng Sơn thuộc huyện miền núi Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Gần 4 tháng sau ngày xảy ra lũ quét và sạt lở đất kinh hoàng làm nhiều người chết và bị thương, đến nay hậu quả thiên tai vẫn còn hiện hữu dọc trên tuyến đường này.  

Trở lại nơi này vào dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu, vẫn dễ nhận ra hàng chục điểm trên đường Hồ Chí Minh nhánh Tây bị đứt gãy, xói lở mới được khắc phục tạm thời bằng cách đổ hàng trăm khối đá hộc để các phương tiện có thể từ từ đi qua. Dọc tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây, một bên là núi cao dựng đứng còn một bên là vực thẳm. Sau hơn một giờ đi từ thị trấn Khe Sanh, chúng tôi cũng đến xã Hướng Việt, địa phương bị cô lập hoàn toàn và mất liên lạc dài ngày nhất do lũ quét và sạt lở đất hồi tháng 10 năm ngoái. Địa phương vùng biên giới này có trên 1.700 người, phần lớn là đồng bào dân tộc Vân Kiều.

Già làng Vỗ A Đin ở bản Tà Rùng, xã Hướng Việt đã sống ở bản làng này trên 70 năm nhưng chưa từng chứng kiến trận lũ quét và sạt lở đất nào kinh hoàng như hồi tháng 10 năm ngoái. Chỉ trong vài giờ ngày 17-10-2020, lũ quét kèm theo sạt lở đất đã san phẳng trung tâm xã, điện và thông tin liên lạc bị mất hoàn toàn; nhà cửa, trạm y tế, trường học bị vùi lấp dưới lớp đất đá, 7 cán bộ và người dân trong xã bị thương vong và mất tích.

Già làng Vỗ An Đin kể: Những ngày đầu sau bão lũ cả xã bị cô lập hoàn toàn, máy bay của quân đội đã hai lần hạ cánh xuống xã Hướng Việt mang theo hàng tấn hàng hóa gồm lương thực, thực phẩm, nước uống, thuốc chữa bệnh đến cứu trợ cho bà con. Bộ đội Biên phòng, cán bộ y tế của huyện Hướng Hóa đã không ngại hiểm nguy, ngày đêm đi bộ băng rừng 30 km để tiếp cận, hỗ trợ tối đa bà con đang bị cô lập. Rồi những ngày sau đó, các tổ chức, đoàn thể và nhà hảo tâm thường xuyên đến thăm hỏi, chia sẻ khó khăn với bà con. Họ không chỉ giúp bà con dựng lại nhà mới, làm sạch bùn đất bồi lấp đường sá, nhà văn hóa cộng đồng, trường học, trạm y tế mà còn hỗ trợ bà con rất nhiều lương thực, thực phẩm, quần áo, sách vở. Dịp gần Tết Tân Sửu bà con lại tiếp tục được Nhà nước hỗ trợ gạo, các đoàn thể và nhà hảo tâm tặng thêm nhiều phần quà Tết. Bà con chỉ cần vào rừng hái lá chuối rừng về gói bánh chưng, dọn nhà và trang trí thêm hoa mai hoặc một số hoa hái trong rừng về là có Tết đủ đầy và vui vẻ, đoàn kết.

Thêm vào câu chuyện với già làng Vỗ A Đin, Bí thư Đảng ủy xã Hướng Việt Hồ Văn Vọng chia sẻ: Sự hỗ trợ, sẻ chia kịp thời của Bộ đội Biên phòng, chính quyền, đoàn thể và nhà hảo tâm đã làm cho bà con thấy không hề "cô đơn" trong suốt 1 tháng bị cô lập hoàn toàn do sạt lở đất. Đồng bào Vân Kiều ở vùng biên giới xa xôi sẽ không bao giờ quên những việc bộ đội, chính quyền, đoàn thể và những tấm lòng thơm thảo đã kịp thời giúp đỡ, chia sẻ trong lúc hoạn nạn để giờ đây được đón Tết an vui.

Nhớ lại những ngày tháng địa phương bị cô lập trong mưa lũ, Bí thư Đảng ủy xã Hướng Phùng Hồ Văn Khưn chia sẻ: Sau mưa lũ mọi thứ đều ngổn ngang bộn bề trong bùn đất. Nhiều ngôi nhà của người dân bị đổ sập, vùi lấp dưới lớp bùn đất dày cả mét. Đường sá không đi lại được do bị xói lở nhiều điểm. Trong lúc bị cô lập và thiếu thốn, bộ đội, chính quyền và tổ chức, cá nhân ở khắp mọi miền đã tìm mọi cách cứu trợ kịp thời, để người dân vượt qua cơn hoạn nạn. Bà con hân hoan đón Tết Tân Sửu 2021 sau mưa lũ lịch sử, nhưng cũng luôn nhớ đến và bày tỏ tri ân sự cứu giúp của bộ đội, chính quyền và nhà hảo tâm.

Sau đợt mưa lũ lịch sử hồi tháng 10-2020, việc phá thế độc đạo đường Hồ Chí Minh nhánh Tây được đặt ra cấp bách. Đó là việc đầu tư xây dựng tuyến đường nối từ đường Hồ Chí Minh nhánh Đông với đường Hồ Chí Minh nhánh Tây, vốn đã được đưa vào quy hoạch và lập dự án từ năm 2017. Tuyến đường có điểm đầu tại xã Vĩnh Ô, huyện Vĩnh Linh và điểm cuối là xã Hướng Lập, huyện miền núi Hướng Hóa, có chiều dài khoảng 23 km.

Cuối tháng 12-2020, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định hỗ trợ tỉnh Quảng Trị 100 tỷ đồng để xây dựng tuyến này với tổng mức đầu tư 365 tỷ đồng nhằm phá thế độc đạo của đường Hồ Chí Minh nhánh Tây. Tuyến nối đường Hồ Chí Minh nhánh Tây với tuyến Hồ Chí Minh nhánh Đông được thực hiện từ năm 2021 - 2025 phục vụ cứu hộ, cứu nạn khi bão lũ xảy ra trên địa bàn các xã thuộc huyện Hướng Hóa gồm: Hướng Lập, Hướng Việt, Hướng Sơn, Hướng Phùng, Hướng Linh và hai xã miền núi của huyện Vĩnh Linh là Vĩnh Hà và Vĩnh Ô.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến cho biết, việc đầu tư xây dựng tuyến đường này rất cấp bách, giúp tỉnh có giải pháp hữu hiệu để tiếp cận với các xã vùng biên giới dọc đường Hồ Chí Minh nhánh Tây vốn thường xuyên bị sạt lở đất và cô lập do mưa lũ./.

                                     (Bài và ảnh: Báo Công an thành phố Đà Nẵng)

 

 

Hệ PA XUL P'RÁ ACOON CÓH VOV4 ZR'LỤ MIỀN TRUNG
Đông bhrợ bhiệc đhị: 40 Pasteur, thành phố Đà Nẵng
Giám đốc: Phạm Tấn Tư
Phó Giám đốc: Lê Hải Sơn